"Bardzo się bałem". Jacek Żakowski wspomina 4 czerwca 1989 r.
Jacek Żakowski wspomina przełomowy moment wyborów z 4 czerwca 1989 roku z perspektywy młodego dziennikarza zaangażowanego w działania Solidarności; opisuje atmosferę panującą w redakcji Gazety Wyborczej oraz towarzyszący opozycji paraliżujący strach przed gwałtowną reakcją komunistów na zbyt wysokie zwycięstwo.
No marzenie to mi się wydaje jest coś prostego, znaczy chcemy być, ciebie cytuję, chcemy być wolni, a tutaj takie wątpliwości, takie kalkulacje, jak do tego doprowadzić, no to już jest bardziej zawiły proces niż tylko marzyć. Ale wiesz co, to mieliśmy doświadczenie. Bo przecież wszyscy najmądrzejsi ludzie mówili, że ruskich nie obalimy, nie przepędzimy. Ale tak ileś lat, ileś osób, no nie wiem, tacy ludzie jak Adam Michnik czy Jacek Kuroń przecież mieli za sobą dwadzieścia, przeszło dwadzieścia kilka lat Oddanych wyzwalaniu się i Polski, tak?
Przestać się wstydzić za to, co się widzi. Prawda? Bo to właśnie to kryterium, myślę, estetyczne było absolutnie najważniejsze. Dlatego na przykład Michnikowi było tak trudno podać rękę, jak generałowi Kiszczakowi. Nie chodziło o ich wzajemne relacje. Chodziło o to, że Tyle lat żyliśmy w tej upokarzającej ze swojej natury rzeczywistości. I jeszcze teraz idąc ku temu czemuś, gdzie mamy się nie wstydzić już za ten świat polski. Jeszcze musimy wykonać taki gest, który, no nie wiem, dziś ja bym powiedział, Jak się, żeby coś wynegocjować, poprawić rzeczywistość, to się negocjuje z diabłem.
I że Rosjanie to wiedzą. Nie to, że dojdzie do walki, polscy żołnierze będą z tymi czerwonymi walczyli. Tylko, że Rosjanie to wiedzą, że mieliby duży kłopot. Że jak wojsko zrobiło w Polsce zamach stanu w 1981, to oni się temu przyglądali z satysfakcją, z radością, ale w 1989 już by nie zrobiło. Więc trochę mniej się tych ruskich bałem. Wydawało mi się, że jeżeli nie przekroczymy granicy takiej, którą wtedy próbował wyznaczać Adam Michnik, zapalony czytelnik całej sowieckiej prasy, kremlinolog, człowiek, który wierzył, że Gorbaczow niesie zmianę i że jest to okno zmiany.
To nie zawsze mi towarzyszy, prawda? Więc... Wiesz, zastanawiam się czy ktoś z naszych kolegów wtedy mógł myśleć o robieniu historii. Myślę, że ludzie w moim wieku nie, że byliśmy za młodzi, że Kuroń czy Michnik, czy Tischner zwłaszcza mogli mieć taką refleksję. Ale jak się ma 30 lat, To człowiek jest, znaczy ja przynajmniej, jeszcze nie jest skłonny do takich efekcji. Ale to nikt z tych panów ci tego nie wytłumaczył? Nie przyszedł pan Bronisław Geremek i nie powiedział, panie Jacku, dzieje się historia?
Ludzie, którzy uważali, że jednak mamy obowiązki przede wszystkim. Wiem, że dziś znów to źle zabrzmi, ale to był okres, kiedy obowiązywała jeszcze etyka obowiązku. Że mamy powinności, a nie etyka samorealizacji, że ja jestem najważniejszym tworzywem i twórcą. I ludzie, którzy uważali, że robią to, co należy. I wiesz, to też bardzo ciekawe. Zobacz Michnik na przykład. On mógł się spierać okrutnie z Kiszczakiem, z Jaruzelskim i tak dalej w latach 80.
Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kaja opowiada o swoim doświadczeniu z Pawłem, który krzywdził ją jako dziecko, i o jej wysiłkach, aby znaleźć dowody i zgłosić sprawę.
Kaja opisuje trudności związane z zgłoszeniem sprawy ofiar i jej decyzję kontynuować badania.
Kaja przedstawia Jacek Żakowskiego, dziennikarza z 1989 roku, który opowie o swoich doświadczeniach podczas przełomu politycznego.
Jacek Żakowski opisuje napięcie przed, podczas i po 4 czerwca 1989 roku, kiedy zaczęły się wybory i obawy przed potencjalnymi represjami.
Jacek opowiada o strachu przed potencjalnymi represjami po wygranych wyborach i o oczekiwaniach na dobre woli ze strony komuny.
Jacek opisuje oczekiwania na zmiany po wygranych wyborach i o doświadczeniach z Polski PRL.
Jacek opowiada o oczekiwaniach na wolny świat po wyjazdzie na Zachód i o konsekwencjach tych oczekiwań.
Jacek opisuje rolę Gazety Wyborczej w zmianach politycznych i o determinacji ludzi pracujących w gazecie.
Jacek opowiada o oczekiwaniach i realiach wyborów, a także o determinacji i optymizmie wśród ludzi pracujących w gazecie.
Jacek wyjaśnia strukturę wyborów i oczekiwania na dobre woli ze strony komuny.
Jacek opowiada o roli negocjacji w przełomie politycznym i o trudnościach związanych z negocjacjami.
Jacek opowiada o emocjach związane z przełomem i o braku zemsty wobec byłych represyjnych funkcjonariuszy.
Jacek Żakowski opowiada o swoich emocjach związanej z Rosją i armią w 1989 roku, podkreślając, że armia była przeciwna Rosji i rozważała przemoc jako ostatnią opcję.
Rozmowa o zaangażowaniu Jaceka Żakowskiego w działalność prasową w latach 80. i jego poczucie odpowiedzialności, podkreślając, że nie był pewien, czy dzieje się historia, ale czuł, że jest częścią ważnych zdarzeń.
Jacek Żakowski porównuje wartości i etykę lat 80. i 2023 roku, podkreślając, że obecnie dominuje lęk, a w przeszłości była nadzieja.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.