Mentionsy

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, jest zaburzeniem, które przez wiele lat traktowane było jako problem typowo wieku dziecięcego.

Tymczasem coraz więcej osób dorosłych jest również zdiagnozowanych na ADHD, co zrodziło pewne pytanie, czy jest to realny problem, czy może moda, a może wręcz wielokrotnie słyszałam, że może być to wymówka na swoje nieogarnięcie.

Na czym polega ADHD?

No i właśnie rozmawiać o tym ADHD w dorosłości, bo to jest zaburzenie rzeczywiście, które przez wiele lat traktowane było jako takie, które dotyczy tylko dzieci, prawda?

mężczyzn też, ale także kobiet, pewnie głównie kobiet, ze względu na to, że obraz ADHD u dziewczynek w ogóle różni się od obrazu ADHD u osób.

Ale to jest tak, że ADHD w wieku dorosłym, ono się pojawia nagle, czy to jest raczej tak, że prawdopodobnie mieliśmy je w dzieciństwie, ale właśnie z uwagi na te niedoszacowania takie diagnostyczne, może tego nikt nie zauważył?

ADHD jest kwestią wrodzoną, czyli to jest...

I w związku z tym ADHD się ma po prostu wrodzone od urodzenia.

jakąś inną jakby cechę od nich zależną, okazuje się, że w tych przypadkach, kiedy są to osoby za DHD, że jest to kwestia po prostu wrodzona.

Tak, trudniej, bo może wychodzić różnie, bo to też zależy od wielu innych czynników, nie tylko od samego ADHD, jak człowiek sobie radzi w życiu.

Czyli samo to, że wiele w życiu osiągnęła, to nie znaczy, że nie może być osobą z ADHD, ale jeżeli osiągnęła, to osiągnęła większym kosztem, zresztą na każdym etapie, jakby niezależnie od tego, jakie człowiek ma, jak realizuje swój życiowy potencjał, to ma gorzej, osoba z ADHD ma gorzej, czy ma trudniej wyjściowo niż osoba bez ADHD

A czym będzie się objawiać ADHD tak w wieku dorosłym?

I też jakby osoba z ADHD w ciągu życia stosuje wiele różnych strategii, takich mechanizmów kompensacyjnych, tak żeby jakoś poradzić sobie ze swoimi problemami.

I teraz też ważne to jest, bo o objawach ADHD, takich objawach, które służą do postawienia, rozpoznania typu problemy z koncentracją, samoorganizacją i tak dalej, bardzo dużo się mówi.

Ale też ta struktura ADHD, ta struktura mózgu, która jest związana z ADHD, ona predysponuje do wykształcenia

Ale okazuje się, że ta struktura mózgów ADHD predysponuje właśnie do wykształcania takich, a nie innych też tych struktur osobowościowych.

Jeżeli chodzi o ADHD, samo to zaburzenie neurorozwojowe, rodzimy się z tym.

Bo osoby z ADHD są takie troszeczkę bardziej impulsywne.

Tak, to jest istotna cecha ADHD.

Prawdopodobnie badania tak wskazują, że w zakresie w ogóle takiej ogólnej regulacji równowagi biologicznej organizmu osoby neurotypowe, w tym osoby z ADHD, mogą mieć trudniej.

Natomiast osoba z ADHD ma trudność i w rozpoznawaniu emocji

A z czego wynika to, że coraz więcej osób dorosłych jest diagnozowanych, bo pewnie, tak jak już rozmawiałyśmy, są lepsze kryteria diagnostyczne, ale to też jest takim powodem tego, że ja wielokrotnie słyszę o tym, że to jest taka moda, że tyle osób mówi, że ja mam to moje ADHD, bo ja mam ADHD, prawda?

Nie wiem, nie ogarniam pracy, bo mam ADHD na przykład.

Ja uważam, że jest to realny problem rzeczywiście, który, tak jak już też pani wspomniała, że to utrudnia życie i to jest takim cierpieniem dla tych ludzi z ADHD, którzy muszą sobie poradzić jakoś.

Ale no właśnie, jak to jest, żeby odróżnić, czy rzeczywiście to jest realny problem, ja mam ADHD, czy to jest może taka moda po prostu, że mi się wydaje, albo na przykład...

Podstawowa kwestia jest taka, że rozpowszechnienie ADHD wśród osób dorosłych szacuje się według obecnie dostępnych badań na 3-5% populacji ogólnej.

Te objawy, na podstawie których rozpoznaje się te kryteria diagnostyczne rozpoznawania ADHD, to są takie rzeczy, które doświadczają wszyscy ludzie.

Czyli te nasze warunki cywilizacyjne sprzyjają nasileniu objawów ADHD, ale także sprzyjają powstawaniu czy obecności takich cech, które by mogły występować też u osób bez ADHD.

A no właśnie, to jest to cierpienie, bo na przykład ja się też spotkałam z tym, że tam ktoś mi mówi, że no bo ja mam ADHD, ja spełniam te kryteria, ale właśnie też słyszałam o tym, zresztą w jednym z podcastów ze swoją doktor, bo też to było w podcastzie na SWPS, Strefy Psyche, że to jakby musi być ten komponent cierpienia, że to naprawdę jest takie trudne, że sprawia wielką trudność w życiu.

Tak, też w związku z tym ludzie z ADHD doświadczają bardzo często, w większości osoby dorosłe doświadczają wtórnych zaburzeń różnych psychicznych, ale też fizycznych.

Tak, na przykład jest korelacja otyłości, występowania otyłości z ADHD, jako wyraz regulowania tego układu nagrody jedzeniem.

Tak, jest taka podatność na uzależnienia w takim razie osób z ADHD.

koordynowane przez ośrodek ACMED z Warszawy jest takie duże badanie, które ma ocenić, oszacować częstość występowania uzależnień, czy częstość występowania ADHD u osób uzależnionych od substancji.

A w związku z tym, że one z jednej strony, i psychodeliki, i inne substancje psychoaktywne, z jednej strony mogą przynieść natychmiastową ulgę, z drugiej strony też osoby z ADHD trudniej mają w takim rozumieniu czy widzeniu długofalowych korzyści czy długofalowego ryzyka.

Dlatego, że nie mamy żadnego badania z krwi, albo jakichś prześwietlenia, które by nam potwierdziło bądź wykluczyło, że osoba jest osobą za DHD.

w sensie gubienie, zapominanie, trudności z samoorganizacją, że utrudniają mu znacząco życie, również nie jest podstawą do rozpoznania ADHD, bo musimy mieć jasne przekonanie, że te cechy, włącznie z taką właśnie cechą trudności w regulowaniu emocji, były obecne przez całe życie pacjenta.

Ale też wiemy, że i pamięć ludzka jest zawodna, i rodzice dorosłych pacjentów też mogą mieć różne emocje w związku z tym, że teraz ich dorosłe dziecko jest zdiagnozowane na ADHD, a oni tego jakoś nie widzieli.

No właśnie, bo to u niektórych dzieci tak było widać, że tak nie potrafią usiedzieć w jednym miejscu, ale na przykład, tak jak już pani doktor wspomniała, u dziewczynek to wygląda trochę inaczej to ADHD, więc w ogóle tego nie można było zobaczyć.

A to tak nie jest do końca, bo to jednak jest też duża praca samej osoby z ADHD właśnie nad tymi cechami, które gdzieś tam utrudniają jej to funkcjonowanie.

Natomiast jeżeli tak rozumiemy, a tak się rozumie w tej chwili ADHD, że jest to takie zaburzenie regulacji, w tym regulacji emocji, to lek ma pomóc w wyrównaniu tego zaburzenia.

Albo mają objawy ADHD bardziej nasilone, albo nie są w tych grupach takich uprzywilejowanych w jakiś sposób.

I teraz podstawową metodą postępowania w ADHD u osób dorosłych jest włączenie leku psychostymulującego, jeśli tylko nie ma do tego przeciwwskazań, ale jednocześnie zawsze powinno to być poparte psychoedukacją.

I to taką psychoedukacją optymalnie byłoby, gdyby to była taka psychoedukacja, jest prowadzona już w wielu ośrodkach, taka, że jest kilka takich spotkań, kilka, nawet kilkanaście, kiedy człowiek dokładnie dowiaduje się, o co chodzi z tym ADHD i jak może sobie pomóc.

Czy jest jakaś specjalna psychoterapia dla osób z ADHD?

Największa udowodniona skuteczność, jeżeli chodzi o opanowywanie objawów ADHD,

Bo rzeczywiście przecież ADHD nie tłumaczy wszystkiego w życiu.

właśnie tę terapię poznawczo-behawioralną, tam są też takie protokoły terapii dla osób z ADHD, ale też potem poszerza się ten temat tej terapii poznawczo-behawioralnej o inne tematy, które pacjenta dotyczą.

Co ważne, moim zdaniem ważne jest, żeby terapeuta uznawał to, że ADHD istnieje.

A no właśnie, czyli to stąd ta prokrastynacja też u osób z ADHD, że odkładają na później, na później, na później i aż będzie musiały się zabrać za to zadanie.

Tak, prokrastynacja jest też, to jest takie zjawisko w ogóle psychologiczne, czyli to nie jest taka cecha ADHD, że jeżeli ktoś prokrastynuje, to znaczy, że jest osobą z ADHD.

Ale też ma tutaj związek właśnie to funkcjonowanie mózgu osoby z ADHD, która tak z automatu przedkłada natychmiastową gratyfikację, jak to mówimy, nad odroczone korzyści.

A z takich właśnie objawów takich typowych dla ADHD, bo tutaj jakby w rozmowie nam wyszło, że to jest właśnie i trudności w koncentracji, prawda, i to może takie odkładanie, to może nie takie typowe, no ale jest tam, jest w tym przebiegu.

I nie chciałabym się zanurzać w takie pojedyncze cechy, które mogą gdzieś naprowadzić człowieka na myśl, że to może być akurat ADHD.

Ale jeżeli właśnie coś takiego się dzieje, na pewno warto się skonsultować, bo wiele rzeczy, jeśli się okaże, że to jest ADHD...

Właśnie to też jednocześnie zahaczamy o to pytanie, które Pani zadała poprzednio, a też nie wyczerpałam go teraz, tak zdałam sobie sprawę, bo oddziaływanie niefarmakologiczne dla osób z ADHD, styl życia, modyfikacja stylu życia, zdrowy styl życia.

Naprawdę myślę, że to była bardzo wartościowa i taka informacyjna, bardzo mocna rozmowa dla naszych słuchaczy, dla naszych widzów na temat ADHD i myślę, że tutaj już jest wiadomo, że to nie jest absolutnie moda, ani coś, jakaś wymówka, tylko to jest rzeczywiście realny problem, który jest.

Nie wiem na ile to jest, tak naprawdę ja nie wiem na ile ADHD jest modne, bo jakby

No ale też zaburzenie, tak, to co naszym takim medycznym, prawda, językiem się mówi, ADHD powoduje upośledzenie funkcjonowania w ważnych obszarach życia.

No nic, dziękuję bardzo za rozmowę, a jeszcze pytanie, czy może gdzieś można Panią spotkać w social mediach, bo wiem, że wierzy Pani udział w podcastach, edukując o ADHD, ale czy gdzieś social media, YouTube, gdzieś można Panią spotkać, posłuchać?