Mentionsy
AUDIOBOOK Leon XIV, Encyklika Magnifica humanitas o człowieku w dobie AI
() WPROWADZENIE
() ROZDZIAŁ I MYŚL DYNAMICZNA I WIERNA EWANGELII
() ROZDZIAŁ II PODSTAWY I ZASADY NAUKI SPOŁECZNEJ KOŚCIOŁA
() ROZDZIAŁ III TECHNIKA I PANOWANIE. WIELKOŚĆ OSOBY LUDZKIEJ WOBEC OBIETNIC SZTUCZNEJ INTELIGENCJI
() ROZDZIAŁ IV STRZEC CZŁOWIECZEŃSTWA POŚRÓD PRZEMIAN. PRAWDA, PRACA, WOLNOŚĆ
() ROZDZIAŁ V KULTURA POTĘGI A CYWILIZACJA MIŁOŚCI
() ZAKOŃCZENIE
Szukaj w treści odcinka
Nie ulegajmy naiwnym uniesieniom i nie podsycajmy jałowych lęków.
Jest wynikiem wzajemnego oddziaływania i wpływu, który łączy rozmaite działania, inicjatywy, wysiłki i decyzje.
Po pierwsze, istnieje ryzyko, że wszelkie tezy dotyczące AI mogą się w krótkim czasie zdezaktualizować ze względu na zdumiewające tempo rozwoju tych systemów.
Twórcy nie projektują bezpośrednio każdego ich szczegółu, lecz tworzą architekturę, na której AI się rozwija.
Nie jest możliwe podanie jednej jednoznacznej i wyczerpującej definicji AI.
W świetle tego, co zostało powiedziane, możemy lepiej zrozumieć, dlaczego AI może być cenną pomocą, a zarazem wymagać podejścia trzeźwego i czujnego.
Mogą jednak także przyzwyczaić nas do zbyt daleko idącego delegowania zadań i do szukania gotowych odpowiedzi, osłabiając osobisty osąd i kreatywność.
Poszerzając spojrzenie na zastosowanie AI w naszych społeczeństwach, stwierdzamy, że jest ona już obecna w procesach decyzyjnych, we wszystkich dziedzinach i na różnych poziomach.
Obecne systemy AI wymagają wielkich ilości energii i wody.
Korzystanie z AI nigdy nie jest faktem czysto technicznym, kiedy wkracza ona w procesy oddziałujące na życie ludzi, dotyka praw, szans, reputacji i wolności.
Ale może istnieć także pułapka mniej jawna, gdy systemy AI, przedstawiając się jako neutralne i obiektywne, odzwierciedlają i umacniają stereotypy lub stanowiska ideologiczne tych, którzy je zaprojektowali i wytrenowali.
Nie możemy uważać AI za moralnie neutralną.
Aby AI szanowała godność ludzką i rzeczywiście służyła dobru wspólnemu, konieczna jest, by odpowiedzialność była jasno określona na wszystkich etapach.
Nie możemy ograniczać się do postulowania moralizacji maszyny, tak zwanego dostosowania AI do wartości ludzkich, nie mając odwagi postawić jeszcze jednego warunku – możliwości dyskutowania o kodeksie etycznym, który ma zostać zastosowany.
W przeciwnym razie ci, którzy kontrolują AI, narzucą własną wizję moralną, która stanie się niewidzialną infrastrukturą systemów.
Nie wystarczy, by AI była bardziej moralna,
Istotnie, jak bywa w przypadku każdego wielkiego przełomu technologicznego, AI skłonna jest pomnażać przede wszystkim władzę tych, którzy już dysponują zasobami ekonomicznymi, kompetencjami i dostępem do danych.
Dlatego niezbędne jest, by w korzystaniu z AI, zwłaszcza wtedy, gdy dotyczy ona dóbr publicznych i praw podstawowych, towarzyszyły jasne kryteria i skuteczne mechanizmy kontroli, inspirowane uczestnictwem i zasadą pomocniczości.
Oznacza demaskowanie tej nowej asymetrii epistemicznej, ekonomicznej i politycznej, nazywając po imieniu nowe monopole AI.
Rozbroić AI znaczy wyrwać ją z logiki zbrojnej rywalizacji, która dzisiaj nie jest wyłącznie militarna, lecz także ekonomiczna i poznawcza.
Na twórcach systemów AI spoczywa zatem szczególna odpowiedzialność etyczna i duchowa, ponieważ każda decyzja projektowa wyraża określoną wizję ludzkości.
Po przywołaniu kwestii odpowiedzialności i zarządzania AI trzeba powrócić do naszego tematu centralnego.
Zagrożenie nie polega jedynie na tym, że niektóre technologie mogą być źle używane, lecz na tym, że paradygmat technokratyczny, w którym jesteśmy zanurzeni, wzmocniony przez rewolucję cyfrową i AI,
Czy AI czyni życie ludzkie na Ziemi pod każdym względem bardziej ludzkim, bardziej godnym człowieka?
Epoka AI nie wymyka się tej regule.
Po naszkicowaniu horyzontu, w którym sytuuje się wyzwanie przemiany technologicznej, a zwłaszcza tej związanej z AI oraz nurtami transhumanistycznymi i posthumanistycznymi, nie możemy zatrzymać się na poziomie samych tylko analiz ogólnych.
Wykorzystanie platform cyfrowych i systemów AI przyspiesza głębokie przemiany w komunikacji publicznej i politycznej.
Dezinformacja nie narodziła się wraz z AI, lecz znajduje dziś w niej potężny czynnik zwielokrotnienia.
Kiedy pytanie o to, co jest prawdziwe, przestaje budzić zainteresowanie, a górę bierze pragmatyzm zadowalający się tym, co wydaje się użyteczne albo skuteczne, życie demokratyczne słabnie.
Na poziomie szkoły i rodziny oznacza to dojrzewanie potrzeby nowej świadomości wychowawczej oraz formację do właściwego i krytycznego korzystania z narzędzi cyfrowych, AI oraz platform zakupowych i inwestycyjnych.
Tym bardziej podstępne, że wspierane przez używanie fałszywych profili, algorytmów wzmacniających niebezpieczne kontakty oraz przez narzędzia AI zdolne manipulować obrazami i nagraniami.
Rozwój technologii informatycznych i AI sprawia, że programy nauczania pomyślane dla innej epoki szybko stają się nieadekwatne.
Dzisiaj splot automatyzacji, robotyki i AI szybko przekształca samą strukturę pracy.
W efekcie wbrew zapowiadanym korzyściom, obecne podejścia do AI mogą paradoksalnie prowadzić do obniżenia kwalifikacji pracowników,
Z powodu nierówności charakteryzujących nasz świat upowszechnianie AI i systemów obliczeniowych wywołuje odmienne skutki w różnych miejscach.
Same już nie wystarczają wobec przemian przyniesionych przez AI, nową organizację rynków oraz konkurencyjność, która rzadko troszczy się o zrównoważony rozwój społeczny.
Każdemu wprowadzaniu automatyzacji i AI powinny towarzyszyć weryfikowalne decyzje dotyczące ochrony zatrudnienia, przekwalifikowania i udziału pracowników.
Tym bardziej w epoce AI i robotyki nie można już powierzać wszystkiego samej niewidzialnej ręce rynku.
Konkretnie rzecz ujmując, ukierunkowanie ekonomii na godność człowieka oznacza przyjęcie kilku stałych kryteriów działania, także w epoce AI.
i ukierunkowywania zachowań, często bez pełnej świadomości samych zainteresowanych.
W świecie AI nie ma nic niematerialnego ani magicznego.
Do tego niewidzialnego wysiłku dołącza jeszcze trud bardziej brutalny, związany z wydobywaniem surowców niezbędnych do produkcji urządzeń i mikroprocesorów, na których opiera się AI.
Walka z nowymi formami niewolnictwa jest jednym z rozstrzygających sprawdzianów etycznego rozeznawania AI i transformacji cyfrowej.
Po rozważeniu w jaki sposób AI przekształca niektóre wymiary życia i społeczeństwa, co ma poważne konsekwencje dla godności ludzkiej, należy zwrócić uwagę na jeszcze bardziej dramatyczną dziedzinę – na wojnę.
Cywilizacja miłości nie jest naiwną utopią, lecz wymagającym projektem.
Sieci cyfrowe, zglobalizowana gospodarka i rozwój AI
Nie wystarczy, by AI czyniła nas bardziej wydajnymi albo lepiej połączonymi.
Z tym scenariuszem łączy się nieustanny rozwój systemów uzbrojenia, a zwłaszcza broni związanej z AI.
W którym ludzie będą bardziej zdolni do słuchania własnego sumienia, a modelom AI zostaną wyznaczone właściwe granice.
Zasada proporcjonalności w odpowiedzi na akty agresji, ochrona dostępu do wody, żywności i dóbr podstawowych, poszanowanie życia ludności cywilnej i dzieci – wszystko to bywa traktowane jak naiwne wspomnienia przyszłości.
Tymczasem pokój nie jest naiwną nadzieją ani jedynie brakiem wojny.
W tym ten związany z AI.
Ataki informatyczne, manipulowanie danymi, kampanie wpływu rozgrywane za pomocą AI mogą destabilizować całe kraje zanim jeszcze dojdzie do otwartego starcia zbrojnego.
Dlatego ja, jako wierzący pośród wierzących, zapraszam do kontemplacji w obliczu Syna wspaniałego człowieczeństwa, które rzuca światło także na epokę AI.
Sposobność do sprawdzania czy postęp w dziedzinie AI otwiera przestrzenie sprawiedliwości i uczestnictwa, czy też skupia bogactwo i władzę w rękach nielicznych.
W pokornej wierności każdego dnia również epoka AI może stać się czasem, w którym Duch Święty doprowadza do dojrzałości cywilizację miłości w naszym życiu.
Ostatnie odcinki
-
Aktualności Radia Watykańskiego
05.06.2026 17:47
-
Aktualności Radia Watykańskiego
04.06.2026 17:36
-
Aktualności Radia Watykańskiego
03.06.2026 14:52
-
Aktualności Radia Watykańskiego
02.06.2026 14:41
-
Aktualności Radia Watykańskiego
01.06.2026 14:21
-
Aktualności Radia Watykańskiego
31.05.2026 16:43
-
Aktualności Radia Watykańskiego
30.05.2026 14:25
-
AUDIOBOOK Leon XIV, Encyklika Magnifica humanit...
29.05.2026 20:29
-
Aktualności Radia Watykańskiego
29.05.2026 14:24
-
Aktualności Radia Watykańskiego
28.05.2026 15:29