Sprawa 81: Napad Świętego Mikołaja

Nasze odcinki poruszają poważne i często trudne tematy. Jeśli w jakimkolwiek momencie poczujesz, że potrzebujesz wsparcia, skontaktuj się z Lokalnym Centrum Kryzysowym. Sugerowane numery telefonów do poufnego wsparcia oraz szczegółową listę ostrzeżeń dotyczących treści znajdziesz w opisie tego odcinka i na naszej stronie internetowej. Miasteczko Cisco i jego okolice to kwintesencja tradycyjnego wiejskiego Teksasu. Jego obraz tworzą zarówno rancha i farmy na przedmieściach, jak i skromna, zżyta ze sobą społeczność kilku tysięcy ludzi. Sielski charakter regionu za bardzo się nie zmieniał przez dziesiątki lat, z wyjątkiem krótkiego okresu w latach dwudziestych, kiedy populacja potroiła się i osiągnęła niemal 8 tysięcy.

Wówczas Cisco leżało na skraju jednego z najbardziej dochodowych złóż ropy naftowej w USA, co przyciągnęło rzesze ludzi liczących na szybki zysk z czarnego złota, znanego też jako teksańska herbata. Bum naftowy przyniósł Cisco i jego mieszkańcom dobrobyt. Miasteczko szybko uzyskało status miasta i zyskało nową linię kolejową. Choć najlepszy okres tego wzrostu gospodarczego minął pod koniec lat 20., wielu mieszkańców zdążyło już się wzbogacić, podczas gdy inni szukali nowych, kreatywnych sposobów na zarabianie pieniędzy. Mimo, że panowała prohibicja, w Teksasie rządy sprawowali przeciwnicy zakazu alkoholu i odmawiali egzekwowania przepisów. Południe USA stało się głównym producentem nielegalnej whisky, czyli alkoholu domowej produkcji w stylu bimbru.

Przemytników traktowano tam dość łagodnie. W centrum biznesowym Cisco znajdował się szeroki, wybrukowany bulwar otoczony solidnymi, ceglanymi budynkami, w których mieściły się typowe punkty usługowe . W grudniu 1927 roku bulwar błyszczał w świątecznych barwach zieleni, czerwieni i złota. Wystawy sklepowe ozdobiono dekoracjami, a ulice wypełnione były dziećmi, które właśnie zaczęły przerwę świąteczną. W piątek 23 grudnia, dwa dni przed Bożym Narodzeniem, dzieci z Cisco usłyszały wieści o specjalnym gościu, który właśnie przybył do miasta. Wzdłuż głównej ulicy kroczył święty Mikołaj w czerwonym stroju, z siwą czupryną i pasującą do niej kręconą brodą.

Funkcjonariusz Redis zmobilizował mężczyzn i młodzieńców z Cisco, tworząc improwizowaną grupę pościgową. W pogoń za Buickiem ruszyli na koniach i w samochodach, rozpoczynając największą obławę w historii Teksasu. Kilku z rabusiów było rannych, a jeden z nich obficie krwawił, brudząc szare, welurowe obicia Buicka. W samochodzie słychać było wzajemne wrzaski, podczas gdy dwie młode zakładniczki siedziały w milczeniu. Jedna z nich, Laverne Comer, szczególnie miała powody, by się bać. Tego dnia udała się do banku, by wypłacić część ciężko zarobionych pieniędzy na prezenty świąteczne dla rodziny. I mimo, że Mikołaj wciąż miał na sobie swoje kiepskie przebranie, rozpoznała kim był.

Uciekli z łupem przekraczającym 3000 dolarów, ale później zostali schwytani przez policję. Jednym z funkcjonariuszy, którzy ich złapali i doprowadzili do skazania oraz uwięzienia był szef policji Bedford. Ten sam, który natychmiast zareagował, gdy dowiedział się o napadzie na bank w Cisco. Za udział w napadzie w Valerze bracia Ratliffowie zostali skazani na 18 lat w stanowym więzieniu Huntsville, najstarszym więzieniu w Teksasie. Zaniepokojeni obywatele, którzy uważali, że młodzi mężczyźni zasługują na drugą szansę, wystąpili z petycją do gubernatora, wspartą dodatkowo datkiem od ich matki. W rezultacie bracia otrzymali ułaskowienie. Po wyjściu na wolność Marshall i Lee wrócili do produkcji Bimbru.

Domem zarządzała znajoma Helmsa, Midge Tellett. Serdeczna, gadatliwa kobieta, której wcale nie przerażała obecność byłych więźniów. Choć jej mąż nie był zachwycony tego rodzaju gośćmi, Midge traktowała ich jak własnych synów. Marshal Ratliff wkrótce przedstawił Hillowi i Helmsowi swój wielki plan obrabowania First National Bank w Cisco w okresie świątecznym, kiedy w banku przechowywane były duże sumy pieniędzy. Ratliff dobrze znał układ budynku i wiedział, że tylne drzwi wychodzą prosto na boczną uliczkę, co miało umożliwić łatwą drogę ucieczki. Był przekonany, że napad będzie szybki i bezproblemowy. Wystarczy wejść głównym wejściem, wymierzyć broń w pracownika, aż ten odda pieniądze, a potem cicho wymknąć się tylnym wyjściem.

Ratliff i Hill nie byli zachwyceni jego brakiem doświadczenia kryminalnego, lecz nie mając innych opcji, zgodzili się go poznać. Davis wydawał się skłonny i na tyle solidny, by wykonać zadanie, więc wciągnięto go do ekipy. Czwartek 22 grudnia 1927 roku, dzień przed napadem, Ratliff musiał rozwiązać dwie ostatnie kwestie. Podczas gdy trzej pozostali nigdy wcześniej nie byli w Cisco, jego twarz była dobrze znana przez mieszkańców miasteczka, włącznie z komendantem policji. Mitch teletrzyła na święta strój świętego Mikołaja i Ratliff poprosił, by mu go pożyczyła. Mitch z chęcią się zgodziła. Ostatnim elementem planu było zdobycie samochodu do ucieczki.

Wczesnym rankiem, 23 grudnia 1927 roku, 4 mężczyźni ruszyli Buickiem w podróż do Cisco liczącą około 250 km, unikając większych miast, by nie zwracać na siebie uwagi. Zbliżając się do celu, Ratliff jeszcze raz szczegółowo powtórzył plan. Znał nazwiska pracowników banku, którzy najpewniej mieli być wtedy na zmianie. Zakładał, że przy kasie będzie Alex Spears, a w okienku z metalowymi kratami powinna być Jewel Poe. Nie spodziewał się więcej niż kilku klientów wewnątrz banku. Davis czuł się bardzo niekomfortowo, widząc ile broni i amunicji ze sobą wzięli, ale Ratliff uspokajał go, że pistolety są głównie na pokaz i prawdopodobieństwo użycia ich jest znikome.

Kasier Alex Spears podobno twierdził, że nigdy nie narazi czyjegoś życia tylko po to, by być bohaterem w trakcie potencjalnego napadu. Grupa przybyła do Cisco tuż przed południem. Ratliff nakazał Hillowi, by zaparkował Buicka na końcu uliczki i pokazał mu drzwi, przez które mieli uciec po zgarnięciu łupu. Helms, Hill i Davis ukryli się w cieniu alejki w zwykłych ubraniach, a Ratliff założył strój Świętego Mikołaja. Przy całym swoim drobiazgowym planowaniu Ratliff nie przewidział, jaką uwagę może przyciągnąć jego kostium wśród miejscowych dzieci, gdy będzie szedł od samochodu do banku. Myślał, że przebranie pozwoli mu się wmieszać w tłum kupujących prezenty, ale zamiast tego wzbudzało ono niechciane zainteresowanie.

Gdy Buick odjeżdżał, strzelanina na głównej ulicy Cisco ustała, a świadkowie zaczęli oceniać straty. Komendant Bedford i posterunkowy George Carmichael leżeli śmiertelnie ranni. Poza tym sześciu obywateli również zostało poważnie rannych, w tym kasjer Alex Spears, który otrzymał kulę w szczękę, Marion Olson, który był częścią żywej tarczy rabusiów, oraz klienci Pete Rutherford, Brady Biggs i Oscar Kliett, którzy również odnieśli rany postrzałowe. Bank był podziurawiony ponad 200 kulami, co uniemożliwiało ustalenie czy za obrażenia odpowiadają bandyci, policja czy tłum łowców nagród. Biorąc pod uwagę początkową przewagę rabusiów, Buick normalnie zostawiłby większość ścigających go pojazdów daleko w tyle.

Wielu mieszkańców Cisco znało marszala Ratlifa i nie było zdziwionych jego udziałem w przestępstwie. Po stwierdzeniu, że Buick pochodził z kradzieży dokonanej w hrabstwie Wichita i w rozmowie z tamtejszym szeryfem, władze zaczęły podejrzewać, że jednym z dwóch wspólników Ratliffa pozostających na wolności jest Henry Helms. W wigilię Bożego Narodzenia, dzień po rabunku, historia napadu na bank przez świętego Mikołaja trafiła na łamy lokalnych gazet w sąsiednim mieście Eastland. Dziennikarz Boy's House opisał to wydarzenie jako, cytat, najbardziej spektakularną zbrodnię w historii południowego zachodu, przewyższającą wszystko, w czym brali udział Billy the Kid czy bracia Jamesowie.

Poniedziałek 26 grudnia w poszukiwaniach brało udział ponad 1000 obywateli. Ratliff, Hill i Helms rozbili swój skradziony samochód w pobliżu miasteczka Putnam, 20 km na zachód od Cisco. Tam natknęli się na ojca i jego nastoletniego syna jadących dodżem i zmusili ich do oddania pojazdu. Pokonani przez ból, zmęczenie i strach, trzej mężczyźni zmusili nastoletniego Carla Wiley, by prowadził samochód, a jego ojcu kazali opuścić pojazd. Gdy Carl odjechał z bandytami, jego ojciec wyciągnął ukrytą broń i strzelił w stronę auta, próbując trafić napastników. Zamiast tego postrzelił własnego syna w ramię. Carl próbował rozmawiać z porywaczami, którzy milczeli, wyczerpani ich pogarszającym się stanem zdrowia.

O 5 rano, 27 grudnia, Carl wszedł na posterunek policji w Cisco i poprosił o lekarza. Powiedział funkcjonariuszom, że przestępcy kierują się w stronę Wichita Falls, a Ratliff i Hill są ciężko ranni. Pierwszy z nich do tego stopnia, że nie był już w stanie chodzić. Wątpił, by przetrwali kolejne 12 godzin. Szeryf był rozczarowany, że Carl nie skorzystał z okazji, by zabić osłabionych bandytów, gdy ci spali, ale nastolatek uznał, że nie byłoby to w porządku wobec ludzi, którzy go oszczędzili. Ratliff, Hill i Helms byli bez grosza i rozważali obrabowanie sklepu, ale uznali to za zbyt ryzykowne. Helms był chętny, ale słaby stan jego dwóch towarzyszy oznaczał, że nie będą mieli siły na ucieczkę.

Jego szybkie działanie doprowadziło do tego, że przestępcy przypadkowo zostawili łup i ostatecznie umożliwiło odzyskanie wszystkich skradzionych pieniędzy. Kasjer Alex Spiers w pełni wyzdrowiał po postrzale i ostatecznie został prezesem banku w Cisco. Pracował tam aż do swojej śmierci w 1945 roku. Radliff, Hill i Helms byli sądzeni osobno. Robert Hill sam się reprezentował i został skazany na 99 lat więzienia za napad z bronią w ręku. Podczas odbywania kary udało mu się trzykrotnie uciec. Po trzeciej ucieczce zostawił po sobie notatkę. Jeśli chcecie mnie złapać, będziecie musieli przylecieć do Paryża. Dotarł jednak tylko do Houston, gdzie został ponownie schwytany.

Wróciwszy za kratki uznał, że łatwiej będzie zostać wzorowym więźniem i starać się o przedterminowe zwolnienie uczciwą drogą. Marshal Ratliff został zidentyfikowany jako przywódca grupy, ale ponieważ nikt nie widział jak oddaje jakikolwiek strzał, mógł zostać skazany jedynie za napad z bronią. On również otrzymał wyrok 99 lat więzienia. Spodziewając się kary śmierci, Ratliff był zachwycony i wierzył, że odbycie tej kary nie będzie dla niego problemem, wiedząc, że wzorowy więzień może zostać zwolniony już po 20 latach. Powiedział strażnikowi, Sayowi Bradfordowi, dla kogoś, kto wysoko stawia kroki, to żadna górka. Henry Helms został zidentyfikowany jako zabójca komendanta policji w Cisco, GE Bita Bedforda, oraz jego kolegi, posterunkowego George'a Carmichael'a, za co został skazany na śmierć na krześle elektrycznym.

19 listopada 1929 roku, dzień po nieudanej ucieczce Ratliffa, tłum liczący około 2000 mężczyzn, kobiet i dzieci zebrał się przed więzieniem w Eastland, gdzie Ratliff był przetrzymywany. Większość ludzi przybyła z Cisco, ale dołączyli też okoliczni mieszkańcy, a nawet inni ludzie z bardziej odległych miasteczek. Puck Kilborn nie wierzył w sprawiedliwość wymierzaną przez tłum i stanął w drzwiach więzienia, błagając zgromadzonych, by odeszli i pozwolili sądowi wykonać swoje zadanie. Rozścieczona grupa około 200 mężczyzn obezwładniła Pucka i porwała Ratliffa. Rozebrano go do naga i wyciągnięto na zewnątrz. Przynieśli go obok teatru Majestic, gdzie akurat grano sztukę zatytułowaną Stryczek i zatrzymali się na dobrze oświetlonej głównej ulicy.

First National Bank w Cisco pozostał w tym samym miejscu przy ulicy Głównej przez resztę stulecia. Z czasem się rozrósł i został zastąpiony nowocześniejszym budynkiem, ale nadal znajdował się przy tej samej alejce, którą bandyci uciekli podczas strzelaniny w 1927 roku. Tylne drzwi, przez które zbiegli, stały się oknem do wpłat drive-thru, a w holu banku zawisł mural przedstawiający napad, który stał się popularną atrakcją turystyczną. Od sierpnia 2009 roku w budynku banku mieści się sklep z częściami samochodowymi, ale teksańska komisja historyczna umieściła na miejscu pamiątkowy medalion z napisem. Miejsce śmiałego napadu na bank w przebraniu świętego Mikołaja.