"Bardzo się bałem". Jacek Żakowski wspomina 4 czerwca 1989 r.
Jacek Żakowski wspomina przełomowy moment wyborów z 4 czerwca 1989 roku z perspektywy młodego dziennikarza zaangażowanego w działania Solidarności; opisuje atmosferę panującą w redakcji Gazety Wyborczej oraz towarzyszący opozycji paraliżujący strach przed gwałtowną reakcją komunistów na zbyt wysokie zwycięstwo.
Był jeszcze młodym, aspirującym dziennikarzem. Nie był dziennikarzem roku, nie było piątkowych poranków, nie było Gazety Wyborczej, TVN-u, nie było w większości książek, którymi potem zasłynął. Miał prawie 32 lata. 4 czerwca był 13 dni przed 32 urodzinami. Ale w tej historii odznaczył się, pracując m.in. w Biurze Informacji Prasowej Solidarności, był rzecznikiem Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego, jeździł z Lechem Wałęsą, współpracował z Bronisławem Geremkiem. To jest deklaracja moja. Spróbujemy wyciągnąć z Jacka Żakowskiego tego 32-letniego człowieka i to, co czuł w tamtych czasach.
Bałeś się ruskich wtedy, że wejdą i oni zrobią porządek? Już co, oni byli tu i... To było ciekawe, wiesz. Ja na początku, po stanie wojennym, zostałem zmobilizowany i odpękałem rok obowiązkowej służby wojskowej razem z wieloma kolegami z Solidarności i tak dalej. W takiej grupie, której odroczenie załatwił Lech Wałęsa i jak Wałęsa wsadzili... Twój bliski kolega wtedy. No i jak Wałęsę wsadzili, no to nas też wzięli w kamasze od razu. No i teraz... W tym wojsku zobaczyłem rzecz, której się w ogóle nie spodziewałem.
Więc myślałem, że jeżeli nie przekroczymy jakiejś granicy, Radikalizmu to Ruscy nie kiwnął palcem. I właśnie myślałem, że tą granicą jest wystąpienie z NATO, z Układu Warszawskiego i deklaracja przystąpienia do NATO. No ale okazało się potem, że też nie. Nie będziemy przytaczać całej twojej historii, jak trafiłeś do Biura Informacji Prasowej i jak zostałeś rzecznikiem OKP. To możecie sobie państwo posłuchać w rozmowie z Karoliną Oponowicz w TOK FM Punkt Zwrotny. Tam bardzo szczegółowo o tym opowiadałeś. Też o relacji z Lechem Wałęsą, z którym spędziłeś dużo czasu w podróży.
Z Bronisławem Geremkiem oczywiście, o którym mówiłeś per szef. I tymi wszystkimi dziennikarzami, których my teraz znamy jako poczciwych sędziwych, którzy wtedy zaczynali. Czułeś się doceniony jako młody człowiek, że w tym wszystkim... No właściwie, że cię wciągnęli na to, zaangażowali. Wiesz co, czułem się przeceniony raczej. Znaczy miałem takie poczucie, że te różne role, które dostawałem właśnie np. Sprawozdawanie na ekskluzywnych zasadach, na zasadzie wyłączności. Absolutnie kluczowych rozmów politycznych między Wałęsą a rządem.
To było wspaniałe. Te godziny spędzone z Wałęsą, nie wiem, z Czesławem Miłoszem, który przyjechał do Polski. To były takie chwile. Potem właśnie pracowałem w OKAP-ie z Geremkiem, z jego gośćmi. Formatów jakichś globalnych często. To było wspaniałe, ale właśnie miałem poczucie, że to jest powyżej moich kompetencji wszystko. I na ogół to był taki moment właśnie, no musisz to zrobić, no nie uchylaj się, no coś tam. Rewolucja wzywa, wiesz. A miałeś jakiś atut, który ci pomógł w tym wszystkim?
Oczywiście, że to był argument taki, jak Geremek mnie zatrudniał do okapu, to to był taki argument, że no nie możesz odmówić, no musisz przyjść i zginąć. To stąd ci się wzięło, ty też czasami tak mówisz. Tak, tak, bo to jest, wiesz, to jest takie manipulacyjne, prawda, ale no nie ma jeszcze odmówić Geremka Wiktorowi, który ci mówi, że masz przyjść i zginąć. A kim byli ci ludzie? Geremek, Wałęsa, Kuroń, Tischner, Miłosz? Wiesz, dziś pewnie byśmy powiedzieli, że to byli wielcy polscy patrioci po prostu, którzy poświęcili życie, to strasznie brzmi, no wiem o tym, idei patriotycznej, ale wtedy raczej myśleliśmy, że to byli ludzie mądrzy i przyzwoici, bo raczej to była epoka mniejszych słów niż dziś.
Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kaja opowiada o swoim doświadczeniu z Pawłem, który krzywdził ją jako dziecko, i o jej wysiłkach, aby znaleźć dowody i zgłosić sprawę.
Kaja opisuje trudności związane z zgłoszeniem sprawy ofiar i jej decyzję kontynuować badania.
Kaja przedstawia Jacek Żakowskiego, dziennikarza z 1989 roku, który opowie o swoich doświadczeniach podczas przełomu politycznego.
Jacek Żakowski opisuje napięcie przed, podczas i po 4 czerwca 1989 roku, kiedy zaczęły się wybory i obawy przed potencjalnymi represjami.
Jacek opowiada o strachu przed potencjalnymi represjami po wygranych wyborach i o oczekiwaniach na dobre woli ze strony komuny.
Jacek opisuje oczekiwania na zmiany po wygranych wyborach i o doświadczeniach z Polski PRL.
Jacek opowiada o oczekiwaniach na wolny świat po wyjazdzie na Zachód i o konsekwencjach tych oczekiwań.
Jacek opisuje rolę Gazety Wyborczej w zmianach politycznych i o determinacji ludzi pracujących w gazecie.
Jacek opowiada o oczekiwaniach i realiach wyborów, a także o determinacji i optymizmie wśród ludzi pracujących w gazecie.
Jacek wyjaśnia strukturę wyborów i oczekiwania na dobre woli ze strony komuny.
Jacek opowiada o roli negocjacji w przełomie politycznym i o trudnościach związanych z negocjacjami.
Jacek opowiada o emocjach związane z przełomem i o braku zemsty wobec byłych represyjnych funkcjonariuszy.
Jacek Żakowski opowiada o swoich emocjach związanej z Rosją i armią w 1989 roku, podkreślając, że armia była przeciwna Rosji i rozważała przemoc jako ostatnią opcję.
Rozmowa o zaangażowaniu Jaceka Żakowskiego w działalność prasową w latach 80. i jego poczucie odpowiedzialności, podkreślając, że nie był pewien, czy dzieje się historia, ale czuł, że jest częścią ważnych zdarzeń.
Jacek Żakowski porównuje wartości i etykę lat 80. i 2023 roku, podkreślając, że obecnie dominuje lęk, a w przeszłości była nadzieja.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.