Lewandowski mówił po niemiecku z berlińskim akcentem. W stosunku do Niemców był arogancki. Każdego traktował z góry. Takiego właśnie człowieka potrzebowałem do mojej pracy w Zagralinie. Pisał we wspomnieniach Drzysga. Już podczas pierwszej rozmowy okazało się, że Jura nie trzeba specjalnie namawiać. Bez zbędnych dyskusji zgodził się wpaść w tryby konspiracji. I pociągnął za sobą swoich zaufanych ludzi z Bydgoszczy. Janusza Łuczkowskiego, Leona Hartwiga i Jana Lewandowskiego. To właśnie ta trójka pod nadzorem zaradnego Jura dokonała zamachu bombowego na stacji S-Bahnhof w Berlinie. To była komórka bydgoska. Istniała jednak jeszcze komórka w Kaliszu i przez pewien czas w Rydze. Dowództwo znajdowało się oczywiście w Warszawie. W Zagralinie służyło 18 osób, ale we wspomnieniach Drzysga pisze o 22 osobach oraz 10 współpracownikach w Bydgoszczy i Kaliszu.
I tu otwierało się pole do działania dla kapitana Drzyzgi i jego ludzi z Zagralinu. Tymczasem po akcji, żeby nie powiedzieć po zamachu z 24 lutego 1943 roku, Zagralin zaczął przygotowywać się do kolejnego uderzenia. Znów za cel obrano sobie stolicę Wielkich Niemiec. Czy możesz sobie wyobrazić psychologiczne znaczenie odwetu w sercu Reichu? Mówił Drzysga do Jura. Sami Niemcy się przekonają, że już nie są bezpieczni nawet pod własnym dachem. Przygotowanie skończono z końcem marca. 8 kwietnia o godzinie 10.00 czwórka konspiratorów, Jur, Drzysga i dwie kobiety, wsiadło do pociągu w Warszawie. Jechali osobno w wagonach Nurfür Deutsche. Mieli bardzo dobre dokumenty, toteż kontrola na stacji granicznej w Kutnie przebiegała nadspodziewanie pobieżnie.
Kiedy skończył, zamknął walizkę, spuścił wodę i wyszedł. Chwilę później był już na peronie. Usiadł na ławce obok dwóch niemieckich oficerów. Walizkę postawił obok. Minutę przed siódmą wstał i poszedł w kierunku wejścia. Leon i obie Haliny wtopiły się już w tłum Berlińczyków. Drzyska szedł w kierunku bramy brandenburskiej. Dwa pociągi właśnie wjeżdżały na peron. Maszyniści włączyli hamulce. Zapiszczały koła. Na peron buchnęły kłęby pary. Trzasnęły otwierane drzwi w wagonach. Popatrzyłem na zegarek i zacząłem liczyć. Trzy sekundy, dwie, jedna i odwróciłem się w kierunku stacji, żeby zobaczyć skutek. Najpierw zobaczył jasno-pomarańczowy błysk, potem kula ognia uderzyła w dach dworca.
Dopiero teraz usłyszał huk wybuchu. Drzyska nie czekał, wiedział co będzie dalej. Krzyki rannych i wycie syren ambulansów. Szedł więc dalej szybkim krokiem wzdłuż Sigessale. Do Warszawy wrócili drogą okrężną przez Wrocław, Katowice i Kraków. W Berlinie został tylko Jur. Wieczorem 10 kwietnia poszedł na dworzec zobaczyć efekty własnej roboty. Szklany taks się zapadł, peron był poważnie uszkodzony. Gestapo szalało. Aresztowano kilkunastu Niemców. Dopiero po kilku godzinach udało się zaprowadzić jako taki porządek. Prasa informowała tylko o kilkunastu rannych osobach. Według ustaleń wywiadu Kosy 30 zginęło 14 osób, a 60 odniosło rany. Po tej akcji wściekły Adolf Hitler zobowiązał Reichsfuhrera SS Heinricha Himmlera do zaangażowania się w śledztwo.
Według meldunków AK zginęło czterech żołnierzy, a kilkunastu trafiło do szpitala z ranami. Niemcy przyznali się jedynie do czterech ciężko rannych i kilkunastu lekko rannych. Słysząc wybuch, przyznał Drzysga, spodziewałem się strat o wiele większych. Za udane akcje Drzysga i Jur dostali Virtuti Militari. Leon Krzyż Walecznych, a obie Haliny Krzyże Zasługi. Wybuchowe akcje za Gralinu nie zakończyły się jednak we Wrocławiu. Tym razem przyszła kolej na wschód. 12 maja pod Rygą wysadzono tory, kiedy przejeżdżał pociąg z amunicją i sprzętem wojskowym. W ciągu kolejnych dwóch miesięcy zaatakowano trzy niemieckie pociągi na Litwie i dwa na Łotwie. 24 maja zniszczono transport żywności pod Bydgoszczą. Obrzucono granatami restaurację w Rydze.
Bernard Drzysga został zastępcą dowódcy Kedywu w okręgu AK Łódź, a Józef Lewandowski trafił do kierownictwa dywersji. O wykorzystaniu jego umiejętności decydował sam szef Kedywu, pułkownik Emil Fildor Wnil. Wybuchy polskich bomb na dworcach III Rzeszy już się nie powtórzyły. Misja specjalna w RMF FM. Na tropie największych tajemnic historii.
Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podcast przedstawia reklamę firmy Stacja Grawitacja i przedstawia temat misji specjalnej w RMF FM.
Podcast opisuje eksplozję na stacji kolejki podziemnej w Berlinie i zamachowców podejrzewanych o to zbrodnię.
Podcast opisuje organizację Zagralin i jej zadania w III Rzeszy.
Podcast przedstawia dowódcę Zagralinu, kapitana Bernarda Drzyzgi, oraz jego zastępcę Józefa Lewandowskiego.
Podcast opisuje przygotowania do i wykonanie zamachu na stacji S-Bahnhof w Berlinie.
Podcast opisuje kolejne akcje Zagralinu, takie jak wybuchy na torach i w restauracjach w okupowanej Polsce.
Podcast opisuje zakończenie Zagralinu i jego działaczy, a także podsumowanie najważniejszych wydarzeń.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.