Mentionsy
Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
14.05.2025 16:00

3. TALAROWSKI // PYSIAK // Teologia polityczna Kapetyngów i wielki spór z papieżem

W tym odcinku – wraz z prof. Jerzym Pysiakiem – przyglądamy się niezwykłemu fenomenowi sakralizacji monarchii francuskiej. Król staje się „obrazem Boga”, a jego władza manifestuje się także w kulcie relikwii, monetach z motywami teologicznymi czy w określonym programie ideowym fasad majestatycznych gotyckich katedr. Czy Kapetyngowie świadomie naśladowali Bizancjum, czyniąc koronę cierniową symbolem boskiego wybraństwa, a władcę uznając za „podobnego Chrystusowi”? Czym była idea translatio imperii i dlaczego Francja marzyła o byciu ziemskim odbiciem Królestwa Niebieskiego? Dowiemy się również, jak konflikty zbrojne urastały do rangi „świętych” wojen, poprzez wykorzystanie relikwii i sztandaru Oriflamme, oraz jak eschatologia i mesjanizm przenikały do myślenia o powołaniu Królestwa Francji. W drugiej części rozmowy sięgamy też do słynnego konflikt Filipa IV Pięknego z papieżem Bonifacym VIII. Czy był to głęboki spór doktrynalny czy raczej starcie dwóch silnych osobowości?

____________

Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym.  Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.

Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.

Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.

Filipa Pięknego Filip Piękny Ludwika Świętego Chrystusa św. Dionizego Boga Filipa Augusta Bonifacy VIII Filipa IV święty Dionizy Karol Wielki Kościoła świętego Dionizego Ludwik VI

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 17 wyników dla "Ludwika Świętego"

Jeszcze od czasów Ludwika Świętego jest manifestacją sakralnego charakteru władzy króla Francji.

Widnieje na tej złotej monecie Ludwika Świętego tarcza herbowa królów Francji z wyobrażeniem lilii, które są symbolem dynastii Kapetyngów, później stają się symbolem monarchii francuskiej.

To w jakimś sensie jest odzwierciedleniem idei zasianych za czasów panowania Ludwika Świętego, kiedy sprowadzenie Korony Cierniowej Chrystusa do Paryża i złożenie jej w kaplicy pałacowej królewskiej

W bulli odpustowej, wystawionej pod adresem Ludwika Świętego, w której przyznawał odpusty wszystkim tym, którzy odwiedzą Sainte-Chapelle, czyli kaplicę Pałacu Królewskiego w Paryżu.

Czy ściślej z Wenecji, gdzie była zastawiona, ale należy pamiętać, że tę koronę cierniową z Konstantynopola ostatecznie scedował na rzecz Ludwika Świętego łaciński cesarz Konstantynopola Baldwin II.

I teraz jak się wydaje, bo trzeba powiedzieć jedną rzecz, za czasów panowania Ludwika Świętego mamy do czynienia z kolejnym bardzo poważnym kryzysem w stosunkach papiestwa z cesarstwem.

Ale te wątki apokaliptyczne, które akurat są zupełnie nieobecne w czasie panowania Ludwika Świętego, one powracają właśnie za czasów panowania Filipa Pięknego.

Dionizego i to się powtarza za czasów Ludwika Świętego.

Tu nawiasem mówiąc mamy do czynienia z odwołaniem się też do, czy też z kontynuacją wizji obecnej w jednym z pierwszych żywotów Ludwika Świętego, w którym jego spowiednik pisał, że Ludwik Święty sprawował władzę w ten sposób, że ta jego władza królewska to było regale sacerdotium sive.

Dodatkowo jeszcze to przekonanie o szczególnej świętości króla Francji z urzędu było w jego przypadku wzmocnione tym, że jest przecież wnukiem świętego Ludwika, świętego króla, którego, to przypomnę, mówiliśmy o tym poprzednim razem w bulli kanonizacyjnej, papież Bonifacy VIII nazwał super homo, czyli nad człowiekiem.

W panowaniu Ludwika Świętego, choć zapewne Filip Piękny dopuścił się pewnych ekscesów, do których zapewne Ludwik Święty nigdy by się nie posunął.

On jest wnukiem świętego Ludwika, którego ten sam papież nazwał więcej niż człowiekiem.

Wiemy tylko z pierwszego żywotu Ludwika Świętego, że

Jest szeroko rozpowszechniona, a wiemy szeroko w sensie geograficznym, a wiemy o tym dlatego, że od czasów Ludwika Świętego, co też wiemy od jego pierwszego żywociarza, chorzy, którzy przybyli z daleka, to znaczy z takich miejsc, podróż z których i podróż powrotna zajmuje więcej niż jeden dzień,

Przy czym jeśli chodzi o panowanie Ludwika Świętego, to niewiele wiemy na temat zakresu geograficznego, przestrzeni geograficznej, z której ci chorzy przybywali, żeby król Francji mógł dotykiem ich uleczyć.

Wiemy, że Filip Piękny czytał także napisane na polecenie Ludwika Świętego przez Wincentego Zbowę zwierciadło historyczne, speculum historiale, na polecenie Filipa Pięknego, Yann Demas, czyli drugi autor bardzo słynnego utworu literatury pięknej późnego średniowiecza francuskiego, czyli powieści o róży.

Warto przy tej okazji się odwołać do wielkich kronik Francji, które powstają od czasów Ludwika Świętego i które w swojej prambule zawierają sformułowanie, że to jest dzieło pożyteczne dla królów, dlatego że zawiera przykłady, które należy naśladować.

Ostatnie odcinki