Mentionsy Mentionsy
SpoilerMaster
SpoilerMaster

S07E24: Filmowe twarze "Hamleta" || Gościnnie: dr Michał Mizera

12.12.2025 ·59 min 43 s

Rozmowa z dr Michałem Mizerą, teatrologiem, wykładowcą Wydziału "Artes Liberales" UW i kierownikiem literackim Teatru Narodowego w Warszawie. Rozmawiamy o kontekstach szekspirowskiego Hamleta w przededniu premiery spektaklu "Niewyczerpany żart" w reżyserii Kamila Białaszka (spektakl oparty jest na powieści Davida Fostera Wallace'a pod tym samym tytułem). Odcinek powstał we współpracy z Teatrem Narodowym.

Kogoś, kogo dobrze znał, kto go wychowywał, kto go uformował. No i zwróćmy też uwagę od razu, skoro jesteśmy w tym momencie, Tej zmiany rejestru, zmiany tonacji, bo masz absolutną rację, że scena zaczyna się komediowo i te słowne utarczki czy słowna żonglerka, jaką uprawiają najpierw sami grabarze w sytuacji dość niekomicznej, jaką jest kopanie grobu, otwiera perspektywę zaskakującą do tego tonu serio, który rzeczywiście się tu W zetknięciu z czaszką, no właśnie czyją, bo to jest ważne, do tego zmierzam, z czaszką Yoricka, jeżeli możemy myśleć, a jak najbardziej możemy, o Hamlecie jako a man of infinite chest,

W piosenkach, podskokach, popisach dowcipu, po których biesiadnicy, przeczytajmy, widzowie pod stół, czy spadali ze śmiechu z krzeseł, nic nie zostało? Czy jednak coś zostało? Przecież Hamlet jest owym odbiorcą, owym widzem żartów Yoricka. Nic z nich rzeczywiście nie zostało. Zaczęliśmy naszą rozmowę od jednak formuły, że można na Hamleta spojrzeć jak na A Man of Infinite Jest, czyli jednak jak na kogoś, kto przesiąkł atmosferą ironicznych żartów o podwójnym dnie. Takich, które mogą być odczytywane na serio, ale i właśnie ironicznie.

Między innymi grał ojca Elizy Doolittle w My Fair Lady, czyli twaniaczek uliczny londyński. Z drugiej strony mamy chociażby Mela Gibsona w wersji Franco Zeffirellego z 90 roku. To ja bardzo lubię tę wersję. Reklamowano ją chyba. Szalony Max gra Szalonego Księcia. I tam jest ciekawa rzecz, bo to jest jedyna wersja filmowa oczywiście, którą ja znam. W której Hamlet bierze do ręki czaszkę Yoricka. Jest autentycznie zdziwiony. Gibson świetnie gra to faktyczne zdumienie. Zobacz Horacio, to jest Yorick? Po czym kładzie tę czaszkę na takim kopczyku ziemi i właściwie zaczyna z nią dialogować, nie trzymając jej w ręku, tylko usilnie się w nią wpatrując.

Cmentarną scenę grobową Jan Englert w swojej słynnej skądinąd inscenizacji Hamleta, wciąż pokazywanej i myślę, że jeszcze długo pokazywanej na Na scenie Teatru Narodowego, ale ponieważ właśnie jest to przedstawienie ciągle eksploatowane, to nie będę tej sceny opowiadał. Dobrze, dobrze, dobrze. Ja niestety jeszcze nie widziałem, na pewno zobaczę. To pozwól, że teraz dokonam szybkiej korekty, która też pokazuje jak delikatną materią mamy do czynienia, bo Przed chwilą tak się pastwiłem nad tą sceną u Branaga, w której on się zdecydował pokazać żywego Yoricka i wciąż uważam, że filmowo działa to słabo, ale dowiedziałem się w międzyczasie tutaj dzięki Wikipedii, kto jest tym Yorickiem u Branaga i muszę powiedzieć, że rzuca to inne światło i też pokazuje...

Jak różne tradycje uruchamiają się w głowie widza na prawie skojarzenia, ponieważ tego Yoricka u Branaga zagrał sędziwy już wtedy Ken Dodd, piszane przez 2D. I kim był Ken Dodd? W międzyczasie się dowiedziałem. To był angielski komik nazywany ostatnim przedstawicielem brytyjskiego vaudeville'u. Czyli był takim komikiem estradowym, który prezentował formę sztuki, formę rozrywki, która w tym 96 roku już w zasadzie umarła. Myślę o Wodewilu, myślę o takim music hallu, nie mylić z musicalem.

No właśnie, czyli on jest reprezentantem dawnego, starego teatru, można by powiedzieć. Starego teatru i starej komedii właśnie. Kimś, kto rzeczywiście mógł się wydawać, że był of infinite jest, ponieważ całe życie spędził zabawiając, no nie wiem, w Polsce moglibyśmy mówić o Ale to i teraz odsyłam, że ten Branagh jednak wiedział co robi, to znaczy dla brytyjskiego widza, który w tym momencie w Yoricku rozpoznał Ken'a Doda, no to było od razu przypomnienie, a tak, to ten śmieszek, komik, prawda, który nas przez dziesiątki lat na estradach zabawiał. No w Polsce, nie wiem, gdyby obsadzić w tej krótkiej roli Yoricka, nie wiem,

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.