Mentionsy Mentionsy
Strefa Wiedzy Uniwersytetu SWPS
Strefa Wiedzy Uniwersytetu SWPS

Siła rówieśników – relacje interpersonalne w klasach integracyjnych i różnorodnych

18.03.2026 ·39 min 44 s

W klasach integracyjnych relacje rówieśnicze stają się szczególną przestrzenią do budowania tożsamości. Spotykają się tam uczniowie o odmiennych potrzebach, temperamencie, doświadczeniach czy sposobie reagowania na bodźce. 🎯 Jaki jest wpływ pedagoga na budowanie przyjaznej atmosfery w klasie? Co powinien robić, a czego unikać? 🎯 Z jakimi trudnościami mierzą się pedagodzy szkolni podczas pracy z klasami integracyjnymi? O tym wszystkim rozmawiali: 🎙️dr hab. Małgorzata Wójcik, prof. Uniwersytetu SWPS, kierowniczka Centrum Badań nad Bullyingu oraz projektu Siła Rówieśników, 🎙️dr Radosław Kaczan, psycholog rozwojowy, ekspert dynamiki grupy rówieśniczej, 🎙️ Wojciech Augustyniak-Laube, pracownik Centrum Badań nad Bullyingiem. 👁️ Chcesz wiedzieć więcej? Odwiedź Strefę Wiedzy Uniwersytetu SWPS: https://strefawiedzy.swps.pl/ W tym miejscu znajdziesz wszystkie materiały, które powstały w ramach Strefy Psyche, a od listopada 2025 — treści z jeszcze szerszego spektrum tematów. Wejdź do Strefy Wiedzy Uniwersytetu SWPS!

Oraz co ważne w perspektywie uczniów. Gosiu, dlaczego Siła Rówieśników? Jest to przede wszystkim, może zacznę od tego, że jest to nasz już któryś kolejny wspólny projekt, w którym badamy dynamikę, kontekst edukacyjny, kontekst szkoły i przygotowujemy narzędzia, które mają wesprzeć wychowawców, pedagogów, uczniów w budowaniu dobrego klimatu klasy. Siła rówieśników dlatego, że wiemy już z wielu badań, że rówieśnicy stanowią taki najistotniejszy element budowania dobrej atmosfery. Jeżeli w klasie dzieje się dobrze, jeżeli uczniowie dobrze się czują ze sobą, to wszystkie inne aspekty szkoły dobrze idą. W tym projekcie, co jest bardzo ważne, o czym już wspomniałeś, to to, że badamy perspektywę wszystkich osób zainteresowanych, czyli uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, ich kolegów i koleżanki bez specjalnych potrzeb edukacyjnych, wychowawców, którzy prowadzą takie klasy, a także pedagogów i psychologów, którzy...

Wspierają. Zrobiliśmy to dlatego, że wiemy z doświadczenia, że jeżeli nie popatrzymy na perspektywę i potrzeby osób zainteresowanych, to te narzędzia po prostu nie działają. A jeżeli jak gdyby będą współtworzone razem z nami, czyli my jak gdyby pomagamy w tworzeniu, ale właśnie wychowawcom, uczniom, pedagogom, no to jest duża szansa, że przyniosą spodziewany efekt. No właśnie, Gosiu wspomniałaś o pięciu grupach. My się skupimy dzisiaj na czterech ze względu na czas naszego spotkania, tych kluczowych. Radku, zacznijmy może od psychologów i pedagogów. Ja jestem bardzo ciekawy... Co deklarowali jako swoje trudności oraz co mówili o takiej kwestii, co przeszkadza w integrowaniu klasy, w tworzeniu tego dobrego klimatu w klasie i relacji między uczniami?

No i tu się pojawia ten wątek, o którym też wspominałeś, czyli współpraca w całym zespole. Jak się udaje, to jest skuteczne i to jest dobrze odbierane jako coś, co działa i wtedy jakby pomaga pracować z tą klasą. Tu Radku wspomniałeś też właśnie o tej kwestii, że do szkół ponadpodstawowych oczywiście przychodzą uczniowie, dzieci z podstawówki i mają już jakieś swoje przeżycia, doświadczenia ze szkołą. Często to też negatywne już skojarzenia, tak? I wychowawcy też o tym wspominali i często jako może nie takie jeden do jeden oczywiście rozwiązane, ale coś co wspiera to integrowanie uczniów mówili o wycieczkach szkolnych, ale o wycieczkach szkolnych od pierwszej klasy, tak? I oczywiście one nie załatwią sprawy, ale one mogą nam pomóc, że właśnie to, co też Gosia wspominałaś, czyli są to jakieś czynności poza tym klimatem szkoły, poza takim formalnym spotykaniem się w placówce szkolnej.

Natomiast pozostali uczniowie po prostu oczekują, żeby wyjaśnić, z czego takie zachowanie. Ja tylko dodam Gosiu, a propos tego co właśnie teraz konkretnie powiedziałaś, że też rozmawiając z wychowawcami miałem takie głosy, a propos tej bezradności, z braku wiedzy i doświadczenia, że nie wiedzą jak zareagować na pewne rzeczy. I mówili właśnie o czymś takim jak na przykład są pewne, może być reakcja właśnie krzyku, mocna reakcja ucznia z SP, już nie ma znaczenia. Z jakim SP, tak? Jeśli mamy kilku uczniów z podobnym SP, oni nazywali to taką falą, że oni się aktywują w ten sposób, że te nerwy te takie, może się tak zdarzyć. I mówili wprost, że nie wiedzą, co z tym potem zrobić. Ja tylko chciałem to dodać, że to się idealnie zazębia właśnie z tym, co tu uczniowie mówili, nie?

Wobec powyższego jest to taki dziwny twór, który zobaczcie, trochę zaburza w ogóle rytm klasy. To jest jakiś dodatkowy dorosły, który tam cały czas siedzi, w ogóle nie wiadomo po co. Oczywiście uczniowie się domyślają, mogą dopytać, ale nie ma takiego w wielu tych przypadkach... O których rozmawialiśmy nie było wprowadzenia, nie było takiego jasnego powiedzenia, co to jest za człowiek i co on tu będzie robił i jaka jest jego rola. Więc myślę, że to jest bardzo ważne, żeby też zastanowić się nad tym, w jaki sposób mówić o roli nauczyciela wspierającego. To jest super ciekawe, co powiedziałaś Gosia, bo przypomniała mi się taka jedna szkoła, w której jest dużo nauczycieli wspierających i jest taka zasada, że jak przychodzi nowy nauczyciel wspierający, współorganizujący, to on ma lekcje z klasami.

Przyzwyczajają się też do jakiegoś rytmu tych spotkań. To też jest tutaj ważne, myślę, że dla wszystkich uczniów, już niezależnie od tego, jakie mają dodatkowe potrzeby. Tak. Słuchajcie, jakbyśmy mieli podsumować każdą z grup, o których dzisiaj tutaj mówimy, Gosiu, Radku, takim jednym podsumowaniem, takim jednym strzałem, że tak powiem, to co to by było? To jest trudne pytanie. Ja się zastanawiałam nad tym, które wybrać, ale myślę, że to na czym będziemy opierać program, że klimat klasy, dobra atmosfera klasy dotyczy wszystkich uczniów.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.