To oddział sabotażu i dywersji w odwecie za niemieckie okrucieństwa i morderstwa dokonane na Polakach. Mówił dowódca Kosy, podpułkownik Józef Szejewski, pseudonim Philips. To właśnie Philips wybrał na dowódcę Zagralinu kapitana Bernarda Drzyzgę, znanego pod pseudonimem Kazimierz. Zastępcą Drzyzgi był Józef Lewandowski, Jur. Jur urodził się w Berlinie, a mieszkał w Bydgoszczy. Miał niemieckie obywatelstwo, co w tym wypadku było ważnym atutem. Pracował jako przedstawiciel niemieckich firm budowlanych. Ten zawód dawał mu kolejne korzyści. Po pierwsze, mógł bez przeszkód jeździć po całej Rzeszy i terenach okupowanych. Po drugie, miał dostęp do materiałów wybuchowych. Drzyzga spotkał Lewandowskiego przypadkowo w Częstochowie. Okazało się, że szwagier Jura był znajomym Drzyzgi.
Lewandowski mówił po niemiecku z berlińskim akcentem. W stosunku do Niemców był arogancki. Każdego traktował z góry. Takiego właśnie człowieka potrzebowałem do mojej pracy w Zagralinie. Pisał we wspomnieniach Drzysga. Już podczas pierwszej rozmowy okazało się, że Jura nie trzeba specjalnie namawiać. Bez zbędnych dyskusji zgodził się wpaść w tryby konspiracji. I pociągnął za sobą swoich zaufanych ludzi z Bydgoszczy. Janusza Łuczkowskiego, Leona Hartwiga i Jana Lewandowskiego. To właśnie ta trójka pod nadzorem zaradnego Jura dokonała zamachu bombowego na stacji S-Bahnhof w Berlinie. To była komórka bydgoska. Istniała jednak jeszcze komórka w Kaliszu i przez pewien czas w Rydze. Dowództwo znajdowało się oczywiście w Warszawie. W Zagralinie służyło 18 osób, ale we wspomnieniach Drzysga pisze o 22 osobach oraz 10 współpracownikach w Bydgoszczy i Kaliszu.
I tu otwierało się pole do działania dla kapitana Drzyzgi i jego ludzi z Zagralinu. Tymczasem po akcji, żeby nie powiedzieć po zamachu z 24 lutego 1943 roku, Zagralin zaczął przygotowywać się do kolejnego uderzenia. Znów za cel obrano sobie stolicę Wielkich Niemiec. Czy możesz sobie wyobrazić psychologiczne znaczenie odwetu w sercu Reichu? Mówił Drzysga do Jura. Sami Niemcy się przekonają, że już nie są bezpieczni nawet pod własnym dachem. Przygotowanie skończono z końcem marca. 8 kwietnia o godzinie 10.00 czwórka konspiratorów, Jur, Drzysga i dwie kobiety, wsiadło do pociągu w Warszawie. Jechali osobno w wagonach Nurfür Deutsche. Mieli bardzo dobre dokumenty, toteż kontrola na stacji granicznej w Kutnie przebiegała nadspodziewanie pobieżnie.
Himmler wyznaczył 10 tysięcy marek nagrody za wskazanie sprawców zamachu. Ta finansowa motywacja niewiele pomogła. Okazało się, że nikt nic nie widział. Natomiast śledztwo wykazało, że bomba, a właściwie bomby były ukryte w ośmiu walizkach, co oczywiście było nieprawdą. Bombę zbudowano z dwóch kilogramów trotylu, dwustu gramów plastiku i dwóch kilogramów gwoździ jednocalowych. Jur znakomicie umiał się kamuflować. Potwierdził to zresztą już dwa tygodnie później, 23 kwietnia na dworcu głównym we Wrocławiu. Akcja przebiegała podobnie jak w Berlinie. Do Wrocławia dojechali w trójkę Drzyzga, Jur i Halina. Tym razem Jur nastawił zapalnik na 5.41. Walizkę jak zwykle zostawił na peronie przy ławce, po czym wyszedł ze stacji. Wybuch zniszczył wagony i peron, na którym znajdowali się jadący na urlop żołnierze Wehrmachtu.
Według meldunków AK zginęło czterech żołnierzy, a kilkunastu trafiło do szpitala z ranami. Niemcy przyznali się jedynie do czterech ciężko rannych i kilkunastu lekko rannych. Słysząc wybuch, przyznał Drzysga, spodziewałem się strat o wiele większych. Za udane akcje Drzysga i Jur dostali Virtuti Militari. Leon Krzyż Walecznych, a obie Haliny Krzyże Zasługi. Wybuchowe akcje za Gralinu nie zakończyły się jednak we Wrocławiu. Tym razem przyszła kolej na wschód. 12 maja pod Rygą wysadzono tory, kiedy przejeżdżał pociąg z amunicją i sprzętem wojskowym. W ciągu kolejnych dwóch miesięcy zaatakowano trzy niemieckie pociągi na Litwie i dwa na Łotwie. 24 maja zniszczono transport żywności pod Bydgoszczą. Obrzucono granatami restaurację w Rydze.
Bernard Drzysga został zastępcą dowódcy Kedywu w okręgu AK Łódź, a Józef Lewandowski trafił do kierownictwa dywersji. O wykorzystaniu jego umiejętności decydował sam szef Kedywu, pułkownik Emil Fildor Wnil. Wybuchy polskich bomb na dworcach III Rzeszy już się nie powtórzyły. Misja specjalna w RMF FM. Na tropie największych tajemnic historii.
Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podcast przedstawia reklamę firmy Stacja Grawitacja i przedstawia temat misji specjalnej w RMF FM.
Podcast opisuje eksplozję na stacji kolejki podziemnej w Berlinie i zamachowców podejrzewanych o to zbrodnię.
Podcast opisuje organizację Zagralin i jej zadania w III Rzeszy.
Podcast przedstawia dowódcę Zagralinu, kapitana Bernarda Drzyzgi, oraz jego zastępcę Józefa Lewandowskiego.
Podcast opisuje przygotowania do i wykonanie zamachu na stacji S-Bahnhof w Berlinie.
Podcast opisuje kolejne akcje Zagralinu, takie jak wybuchy na torach i w restauracjach w okupowanej Polsce.
Podcast opisuje zakończenie Zagralinu i jego działaczy, a także podsumowanie najważniejszych wydarzeń.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.