ODCINEK 4. WIELKA KOMBINACJA I Bitwa warszawska

Ale entuzjazm społeczeństwa nie zawsze przekładał się na optymizm polityków. Pod datą 22 lipca 1920 roku, tuż przed wyjazdem do Polski, lord Vincent d'Abernon, przewodniczący misji międzysojuszniczej, zanotował. Paderewski doradzał misji, aby pod żadnym pozorem nie ruszała w drogę bez konwoju aeroplanów. Zwykła przezorność wymaga, byśmy zaopatrzyli się w środki jak najłatwiejszej ucieczki w wypadku zdobycia Warszawy przez bolszewików, co jego zdaniem nie ulegało żadnej wątpliwości. W kraju przeciwna Piłsudskiemu endecja głosem swojego przywódcy Romana Dmowskiego domagała się jego ustąpienia ze stanowiska naczelnika państwa.

Gdy wniosek nie przeszedł, Dmowski złożył rezygnację z członkostwa w Radzie Obrony Państwa i wyjechał do Poznania. Wkrótce podążyli za nim prominentni działacze Związku Ludowo-Narodowego. Sytuacja była na tyle poważna, że 13 sierpnia do stolicy Wielkopolski musiał udać się premier Wincenty Witos, by apelować o jedność. Ale niebezpieczne głosy dochodziły nie tylko z Poznania. Pomówieniami wobec Piłsudskiego żyła też warszawska ulica. Wspominał po latach Kazimierz Sosnkowski. W 1920 roku zaledwie 35-letni minister spraw wojskowych i organizator armii. W wykładach pod tytułem Sprawa wileńska, wygłoszonych w sierpniu 1923 roku w Wilnie, Piłsudski opowiada o plugawej plotce szerzonej w 1920 roku przez księdza, posła Maciejewicza.