S07E24: Filmowe twarze "Hamleta" || Gościnnie: dr Michał Mizera

Jakoś tak w tym kontraście Ta siła życia młodego Hamleta zestawiona z kruchością życia jako takiego w ogóle jest uderzająca w przypominaniu tego spektaklu. Ale pamiętam jeszcze scenę z przedsławienia, które już widziałem na tej scenie. To nie był Hamlet Williama Szekspira, tylko esej. Jaki Stanisław Wyspiański napisał o tej tragedii Szekspira, tak zwane studium o Hamlecie. I właśnie to studium, ten esej Wyspiańskiego wystawił w formie spektaklu teatralnego Jerzy Grzegorzewski. I pamiętam niezwykłą zupełnie scenę pogrzebu Ofelii, kiedy królewski Herold odczytywał listę obecnych na tym pogrzebie.

W zależności od dekady któregoś ze starszych panów na przykład, albo jakąś osobę kojarzoną bardzo z rozśmieszaniem, to mogłoby zadziałać w ten sam sposób. Więc to są te moje pierwsze filmowe skojarzenia. Ty dodałeś swoją tutaj listę, a ja jeszcze zapytam, W takim razie o to, w jaki sposób Hamlet żyje, czy może żyć dzisiaj. Ty jesteś tą osobą, która w ogóle uświadomiła mi istnienie traktatu czy eseju Wyspiańskiego, o którym przed chwilą powiedziałeś, studium o Hamlecie, które też Polecam, ale wiem, że to pytanie niemożliwe, ale na czym polega Twoim zdaniem ta niesłabnąca siła tego tekstu, że on uparcie, uparcie powraca, a jeśli w międzyczasie jeszcze przypomniały Ci się jakieś inscenizacje czy momenty warte tutaj upamiętnienia, to dorzuć koniecznie.

Chciałem, żeby wybrzmiały słowa, bo Ty mi je uświadomiłeś odnośnie Wyspiańskiego, żebyś wyjaśnił co Wyspiański, bo to chyba on powiedział, miał na myśli mówiąc, że Hamlet jest o tym, o czym w Polsce jest do myślenia. Dobrze to zacytowałem? Czy w danym momencie, że Hamlet jest o tym, o czym w danym momencie jest w Polsce do myślenia? Dobrze to cytuję? To są oczywiście zagadkowe słowa. Tutaj mogę się podzielić zaledwie pomysłem interpretacyjnym na odczytanie tych słów. Myślę, że zasadniczo są to wyrazy uznania dla geniuszu Szekspira, który polega na tym,

że każdorazowo w sytuacji lekturowej, scenicznej, ekranizacyjnej, w każdej sytuacji nowego komunikatu artystycznego budowanego na tym mającym już ponad 400 lat tekście, Tekst ten zachowuje zdolność do aktualizowania się. O tym jest Hamlet, o czym jest w Polsce do myślenia napisał polski pisarz na początku XX wieku, chcąc zaznaczyć swoje prawo do wpisania Wyspiański uważa to za strategię uprawnioną.

że Hamlet ze względu na swoje właściwości, dlatego uważam, że to są wyrazy uznania dla geniuszu Szekspira i dla wielkości tego tekstu, że Hamlet ma tę zdolność aktualizowania się tu i teraz i że Hamleta należy czytać W Polsce w tym czasie, w danym czasie, przez narzucający się siłą rzeczy kontekstu i teraz. Rymuje się z tą frazą Wyspiańskiego może nawet równie słynne, rozpowszechnione w świecie. Zdanie jednego z największych szekspirologów, choć nie był szekspirologiem z wykształcenia, był romanistą z wykształcenia, czyli wspomnianego już Jana Kota, który napisał, że Hamlet jest jak gąbka i tam może chropowata nieco metafora, ale ona jednak przyjęła się w światowej szekspirologii chyba w tym samym znaczeniu, to znaczy zdolności, no jak to gąbka, wchłaniania rzeczywistości.

Czy reżyser użyje tego świadomie? Czy przeprowadza jakiś swój własny przewód myślowy, inscenizując Hamleta? To zdaniem Cotta i myślę, że to jest o czymś podobnym myślał Wyspiański, Hamlet i tak będzie odpowiadał na pytania współczesności, nawet jeśli te pytania współczesności są pytaniami o wieczność, nieśmiertelność, Kruchość i sens ludzkiego życia. Najpiękniejsza puenta, więc nie będę próbował jej prześcignąć. Bardzo dziękuję Ci za tę rozmowę i liczę na wiele kolejnych. To ja dziękuję.