Mentionsy

W tej perspektywie św. Paweł VI dostrzegał, że ze względu na wielką różnorodność sytuacji historycznych nie sposób realistycznie oczekiwać, by nauka społeczna Kościoła mogła zaproponować jedną odpowiedź, właściwą dla wszystkich kontekstów.

Z Pontyfikatu św. Pawła VI wyłania się takie rozumienie pokoju, które nie sprowadza się do braku wojny, lecz nabiera kształtu na drodze integralnego rozwoju człowieka.

W tym kontekście solidarność zostaje ukazana jako konkretna współodpowiedzialność osób, ludów i narodów jako forma przyjaźni społecznej i miłości politycznej, ukierunkowana ku cywilizacji miłości, o której mówił św. Paweł VI.

W encyklice Populorum Progressio św. Paweł VI stwierdza, że rozwój jest autentyczny jedynie wówczas, gdy jest integralny, tzn. przyczynia się do rozwoju każdego człowieka i całego człowieka.

Niebezpieczeństwo, że ludzkość stanie się ofiarą własnych zdobyczy, zostało już z wielką jasnością dostrzeżone przez św. Pawła VI, gdy przestrzegał, że najbardziej niezwykłe postępy naukowe, najbardziej niesamowite osiągnięcia techniczne, najcudowniejszy rozwój gospodarczy, jeśli nie łączą się z autentycznym postępem społecznym i moralnym, w ostatecznym rachunku zwracają się przeciw człowiekowi.

Wspomniana już przestroga św. Pawła VI pozostaje więc niezwykle dalekowzroczna.

W odmiennych kontekstach wyróżniały się ponadto kobiety odważne i wielkoduszne, takie jak św. Laura Mantoja, św. Teresa z Kalkuty, Doroty Dey, Maria Skłodowska-Curie, Maria Montessori, Elizabeth Elliot,

Jak nauczał św. Tomasz z Aquinum, ten proces wyniesienia i przemiany przewyższa zdolność natury, ponieważ między naszą naturą a życiem Boga istnieje nieskończony dystans.

Współzależność między pokojem a rozwojem, o której proroczo pisał w 1967 roku św. Paweł VI, można dziś wyrazić na nowo.

Kiedy św. Paweł VI wprowadził wyrażenie cywilizacja miłości, świat był naznaczony zimną wojną, wyścigiem zbrojeń i głębokimi nierównościami gospodarczymi.

Komentując werset psalmu Ucałują się, sprawiedliwość i pokój, św. Augustyn pisze Nie ma wszak takiego, kto nie chciałby pokoju, ale nie wszyscy chcą czynić sprawiedliwość.

Jak przypomniał św. Paweł VI, czuje się zobowiązany uczynić własnym zarówno głos poległych w minionych wojnach, jak i głos żyjących, którzy nadal noszą ich rany.

Są to słowa św. Pawła, który zachęca chrześcijan w Koryncie, aby strzegli jedności.

Dano w Rzymie u św. Piotra dnia 15 maja 2026 roku, w drugim roku mego pontyfikatu.