Mentionsy Mentionsy
Tomasz Raczek
Tomasz Raczek

WERSJA JUDASZA (2025) | recenzja Tomasza Raczka

29.03.2026 ·34 min 15 s

Moja ocena: 4/10

Niezależnie od tego, czy ktoś wierzy, czy nie wierzy w Boga, to historia Jezusa Chrystusa, historia Jego męczeństwa na krzyżu o tej porze roku zwykle jest przypominana i jest warta tego, żeby spróbować ją oświetlić od kolejnej strony, bo nie wszystko jest oczywiste. Przez lata było tyle wersji tej historii, a swoją drogą jest to jedna z najpiękniejszych fabuł stworzonych kiedykolwiek. Więc ta fabuła jak Hamlet Szekspira daje się na różne sposoby interpretować i dopasowywać do czasów, w których myślimy o tym, co się wydarzyło. No i tym razem mamy na ekranach nowy film produkcji włosko-polskiej i to jest bardzo ciekawe, bo cicho o nim jakoś mało się słyszy, a to w końcu polska produkcja na

W plakacie reklamowym dwa wielkie polskie nazwiska. Wojciech Mecwaldowski w roli tytułowego Judasza, bo film się nazywa WERSJA JUDASZA. To jest polski tytuł. W wersji oryginalnej on brzmi EWANGELIA JUDASZA, ale o tym za chwilę. Bo ta Ewangelia Judasza, choć istnieje i jest uważana za rodzaja pokryfu, no to jednak przez Kościół nie jest akceptowana. Więc to już oznacza, że ta wersja Judasza, jak w naszym bezpiecznym polskim tłumaczeniu ten tytuł został zaprezentowany, jest czymś kontrowersyjnym, czymś, co powinno wzbudzać emocje.

Jakoś okiełznać. Jak najlepiej okiełznać? Ileż razy my to przerabialiśmy w historii świata, ale i w historii Polski. No trzeba znaleźć wroga, wspólnego wroga, na którego można krzyknąć o to on, on, łapać złodzieja, łapać wroga, niszczyć wroga. No trzeba było kogoś wynaleźć. No więc wynaleziono symboliczną postać Judasza. A słowo JUDA w języku hebrajskim oznacza Żyd. Więc Judasz to Żyd. Do dzisiaj musimy się konfrontować z tym nieomal automatycznym szukaniem wroga w Żydach.

Ja nie mówię o dzisiejszej historii, nie mówię o XXI wieku i nie chcę odwoływać się do tego, co się w tej chwili dzieje na świecie i na Bliskim Wschodzie, choć odbierając ten film pewnie będziemy i o tym myśleli. Tak czy owak historia Judasza wymyślonego, jak chce wielu myślicieli i badaczy pisma, przez Kościół po to, żeby niejako zogniskować na nim wszelkie pretensje i żeby pokazać palcem, to on, to oni są tego winni. To zostało gdzieś tam w fundamencie już zakopane w chrześcijaństwie i do dzisiaj tkwi.

Otóż, Judasz był dzieckiem, które urodziło się w domu publicznym. I nie wiadomo kto był ojcem Judasza. Wiadomo, że matka pracowała tam. Wiadomo, że on się tam wychowywał. I nie wiem czy to już wiadomo, ale na pewno tak to pokazał reżyser filmu WERSJA JUDASZA. Młody Judasz, widząc przemoc, jaka wobec kobiet odbywała się w tym domu publicznym, widząc, jak nie go dziwi, są ludzie, którzy go prowadzą, zrobił coś zupełnie zaskakującego, mianowicie jako dziecko jeszcze Nie chcę już tu wchodzić w szczegóły, bo może chcecie zobaczyć to w filmie.

Nie. Judasz w tym wszystkim bierze udział, ale w taki sposób, żeby nie widzimy jego twarzy. Od początku do końca Judasz jest na tysiąc różnych sposobów pozasłaniany. Przypadkowych i nieprzypadkowych. On jest jakby pewną ideą. Tomasz Raczek. O tym, jak to było. Bo film rozpoczyna się od tego, od czego kończy się historia Judasza, jak wiemy.

I przez Judasza. Relacjonowaną przez Judasza. Nie widzimy go, ale słyszymy. Widzimy za to Tomasza Kota, który gra Szymona. No i to jest taka rola... Z gatunku tych, do których się przyzwyczailiśmy, gdy słyszymy, że polscy aktorzy występują w zagranicznych filmach i że znajdą się na planie u boku innych wybitnych aktorów, takich jak choćby Rupert Everett. No i cieszymy się, Tomasz Kot znowu wystąpił za granicą i gra razem z Everettem w filmie o Judaszu. I cieszymy się do momentu, kiedy się orientujemy, że on tam oczywiście nic nie mówi, bo nikt nic nie mówi, ale za to wyje.

Wyje jak wilk, właściwie naśladuje wilka, a może szczeka, a właściwie nie wyje, a szczeka. Więc rola, poza taką pocztówkową rolą przechodzenia przez kadr Tomasza Kota, to jest szczekanie. Skoro już jesteśmy przy aktorstwie i powiedziałem o tym, że Rupert Everett, który gra Kajfasza i że John Savage, który gra Józefa i że Abel Ferrara, który gra Heroda, ale jak oni grają, skoro tam nic nie mówią? No oni się przechadzają, oni odgrywają, dlatego mówię o tym filmie, że to są żywe obrazy. To są takie jakby obrazy, które przyzwyczailiśmy się oglądać jako obrazy, gdzie różni malarze nam

Tomasz Raczek. Postacie nie mają właściwie co robić, bo ich głównym zadaniem jest nosić kostium i wyglądać jak na obrazie. Robić minę smutną lub wesołą lub złą lub gest jakiś. Z gestami to teraz trzeba uważać, bo jak wiadomo język ciała może wzbudzić wielkie emocje, to na co dzień przerabiamy w polityce, więc tym bardziej w historii Jezusa.

Postawił się tutaj, i tak nam prezentuje Giulio Baze, Judasza jako pewien rodzaj alter ego Jezusa, że oni w zasadzie są prawie że takimi dwiema częściami jednej koncepcji i jeden bez drugiego nie może istnieć. No to już jest dla osób głęboko wierzących pewnie bardzo mocne stwierdzenie. W tym filmie jednak jest to powiedziane nie jako kontrowersyjna propozycja, tylko jako coś właściwie oczywistego. I z tego powodu sądziłem, że WERSJA JUDASZA będzie filmem sensacyjnym w Polsce ludzi wierzących, którzy rzucą się na to jak na ostatnie kuszenie Chrystusa Martina z Korsyzy i będą chcieli zobaczyć tę alternatywną wersję Męki Pańskiej i dlaczego do niej doszło.

A tu... Jakoś nie ma tym jak dotąd zainteresowania, dlatego między innymi postanowiłem Państwu o filmie opowiedzieć. No i jest powód jeden i podstawowy, to taki, że WERSJA JUDASZA w reżyserii Giulio Baze nie jest filmem tej kategorii, tej jakości co OSTATNIE KUSZENIE CHRYSTUSA Martina Scorsese, ani nawet tej co PASJA Mela Gibsona, bo przecież filmów Opowiadających nam tę historię w różnych poetykach, estetykach i w różny sposób naświetlających jej sens i przesłanie, mamy bardzo wiele. Można by się cofać do początków kina i ciągle natykać się na jakieś takie propozycje.

A tu jest facet, czyli Judasz, który nam to wszystko opowiada. A poza tym to się dzieje jak w filmie niemym. Gdyby to było zagrane i wyreżyserowane z taką namiętną potrzebą stworzenia dzieła artystycznego, to może by coś z tego ciekawego wyszło, ale mam wrażenie, że reżyser bardziej skupił się na tym, żeby w ogóle powiedzieć to, co w tej pandemii Znalazł w piśmiennictwie na ten temat i co przeżył i co sobie wymyślił. Bardziej to chciał po prostu stworzyć i pokazać niż stworzyć z tego dzieło. A przecież także w historii kina włoskiego były już arcydzieła, do których chociażby mógłby się odnieść.

Albo na specjalnych seansach dla wiernych w kinach, nawet multiplexach, gdzie do wynajętych sal wierni widzowie przyprowadzani są przez księży z parafii. To nie jest tego rodzaju film, no bo on ma w sobie jednak pewną buntowniczą chęć polemizowania z oficjalną doktryną Kościoła. Ale też nie jest to dzieło. Także jeśli Państwa interesuje ten temat, no to trzeba zobaczyć kiedy jak nie teraz, ale bez oczekiwania, że będą Państwo mogli porównywać ten film z wcześniej oglądanymi dziełami Martina Scorsese, Mela Gibsona czy Pier Paolo Pasoliniego.

WERSJA JUDASZA 2025 recenzja Tomasz Raczka. Tomasz Raczek. Na które on tylko miał pomysł, jak zrobić, żeby z ludzi, którzy nie potrafią grać, bo nie są aktorami, stworzyć przejmujące i filozoficznie ważne dzieło filmowe.

Film bardzo często pomijany. Ale szukajcie go Państwo jeśli tylko znajdziecie Piłata i innych, bo jest to wzięty z książki Mistrz i Małgorzata tylko ten wątek właśnie związany z męczeństwem Chrystusa, który tam jest przywołaniem starożytnej historii. Bo przecież akcja Mistrza i Małgorzaty dzieje się w Rosji Radzieckiej współcześnie, na początku XX wieku. Ale mamy tam przepleciony wątek biblijny i tylko on został wzięty z Mistrza i Małgorzaty. Piłat i inni powstał w roku 1972 i to była ostatnia okazja, żeby zobaczyć na ekranie wielkiego polskiego aktora Jana Kreczmara, który zagrał tytułową rolę Piłata.

Wtedy w zasadzie wszystkie filmy tak były realizowane, ale nie Piłat i inni, bo Andrzej Wajda podjął decyzję, że skoro Jan Kretschmar nie może już nagrać w studiu swoich kwestii, to zostawmy dźwięk roboczy, taki jak on był nagrany podczas kręcenia filmu, z tymi wszystkimi dźwiękami ekipy w dali, z tym co się dzieje poza planem, a plan był Umieszczony nieopodal dużej autostrady niemieckiej i słychać było gdzieś z oddali ruch samochodów na tej autostradzie. Nagle z tego się zrobiła jakaś bardzo ważna wartość filmu, bo nie trzeba było słów, nie trzeba było nic robić, pokazywać, bo my i tak słyszeliśmy jaki jest

Jak jest most pomiędzy naszą współczesnością, tą autostradową współczesnością, a historią Męki Pańskiej, początków chrześcijaństwa, bo wtedy wszystko się zaczęło. Jan Kreczmar, a obok niego Judasz, Juda. Jeszua Ha-Norri, dokładnie tak było u... Tomasz Raczek. I zdrada była całkowicie współczesna.

Pokazano wszystkie 17 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.