Mentionsy

Proszę Państwa, temat dotyczący PEP-ów krótko.

Zaprezentujemy Państwu troszkę pewnie rzeczy bardziej oczywistych typu kim jest PEP, ale może i też troszkę mniej oczywiste związanych z procedurą KYC.

Ważne jest to, aby zgodnie z procedurą, która posiada taka firma, w odpowiedni sposób upewnić się, czy mamy do czynienia z klientem niskiego ryzyka, być może z tak zwanym klientem przeciętnego, zwykłego, normalnego ryzyka, czy też z klientem wysokiego ryzyka, którym między innymi jest PEP.

Może się to okazać jeszcze tym bardziej problematyczne, gdyby okazało się, że Jan Kowalski jest osobą na eksponowanym stanowisku politycznym, dlatego że jest prezesem spółki, która należy do Skarbu Państwa i z tego też tytułu przysługuje mu ten status PEP.

Ale żebyśmy mogli jakby wejść głębiej, tutaj podałem taki może szeroki przykład, warto by również poruszyć, kim jest ten PEP.

Osoba zajmująca eksponowane stanowisko polityczne, czyli nasz PEP tytułowy z dzisiejszego webinarium.

No i każdy musi zidentyfikować tak naprawdę, czy nasz klient jest PEP-em, czy nie jest PEP-em.

Tutaj minęło już troszkę czasu, tak naprawdę prawie trzy lata, ale zmieniła się definicja PEP-a w 2021 roku.

No i oczywiście instytucje obowiązane powinny mieć odpowiednie procedury, analizy ryzyka, oceny ryzyka, jeśli chodzi o również weryfikację PEP-ów.

Mogą oczywiście instytucje obowiązane przyjmować oświadczenia i one są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej przez PEP-ów, ale tutaj zwracam uwagę na stanowisko KNF-u, że nadzorca przynajmniej dla tych instytucji, które nadzoruje KNF wskazał wprost, że to może być niewystarczające i warto się posiłkować też innymi

Jakimiś informacjami na temat tego, czy ktoś PEP-em jest, czy nie.

Z naszego doświadczenia mogę tylko tyle powiedzieć, że wiem, że większość osób nie ma świadomości, że jest PEP-em.

Osobiście rozmawiałem z wieloma, na przykład różnymi urzędnikami publicznymi, którzy do nas dzwonili, twierdząc, że PEP-em nie są.

Wiem też oczywiście, że większość instytucji obowiązanych przedstawia tę definicję ustawową PEP-a, aby doradzać swoim klientom przy składaniu tych oświadczeń.

My też dzisiaj postaramy się zaprezentować narzędzie, które może być pomocne, może część z Państwa już korzysta, czyli nasz skaner jako taką bazę, która może być pomocna właśnie w wyszukiwaniu PEP-ów jako taka dodatkowa.

No i oczywiście kto może być tym PEP-em?

I nie wszyscy mają identyczne odpowiedniki, tak jak w Polsce, choć coraz tam troszkę też Unia już pomogła, ponieważ zrobiła tą skompilowaną listę na jesieni 2023 roku, gdzie mamy już powymieniane konkretne stanowiska ze wszystkich krajów unijnych i to z pewnością jest bardziej pomocne w ustalaniu PEP-a, no jeżeli ten PEP, który do nas przyszedł, nie jest klientem, który ma obywatelstwo polskie.

Tutaj chciałbym jeszcze Państwu zwrócić uwagę, że gdybyśmy spojrzeli na większość osób wskazanych w tym katalogu PEP, moglibyśmy zauważyć, że takie stanowiska polityczne, jak na przykład ministrowie, wiceministrowie, posłowie, ale też bardzo często stanowiska wyższych urzędników czy też wójtów,

Przeciwdziałanie PEP a procedury KYC a procedury KYC

Kończmy już troszkę przybliżanie tego opisu tak naprawdę czy definicji PEP-a.

Bliscy współpracownicy oraz członkowie rodzin PEP-ów.

Jeśli chodzi o bliskich współpracowników PEP-ów, no to kto to jest?

Tutaj też są jednostki organizacyjne, nieposiadające osobiści prawnej, trusty, które wspólnie z PEP-em utrzymują taką bliską relację związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą.

O których wiadomo, że zostały utworzone w celu faktycznej korzyści, przynoszenia faktycznych korzyści o PEP-om.

Ta druga część definicji oczywiście jest trudniejsza do weryfikacji, prawda, no bo to troszkę PEP-owie muszą, ci RCA muszą sami troszkę się do tego przyznać, ale może powinniśmy to brać pod uwagę przy onboardingu, przy procesie KYC.

Jeśli chodzi o ten pierwszy bulet, to tutaj jest troszkę łatwiej, bo możemy po prostu sprawdzać, czy w danych spółkach, czy w jakichś innych organizacjach typu fundacje czy stowarzyszenia zasiadają z PEP-em inne osoby i na tej podstawie

Tutaj ja może dodam troszkę o naszym produkcie, bo nasz produkt posiada właśnie RCA polskich PEP-ów, to od razu też musimy to zawęzić, to nie jest aż tak szeroko, że na całą Europę.

Jeśli chodzi o bliskich członków rodziny PEP-a.

Dziecko PEP-a lub jego współmałżonka albo osoby pozostające z niej w pożyciu oraz rodzice.

I dlatego nie wchodzimy głębiej w ten temat, choć oczywiście przy procesie KYC warto też zwracać klientom uwagę na to, czy oni jednak nie są tymi bliskimi osobami, po prostu, przepraszam, najmocniej, członkami rodziny PEP-ów, bo może tak jest.

Tutaj też warto akurat dodać, że jeżeli chodzi o członków rodziny PEP, tutaj ta definicja jest troszkę szersza, także jeżeli chodzi o tego RCA, takie informacje nie są publicznie dostępne.

No właśnie, co robić, jak żyć w sytuacji, kiedy mamy, podejrzewamy, że mamy tych klientów o statusie PEP albo mamy tych klientów o statusie PEP.

Po pierwsze, w przypadku kontroli na przykład przez organ nadzorczy może się okazać, że organ nadzorczy widząc, że Państwo mając nawet do czynienia z osobą, która była o statusie PEP odnotowując, że jest to klient wysokiego ryzyka, odnotowując, że dla Państwa nie jest to możliwe być może w odpowiedni sposób przeprowadzenie środków bezpieczeństwa finansowego za każdym razem, kiedy dotyczyło to PEP-a,

Sposób nienawiązania takiej relacji, bądź też gdybyście Państwo nagle zorientowali się w trakcie trwania takiej relacji, że dany klient jest PEP-em,

To znaczy, oprócz weryfikacji tego statusu klienta PEP, czy to za pomocą oświadczenia, jeżeli będziemy mieć pewność, że rzeczywiście rozmawiamy z osobą PEP, czy za pomocą np.

W dłużym stopniu, jeżeli chodzi o status PEP, czy też RCA, wiele osób, które ten status rzeczywiście posiadają.

Także takie sytuacje, o których mówiłem wcześniej, czyli w przypadku, kiedy dana osoba jest na przykład czy to w zarządzie, czy w Radzie Nadzorczej spółki, która należy do Skarbu Państwa, która posiada ten status PEP,

Tutaj pozwolę sobie przydać jedno pytanie, czy pełnomocnik może złożyć oświadczenie PEP za klienta, czy też klient powinien zrobić to osobiście?

Z jednej strony nie ma przeciwwskazań, ale należy pamiętać, że oświadczenie jest tylko jedną z form identyfikacji takiego klienta i weryfikacji jako PEP.

Jednym jednak z pierwszych na przykład pytań, które Państwo mogliby sobie zadać, zanim jakby dopuścicie do weryfikacji takiego pełnomocnika, jest pytanie, dlaczego PEP postanowił wybrać właśnie Państwa, jeżeli na przykład Państwa firma znajduje się bardzo daleko od miejsca zamieszkania takiego PEP-a.

Tak, chciałem dodać, ale już może przejdźmy do następnego slajdu, bo dzisiaj nie o beneficjentach, a o PEP-ach, a tak się składa, że tym PEP-em może być tylko osoba fizyczna.

Więc oprócz tych podstawowych środków, które stosujemy zawsze wobec PEP-a, należy stosować też wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego.

Państwo z pewnością, którzy w tym na co dzień pracują, też mają jakieś swoje sposoby, ale wobec PEP-a wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego jak najbardziej są zalecane.

A jeżeli dana osoba przestaje zajmować eksponowane stanowisko polityczne, jeżeli przestaje być PEP-em, no to mamy jeszcze 12 miesięcy, tutaj podaje ustawodawca i to jest tak sformułowane też w przepisie, że nie krócej niż 12 miesięcy.

Z tej naszej najlepszej wiedzy większość, może nie większość, ale wiele bardzo polskich podmiotów stosuje te 12 miesięcy i potem przestaje uznawać kogoś za PEP-a.

Jak ktoś przestaje być, w związku z wyborowami samorządowymi, przestał być prezydentem danego miasta, to jeszcze 12 miesięcy uznajemy go za PEP-a.

Weryfikacja PEP-a procesu KYC.

Chciałem tylko jeszcze dodać, że zawsze możemy przyjąć, zawsze możemy się doczekać podejścia amerykańskiego, która stwierdza once a PEP, always PEP.

Niemniej tutaj ustawodawstwo europejskie, a zanim także ustawodawca polski przyjął, że jest pewien ograniczony czas, kiedy ktoś może być uznany za tego PEP-a.

Podsumowując, jeżeli chodzi o weryfikację PEP-a, a ten proces KYC dokonujący onboardingu, tak jak już powiedzieliśmy, powinniśmy poznać informacje na temat PEP-a w zakresie jego tożsamości, w zakresie celu, dla którego podejmuje się

Powinniśmy także poznać, skąd pochodzą środki takiego PEP-a, ale również warto zweryfikować, czy dany klient nie jest wymieniony na listach sankcyjnych, kiedy dokonujemy takiego onboardingu klienta.

Jaką funkcję pełni dana osoba jako PEP, także jego status aktywności oraz na przykład potwierdzić dane, datę urodzenia czy też bardzo często PESEL, który będzie dla nas informacją istotną z punktu identyfikacji i weryfikacji tożsamości klienta.

Myślę, że nie muszę przedstawiać, które oczywiście również jest na liście PEP, ale ze względu na nie tylko pełnioną funkcję, ale także na objęcie sankcjami jest wymieniony również na różnych listach sankcyjnych.

Identyfikacji i weryfikacji jeżeli chodzi o PEP, no to tutaj zapraszamy do działu sprzedaży.

Tutaj Pani Sara zadała pytanie, co jeśli PEP przeprowadza transakcję okazjonalną i okazuje się, że jest PEP-em dopiero w chwili, kiedy dokonywana jest realizacja przelewu.

dana osoba nie ujawniła, że jest PEP-em i rzeczywiście np.

Ja bym może tylko dodał tutaj, Stefanie, że jeżeli mamy transakcję okazjonalną, taka najbardziej typowa, podręcznikowa, prawda, w kantorze ktoś przychodzi i Państwo go tam sobie zweryfikowali, że jest PEP-em, no to, proszę Państwa, musimy się odwołać do ogólnych też przepisów, prawda, czyli

Jeżeli jest PEP-em, to musimy dokonać jego weryfikacji, zanim to zlecenie przelewu, które Pani pisze, zostanie zrealizowane.

Ja bym tak radził, bo jednak skoro już mamy świadomość, że ktoś jest PEP-em, to dokonujemy weryfikacji przed wykonaniem transakcji okazjonalnej.

Czy PEP generuje wyższe ryzyko dla instytucji obowiązanej?

Oczywiście same bazy danych, czyli te listy PEP, listy sankcyjne, listy RCA, one są udostępniane w takich trzech formatach, za pomocą skanera, który pokazywał Stefan, za pomocą API dla instytucji, które mają taką możliwość, czy po prostu za pomocą przesyłania całej bazy danych do Państwa.

Czy dany klient jest bliskim współpracownikiem PEP lub rodziny PEP?

Jeśli chodzi o współpracowników PEP, to w zakresie polskim prowadzimy tą bazę danych i cały czas ją regularnie poszerzamy, więc tu akurat ze skanera zachęcamy do korzystania.

Tutaj kolejne pytanie się pojawiło, jakie dokładnie dokumenty możemy pobierać w instytucji obowiązane od klientów PEP właśnie przy wzmożonych środkach bezpieczeństwa finansowego.

No, więc no można na przykład, wiem, że dużo mówiliśmy o tym skanerze, no jeżeli jest dowód i skaner i oświadczenie, no to już Państwo w jakiś tam sposób weryfikowali na kilka sposobów tego PEP-a, prawda?

Oczywiście ostateczna weryfikacja, czy dany PEP i tak naprawdę ewentualne przestępstwo popełnia, czy bierze pieniądze, czy nie, to już nie leży w Państwa gestii, chociaż są jakieś transakcje podejrzane, których nie zgłaszacie.