Sprawa 93: Elaine O’Hara

Nasze odcinki poruszają poważne i często trudne tematy. Jeśli w jakimkolwiek momencie poczujesz, że potrzebujesz wsparcia skontaktuj się z lokalnym centrum kryzysowym. Sugerowane numery telefonów do poufnego wsparcia oraz szczegółową listę ostrzeżeń dotyczących treści znajdziesz w opisie tego odcinka i na naszej stronie internetowej. Wczesnym wieczorem 22 sierpnia 2012 roku wioska Stepasite na południu Dublina pogrążyła się w ciszy i bez ruchu. Sheila Hawkins wyjrzała przez okno na blok mieszkalny po drugiej stronie ulicy. Jej wzrok zatrzymał się na konkretnym mieszkaniu, które należało do jej pasierbicy, 36-letniej Elaine O'Hary.

Sheila nie widziała wyraźnie wnętrza, ale była w stanie stwierdzić, że światła były zgaszone i nie było żadnych oznak życia. Wydało jej się to dziwne. Elaine opuściła rodzinne spotkanie kilka godzin wcześniej, o 16, mówiąc, że wraca do domu odpocząć. A jednak wyglądało na to, że wcale jej tam nie ma. Sheila założyła, że Elaine po prostu poszła wcześniej się położyć, by dobrze się wyspać przed zlotem żaglowców następnego dnia. O 22.34 wysłała do Elaine wiadomość. Do zobaczenia o 7.15. Elaine nie odpowiedziała. Wcześniej, tego samego dnia, Sheila zaproponowała Elaine podwiezienie na zlot.

W ramach festiwalu do dublińskiego portu na wschodnim wybrzeżu Irlandii zawijają zabytkowe jednostki morskie, gdzie przez trzy dni odbywają się rejsy, występy muzyczne i festynowe zabawy. Elaine zgłosiła się jako wolontariuszka. Po ukończeniu szkolenia przygotowawczego z niecierpliwością czekała na to wydarzenie. Elaine przystała na propozycję Sheely, ciesząc się, że będzie miał kto ją podwieźć. Koło drogi między ich mieszkaniami znajdował się przystanek autobusowy, gdzie miały spotkać się rano w dniu festiwalu. Stamtąd Sheila miała przyjechać 20 minut na północ do centrum miasta, wysadzić Elaine przy porcie, a następnie pojechać dalej do pracy. Gdy następnego ranka, 23 sierpnia, zbliżała się godzina 7.15, Sheila wyjrzała na zewnątrz.

Na ulicy pojawiały się pojedyncze, wolno toczące się samochody. Zwróciła swój wzrok na przystanek, ale Lane jeszcze nie było. Nic nadzwyczajnego, zapewne wciąż się szykowała. Kiedy minęła siódma piętnaście, a Elaine nadal nie pojawiła się na przystanku, jej nieobecność zaczynała być niepokojąca. Próby dodzwonienia się na jej telefon komórkowy kończyły się brakiem odpowiedzi. Sheila zostawiła wiadomość i czekała. Elaine jednak nie oddzwoniła. Ze względu na to, że Sheila musiała już jechać do pracy, wsiadła do samochodu i przejechała krótki odcinek drogi na drugą stronę ulicy. Mieszkanie Lane znajdowało się w obrębie niewielkiego centrum handlowego na północno-zachodnich obrzeżach Stepasite.

W pasażu mieścił się sklep spożywczy, apteka, pralnia chemiczna, siłownia i restauracja. Sheila minęła sklepy i skierowała się w stronę otaczających je bloków mieszkalnych. Po naciśnięciu dzwonka do jej mieszkania nie było żadnej odpowiedzi. Sheila spojrzała na zegarek. Ryzykowała spóźnieniem się do pracy i nie mogła już dłużej czekać. Postanowiła odjechać bez Elaine. Ponad godzinę później Elaine wciąż się nie odzywała. Sheila nie miała pojęcia, czy jej pasierbica dotarła na zlot żaglowców. Natrętne poczucie niepokoju nie ustępowało, więc Sheila powiadomiła swojego partnera, ojca Elaine, Franka O'Hara.

Frank nie był szczególnie zaniepokojony. Podejrzewał, że Elaine musiała zaspać i zapewne była spanikowana, gdy się obudziła. Nie chcąc się spóźnić, wskoczyła prosto do samochodu i pojechała do Dublina. Prawdopodobnie była zbyt zajęta przygotowaniami do festiwalu, by się odezwać. W miarę jak upływały kolejne godziny, nadal nie było żadnych wieści o Delaine. Z tego względu Frank O'Hara postanowił pojechać do mieszkania córki. Używając zapasowego klucza otworzył drzwi i wszedł do środka. Elaine nie było w domu. Wszystko wyglądało normalnie, jednak gdy znalazł jej telefon komórkowy, cień niepokoju przemknął mu przez myśl. Elaine zawsze miała go przy sobie i nigdy bez niego nie wychodziła z domu.

Może tym razem w pośpiechu i ekscytacji związanej ze zlotem przez przypadek go zostawiła. Frank opuścił mieszkanie. Pomyślał, że Elaine zapewne odezwie się, gdy później wróci do domu. Sheila czuwała tamtego wieczoru, wpatrując się w mieszkanie Elaine. Czekała, aż jej samochód podjedzie, aż zapali się światło, aż jej cień przesunie się za oknem. Zapadła noc, a mieszkanie pozostawało pogrążone w ciemności. Nikt nie przychodził ani nie wychodził. W środku nie było żadnego ruchu. O 23.30 Frank wysłał córce wiadomość. Maskując swój niepokój żartem napisał Żyjesz?

Elaine nie odpowiedziała. Frank O'Hara miał dodatkowy powód, by świętować w Dzień Świętego Patryka, 17 marca 1976 roku. Jego żona Eileen urodziła ich pierwsze dziecko, dziewczynkę, którą nazwali Elaine. Elaine została najstarszą z czwórki rodzeństwa domu O'Hara, obok Ann, Franka Juniora i Johna.

Od dzieciństwa łączyła ją z ojcem bliska więź, która przetrwała aż do czasu, gdy wydoroślała. Frank rozmawiał z Elaine codziennie i widywał ją trzy lub cztery razy w tygodniu. Był dla niej filarem niezachwianego wsparcia. Kiedy Elaine nie kontaktowała się z ojcem przez cały dzień, 23 sierpnia 2012 roku, Frank wiedział, że coś jest nie tak. Szukając odpowiedzi, następnego ranka ponownie odwiedził jej mieszkanie. W środku wszystko było tak, jak dzień wcześniej. Nie wyglądało na to, by Elaine wróciła na noc. Jednak coś przykuło uwagę Franka. Coś, czego nie zauważył poprzednim razem. Torebka Elaine.

Wiedział, że to mało prawdopodobne, aby wyszła z domu, zapominając zarówno telefonu, jak i torebki. Sprawdzając podziemny parking budynku, Frank zobaczył, że jej turkusowy Fiat zniknął. Frank skontaktował się z organizatorami z lotu żaglowców, dowiadując się, że Elaine nigdy się tam nie pojawiła. Frank brał pod uwagę jeszcze tylko jedno miejsce, do którego Elaine mogła pójść zamiast na festiwal. Skontaktował się z jej psychiatrą, Mattem Murphym. Niedawno Elaine została wypisana ze szpitala St. Edmundsbury po sześciotygodniowym pobycie. Przytłaczające problemy finansowe sprawiły, że czuła się przepracowana i silnie zestresowana. Po niedawnym zakupie mieszkania w Stepasite miała trudności z regulowaniem rad i musiała naprawić szkody po zalaniu.

Opisywana jako osoba o niezwykłej etyce pracy, Elaine pracowała na dwóch etatach, by zawiązać koniec z końcem. Elaine kochała pracę z dziećmi i w przyszłości chciała mieć własne. Według jej ojca potrafiła lepiej nawiązywać relacje z dziećmi niż z dorosłymi. Dlatego praca jako opiekunka w szkole St. John's National School w Balibrak dawała jej poczucie radości i spełnienia. Oprócz tego pracowała jako sprzedawczyni w kiosku w Black Rock. Właściciel kiosku, Ken Robertson, uważał Elaine za osobę bardzo uczciwą i lubianą przez klientów. Ufał jej na tyle, że powierzył jej komplet kluczy do sklepu. Kiedy Elaine prosiła o jak najwięcej godzin pracy, Ken zauważył, że musi mieć problemy finansowe.

Oprócz dwóch etatów Elaine uczęszczała do szkoły wieczorowej. Jej celem było pójście w ślady matki, Eileen, i zostanie nauczycielką w szkole podstawowej. W tamtym czasie była zapisana na kurs kwalifikujący ją jako nauczycielkę Montessori. Formy edukacji dzieci, która odbiega od tradycyjnego modelu nauczania i koncentruje się na rozwijaniu naturalnych zainteresowań dziecka. Pracując na dwóch etatach, studiując i jednocześnie zmagając się z istniejącymi problemami zdrowotnymi, Elaine coraz trudniej było sobie radzić. W lipcu 2012 roku rozważała samobójstwo. Zdając sobie sprawę, że potrzebuje pomocy, sama zgłosiła się do szpitala na leczenie.

Frank O'Hara był zaskoczony, gdy Elaine się tam zapisała. Wydawało mu się, że ostatnimi czasy dobrze sobie radziła. Był to jej czternasty pobyt w St. Edmundsbury. Od szesnastego roku życia Elaine była wielokrotnie hospitalizowana. Bezpośrednim impulsem do pierwszej hospitalizacji w okresie dojrzewania była śmierć bliskiej przyjaciółki w wypadku drogowym. Elaine była również prześladowana, co sprawiło, że zaczęła się zamykać w sobie i izolować, ukrywając skalę swoich problemów przed rodziną. Dźwigała ten ciężar sama i w wieku 16 lat podjęła próbę samobójczą. Jej rodzina była zdruzgotana, że nie zauważyła sygnałów ostrzegawczych.

Elaine została przyjęta do szpitala St. Edmundsbury, gdzie leczył je oceniony psychiatra, dr Anthony Clare. Początkowo dr Clare nie był pewien, jak postawić diagnozę. Elaine miała wrodzoną wrażliwość, dziecięcą niewinność i uległą osobowość. Jej emocje były wyjątkowo silne i intensywne w porównaniu z innymi. Reagowała gwałtownie i potrzebowała więcej czasu, by się uspokoić. Miała trudności w kontaktach z ludźmi i wierzyła, że jest nieustannie oceniana przez innych. Dla niektórych znajomych była osobą potrzebującą nadmiernej uwagi, dramatyzującą i emocjonalnie niestabilną, co ostatecznie prowadziło do rozpadu jej znajomości.

Opisywała, że od dwunastego roku życia doświadczała natrętnych myśli, które określała jako spektakl w swojej głowie, w którym była krępowana, więziona i karana. Doktor Clare uznał te myśli za obsesję, która przejawiała się, jak to określił, w niepokojących i nacechowanych męską dominacją w fantazjach seksualnych. Podczas wstępnej diagnozy dr Clare rozważał, czy Elaine doświadcza stopniowo rozwijającej się psychozy, lecz później to wykluczył. Ostatecznie zdiagnozował u niej osobowość borderline oraz depresję. Leczył ją farmakologicznie, podając leki i środki uspokajające. Frank i Eileen O'Hara często odwiedzali córkę i w soboty zabierali ją na wspólne wyjścia.

Wspominali, że Elaine była tak silnie nafaszerowana lekami, iż często zasypiała w kawiarni, w której razem jedli. Z powodu stałego przyjmowania leków i nieustannych pobytów w szpitalu straciła znaczną część późnej młodości i wczesnej dorosłości. Wpłynęło to na jej funkcjonowanie w społeczeństwie, jako że nie przeżyła tych kluczowych, kształtujących lat, tak jak inni. Zauważono, że jej dojrzałość emocjonalna odpowiadała poziomowi piętnastolatki. W związku z tym była bardzo ufna wobec każdego, kto okazywał jej życzliwość. Choć dr Clare zauważał, że Elaine prowadziła samotne życie, utrzymywała bliską więź z obojgiem rodziców.

Frank i Eileen wspierali ją przez cały okres hospitalizacji i leczenia, z nadzieją patrząc w przyszłość córki. Jednak w marcu 2002 roku wydarzenia przybrały dramatyczny obrót. Eileen O'Hara zmarła w wieku 52 lat. Nie potrafiąc poradzić sobie z nagłą śmiercią matki, Elaine jeszcze bardziej zamknęła się w sobie i zdarzało jej się wypalać ponad 40 papierosów dziennie. Frank O'Hara również był zdruzgotany, lecz odnalazł oparcie w nowym związku z Sheila Hawkins. Mimo to Elaine nadal zmagała się z problemami. Śmierć matki na nowo rozbudziła uśpione myśli samobójcze i samookaleczenia.

W rezultacie ponownie trafiła do szpitala. Po tym jak ją wypisano, pod koniec 2003 roku wydawało się, że wraca na właściwe tory. Elaine rozpoczęła naukę w szkole wieczorowej i chodziła do pracy. Wyprowadziła się z rodzinnego domu do własnego mieszkania. W 2005 roku rodzina zorganizowała jej przyjęcie z okazji 29 urodzin. Podczas imprezy Elaine nagle się zdenerwowała i niespodziewanie wyszła. Później jej siostra Ann poszła sprawdzić, co się z nią dzieje, odkrywając, że Elaine przedawkowała leki. Ponownie trafiła do szpitala i po dwumiesięcznym pobycie została wypisana. Rok później nastąpiła kolejna próba samobójcza Elaine.

W 2007 roku doznała kolejnego poważnego ciosu. Zmarł dr Anthony Clare, który leczył dziewczynę przez 16 lat. Jej miejsce zajął Matt Murphy. Dr Murphy chciał ograniczyć leczenie farmakologiczne i zamiast tego zastosować terapię poznawczo-behawioralną, której celem jest zmiana niezdrowych wzorców myślenia, odczuwania i zachowania poprzez praktyczne strategie samopomocowe. Z czasem dawki leków Elaine zostały zmniejszone, a ona sama dobrze reagowała na terapię. Dr Murphy był pod wrażeniem jej postępów. W 2011 roku Elaine wysłała siostrze wiadomość, twierdząc, że była w piątym tygodniu ciąży, lecz poroniła.

Ojcem dziecka był mężczyzna, z którym Elaine miała jednorazową przygodę seksualną i odmówiła podania jego nazwiska. Nie chciała odpowiadać na żadne dodatkowe pytania w tej sprawie. Choć Elaine była znana z koloryzowania rzeczywistości, Sheila wierzyła, że jej pasierbica nie była na tyle kreatywna, aby wymyślać całkowicie niestworzone historie. Podczas ostatniego pobytu w szpitalu St. Edmundsbury jej terapeuta odnotował, że Elaine była pogodna, spontaniczna, uśmiechnięta, czujna i sprawiała wrażenie szczęśliwej. Personel szpitala wspominał, że z entuzjazmem i bez przerwy opowiadała im oraz innym pacjentom o zlocie żaglówek. Zrezygnowała z całego weekendu pracy w kiosku, by wziąć udział w festiwalu, co świadczyło o pozytywnej zmianie nastawienia.

Zaczęła stawiać na pierwszym miejscu to, co sprawiało jej radość. Mimo swoich zmagań lekarz podkreślał, że 2012 był dla Elaine ogólnie dobrym rokiem. Jej nastrój był najlepszy w dniu wypisu, 22 sierpnia. Zaznaczył, że podczas ich ostatniego spotkania nie było żadnych oznak, by Elaine miała myśli samobójcze. Franco Hara zgadzał się z terapeutami Elaine. Ostatnio radziła sobie lepiej. Mimo to nie potrafił pozbyć się obawy, że mogła zrobić sobie krzywdę. Była to myśl, której nie chciał dopuszczać, lecz rozumiał, że taka możliwość istnieje. Elaine prowadziła samotne życie.

W jej dokumentacji szpitalnej w rubryce Relacje wspierające ktoś zapisał Wspierający ojciec. Brak przyjaciół. Było to tylko półprawda. Dla Elaine Frank był nie tylko ojcem, lecz także najlepszym przyjacielem. Gdy 22 sierpnia Elaine opuściła szpital, było tuż po południu. Odwiedziła aptekę i zadzwoniła do kiosku, aby omówić nadchodzące zmiany w pracy. Po odłożeniu toreb w domu pojechała z ojcem na cmentarz Shangana, położony niemal 10 kilometrów na południowy wschód od Stepasite. W drodze Frank zauważył, że Elaine była rozkojarzona, gdy pisała wiadomości na telefonie. Odwiedzili grób Eileen O'Hary, gdzie Elaine wyraźnie się wzruszyła, co nie było niczym niezwykłym.

Przed odejściem pocałowała na grobek matki. Później zjedli lunch, a następnie udali się do domu Franka. Stojąc w drzwiach, Frank obserwował, jak Elaine bawi się ze swoją siostrzenicą, a zarazem chrześnicą, na zielonym skwerze po drugiej stronie ulicy. Elaine podarowała jej bransoletkę, którą sama zrobiła. O godzinie 16 Elaine oznajmiła, że wraca do domu, by odpocząć. Nie mając pomysłów, dlaczego następnego dnia nie pojawiła się na festiwalu, Frank zakładał najgorsze. Skontaktował się z pozostałymi dziećmi, by poinformować je, że Elaine zaginęła. Zaczęli odtwarzać jej ostatnie znane ruchy. Siostra Elaine, Ann, powiedziała, że próbowała zadzwonić do niej wieczorem 22 sierpnia, lecz Elaine nie odebrała.

Szwagier Elaine, Mark Charles, pojechał na cmentarz Shangana. Cmentarz rozciągał się na 28 hektarach płaskiego, pustego terenu. Rzędy nagrobków przerwało jedynie kilka drzew. Wiatr niósł dźwięk fal z plaży Shankil, oddalonej o niespełna kilometr. Cmentarz otaczał rozległy teren parkowy, a po jego wschodniej stronie ciągnęła się długa linia kolejowa. Gdy Mark dotarł na miejsce, zauważył znajomy turkusowy samochód marki Fiat. Poinformowano resztę rodziny O'Hara, po czym wkrótce pojawił się brat Elaine, John, by zbadać sytuację. Samochód był zamknięty, dlatego musieli wezwać pomoc drogową, by dostać się do środka. W środku znaleźli dwa opakowania papierosów, zapalniczkę, prawo jazdy Elaine, przenośną nawigację satelitarną oraz, co najbardziej zastanawiające, ładowarkę do telefonu komórkowego, która nie pasowała do telefonu Elaine.

Po odnalezieniu samochodu Elaine, jej rodzina w Stepasite przeprowadziła dokładniejsze przeszukanie mieszkania. Próby odblokowania telefonu Elaine okazały się bezskuteczne, ponieważ nikt nie znał kodu PIN. Jej leki na cukrzycę, astmę, depresję, zawroty głowy, cholesterol i stany lękowe znajdowały się nietknięte w mieszkaniu. Znaleziono kilka wydruków. Dwa pochodziły ze strony myśliwskiej i zawierały informacje o dwóch rodzajach noży. Inne wydruki przedstawiały mapy pobliskiego lasu Kilaki oraz zbiornika Wartry. Nikt nie rozumiał, dlaczego te miejsca mogły interesować Elaine. W notatniku zapisano odniesienia do pewnej strony internetowej. Był to portal randkowy dla osób szukających fetyszy.