Mentionsy Mentionsy
Smaki z Plusem
Smaki z Plusem

Szlak Śląskie Smaki

12.06.2026 ·28 min 30 s · 16 rozdziałów · 1 sponsor

Kluski, rolada i żur to dla wielu osób jedyne dania kojarzone ze Śląskiem, tymczasem region wieloma smakami stoi, jest różnorodny i zachwycający, dlatego w tych „Smakach z Plusem” wyruszamy na kulinarny szlak. Remigiusz Rączka opowie o tym, gdzie kluski robi się z dziurką, a gdzie kluski dziurki nie mają, będzie też o deserach oraz zupach i podejściu do tradycyjnej kuchni. Smaki kuchni beskidzkiej przybliży Maria Pietruszka z „Chaty Olimpijczyka Jasia i Helenki” w Wiśle. Nie zabraknie też rozmów o samym szlaku i festiwalu „Śląskie Smaki” (Agnieszka Sikorska, dyrektorka Śląskiej Organizacji Turystycznej), o winnicach (Iwona Rau i Aleksander Błaszak, Winnica Rajska), oraz o śląskiej kuchni Zespołu Pieśni i Tańca Śląsk (Kamila Feret i Dariusz Żaczek).

0:00 · Wprowadzenie i opowieść o firmie 1

Prowadzę firmę Ornot od 2013 roku. Zajmujemy się produkcją odzieży rowerowej. Największą zaletą Shopify jest dla mnie możliwość prowadzenia działalności, pomimo że nie mamy praktycznie żadnej wiedzy informatycznej. Możemy łatwo zarządzać wszystkimi procesami, od back-endu po front-end i sprzedawać produkty online. Gdyby Shopify było akcesorium rowerowym, to byłoby całym rowerem. To podstawa, na której działa cała reszta. Prowadzimy działalność na Shopify. Uruchom darmową wersję próbną na shopify.com. Smaki z Plusem Agnieszki Morawskiej. Na hasło Kuchnia Śląska wielu osobom od razu pojawi się wizja kluski z dziurką na sosik, do tego rolada, modro, kapusta, no i jeszcze żur. Tymczasem Śląsk wieloma smakami stoi, jest różnorodny i zachwycający. Dlatego w tych Smakach z Plusem o Kulinarnym Śląsku, a jeśli myślimy o ekspercie kuchni tego regionu, to widzimy od razu Remigiusza Rączkę.

0:52 · Tradycja i autentyczność kuchni śląskiej 2

Wyrosłem w niej, w tej tradycji. Ciężko jest, żeby nie być ekspertem. Cała moja rodzina gotowała po śląsku. Są to ślązacy, babcie, prababcie, ciotki, więc ciężko, żeby z tego wyszło coś innego. Natomiast myślę, że tak naprawdę w kuchni śląskiej chodzi też o to, żeby ona była autentyczna, nieudawana i u mnie taka jest. Ja się śmieję, że trochę jestem jak moja babcia, która była ortodoksyjną ślązaczką. I jak piekła kołocz, to posypka musiała być pod odpowiednim kątem, odpowiednio wyciskana. I im jestem starszy, tym bardziej zwracam na to uwagę i się śmieję, że się upodabniam do niej. Natomiast tak naprawdę chyba też o to chodzi, żeby jednak pielęgnować i te ramy trzymać w ryzach. Bo trzon jest najważniejszy. Są dla mnie świętości, których nie wolno zmieniać i tykać. Rolada czy dobry żur.

Ja myślę, że jakieś fuzje, bawienie się smakami, eksperymentowanie jest niebezpieczne i ktoś musi to trzymać. Oczywiście można delikatnie zmienić aranżację, można inaczej to podać, ale najważniejszy jest ten produkt kluczowy, czyli w przypadku żuru to musi być dobry żur, w przypadku rolady to musi być dobre mięso. Bo ja wychodzę z założenia, że nie ma jakości dania bez jakości produktu i to jest też bardzo, bardzo ważne i myślę, że na Śląsku ludzie też na to zwracają uwagę. Nowości są fajne, byle dobrze osadzone w tradycji. Tak, to znaczy no nie możemy się też zamykać na nowości, bo Śląsk się zmienia, on się transformuje i rzeczywiście tak się dzieje. My Ślązacy też wiele podróżujemy i przywózimy wiele fajnych rzeczy na ten Śląsk. Natomiast myślę, że ta ortodoksyjność w postaci takiej, że w niedzielę jemy kluchy i roladę,

2:07 · Nowości w kuchni śląskiej 2

Dla kogoś może być przaśna, a dla kogoś po prostu może być autentyczna i tacy jesteśmy. Nie udajemy. Właściwie tożsamość śląska objawia się w dwóch rzeczach, a mianowicie w tej naszej gotce wiadomo, że trwa batalia o to czy to język czy nie, ale nie będziemy dzisiaj tutaj uprawiać polityki Natomiast przede wszystkim język i kuchnia to było coś, co Ślązakom nigdy nie zostało do końca odebrane i oni zawsze mogli w swoich domach godać i ważyć po śląsku. I to jest fajne. Jeśli chodzi o właśnie śląską kuchnię, to też nie jest to takie jednoznaczne. Mamy takie rzeczy jak żur, mamy takie rzeczy jak rolada, ale kluski śląskie już się różnią. No tak, jedni robią z dziurą, drudzy bez dziury. Mogą być chluski szare, czyli tak zwane czorne, mogą być chluski białe.

Naprawdę jest taka rozpiętość, jeżeli chodzi o kuchnię śląską. W zależności od tego, czy jesteśmy na ziemi cieszyńskiej, czy w Bytomiu, czy w Siemianowicach, czy jesteśmy w okolicach Rybnika, ona się różni i myślę, że to też jest dobre. Bo to jakby też pokazuje, że tę kuchnię warunkowały różne czynniki, tak? Do dzisiaj, proszę uwierzyć mi, jesteśmy prawie 110 lat po tym, jak Polska odzyska niepodległość, a w kuchni widać, jak szły granice zaborów. Więc naprawdę to widać jak na dłoni, gdzie te wpływy zostały i się po prostu osadziły. Ale z drugiej strony to jest fajne. To jest chyba piękne, bo możemy podróżować, możemy próbować nowych rzeczy. Jeśli o te kluski śląskie chodzi, to jeszcze tylko taki podział. Gdzie zjemy kluski okrągłe, a gdzie z dziurką?

4:34 · Badania nad kluskami 1

To jeszcze takie pytanie, jeżeli przyjedziemy na Śląsk i będziemy chcieli ruszyć śląskimi smakami, żeby nie jeść tylko rolady i klusek śląskich, bo to już wiem, że jest zarezerwowane na niedzielny obiad, to czego jeszcze próbować? Koniecznie trzeba karmina dla spróbować śląskiego z punch krautem, czyli z tą ciapka pustą. Trzeba spróbować dobrych żeberek, trzeba spróbować żuru na maślance, czyli to jest to żur bez żuru. W moich stronach się nazywa to białym żurem. Trzeba spróbować wodzionki z bratkartoflami, czyli zupy chlebowej. Bratkartofle, czyli smażone. Takie podsmażane, tak. Trzeba spróbować szpajzy, kopy. Proszę sobie wyobrazić, że kopy są aż trzy rodzaje, bo jest kopa. Kopa to jest, właśnie poproszę o wyjaśnienie czym jest kopa, bo to też jest tajemnica. Tak, kopa jest to taki deser, który jest formowany w kształcie kopca.

9:41 · Szlak Kulinarny Śląskie Smaki 2

Spróbujemy kuchni wiślańskiej, będąc stricte na przykład w Zabrzu czy w Katowicach spróbujemy bardziej kuchni rzeczywiście śląskiej. Będąc na jurze krakowsko-częstochowskiej spróbujemy tam wypiekanego w okolicach Żarek chleba tatarczucha wypiekanego z mąki gryczanej. I to tak naprawdę jest siłą moim zdaniem szlaku, czyli ta jego różnorodność, że nie jesteśmy szlakiem rolat, Gdzie tak by nas można było na początku, jak ktoś mówi szlak kulinarny śląskie smaki, no to kuchnia śląska. Sztandarem kuchni śląskiej jest rolada. No więc pewnie w każdej restauracji będzie serwowana rolada. Owszem, rolada być musi, bo tego byśmy sobie też nie wybaczyli, bo tego też od nas nasi goście turyści oczekują, że przyjeżdżając jednak do tego regionu, z którego to danie pochodzi, to tak naprawdę go tam spróbują jako autentycznego dania.

Zapraszamy 14 czerwca do Zespołu Pałacowo-Parkowego w Koszęcinie, czyli siedziby Zespołu Pieśni i Tańca Śląsk na jubileuszowy XX Festiwal Śląskie Smaki. Gdzie mamy konkurs kulinarny, gdzie mamy pokazy kulinarne, gdzie mamy degustacje, gdzie mamy dobrą zabawę, dużo dobrej muzyki i galowy koncert Zespołu Pieśni i Tańca Śląsk w plenerze. To jest też niesamowite, no bo jednak Zespół Śląsk będzie trochę grał, nie powiem, że do kotleta, bo tych po kotletów może nie będzie, ale to jest... Kotlety już się o tej porze zwykle kończą, bo Śląsk wchodzi około godziny 19, to już praktycznie wtedy jest wszystko wyczyszczone, mówiąc kolokwialnie, ale Zespół Śląsk jest też takim ewenementem, który jest nam wierny, jeżeli chodzi o Festiwal Śląskie Smaki od samego początku, czyli od pierwszego, czyli będzie to jego dwudziesty koncert na festiwalu.

13:52 · Kuchnia zespołu i Yowe 1

A to zaledwie namiastka tego, czego będzie można posłuchać na Festiwalu Śląskie Smaki, jeśli w tym roku Wam się nie uda. I tak warto śledzić to, co będzie się działo w kolejnych latach. A dla tych, którzy nie dotrą, to trochę zespołu Śląsk od kuchni. Kamila Feret i Dariusz Żaczek. Kuchnia śląska na pewno jest nam bliska, bo nasza kuchnia zespołowa, tutaj mam na myśli, ona dla nas gotuje, bo mamy okazję też korzystać ze stołówki zespołowej. Jak najbardziej serwują potrawy śląskie z punch kraut, czyli śląska ciapka pusta z żeberkami. Oczywiście są też rolady, modro kapusta, są kluski śląskie, także te potrawy stały też gości w naszym jakby kulinarnym repertuarze w zespole.

15:12 · Ornot i Shopify 1

Możemy łatwo zarządzać wszystkimi procesami, od back-endu po front-end i sprzedawać produkty online. Gdyby Shopify było akcesorium rowerowym, to byłoby całym rowerem. To podstawa, na której działa cała reszta. Prowadzimy działalność na Shopify. Uruchom darmową wersję próbną na shopify.com. Myślę, że będą też inne specjały kuchni śląskiej, czy to serwowane na Festiwalu Śląskie Smaki, czy to serwowane przez nas, czyli przez Kuchnię Zespołu Śląsk, ale też przez zaproszonych gości i restauratorów z regionu. A jak podróżujecie po świecie, to właśnie jest gdzieś tęskno za śląską kuchnią, czy po prostu jesteście otwarci i wiecie, że wrócicie i kuchnia śląska na was czeka? Jeśli o mnie chodzi, ja w ogóle nie jestem ze Śląska, więc dla mnie kuchnia śląska to jest też w pewnym sensie nowość, ale jestem w niej zakochana, muszę to przyznać i mam też swoje ulubione potrawy, do których lubię wracać, śląskie.

15:55 · Inne potrawy śląskie 2

A jeśli chodzi o podróże, no to oczywiście w podróży jesteśmy nastawieni na testowanie nowych smaków, więc jemy regionalnie jakby, ale myślę, że są takie potrawy, które na zawsze są w naszych sercach. Ja jestem fanką ciap kapusty na przykład i klusek śląskich. No i oczywiście i szarych i białych i oczywiście kołocze. Czas do czasu trzeba zrobić taki reset kuchni śląskiej i to nawet chyba jest zdrowsze dla organizmu, bo mimo wszystko nasza kuchnia śląska, no pewnie, że można zrobić to z różnym podejściem, jeśli chodzi o Te kwestie zdrowotne, jak to wpływa na nasz organizm, ale też nie jesteśmy jakby, nie jemy tego codziennie, nie jemy ciepłej kapusty codziennie, nie jemy codziennie kapusty czy tam rolady. Natomiast jak wyjeżdżamy za granicę, to nie tęsknimy, bo wiemy, że zawsze wrócimy i zawsze będziemy mogli skosztować ponownie, znaczy zjeść ponownie, bo kosztujemy to, co jest za granicą.

I też nie rzadko zdarza się, że naprawdę to są piękne, to są wspaniałe, pyszne rzeczy i potem długo wspominamy to u siebie. A ci, którzy na co dzień z kuchnią śląską nie mają wiele wspólnego i zdecydują się wyruszyć na kulinarny szlak, na pewno nie będą zawiedzeni. Będzie można odkryć jak ta kuchnia jest różnorodna, na przykład kuchnia peskidzka, o czym opowiada Maria Pietruszka z chaty olimpijczyka, Jasia i Helenki w Wiśle. Kapuśnica po wiślańsku to jest zupa gotowana na samym soku z kiszonej kapusty, zabielana z ziemniakami, z suszonymi grzybami. Bardzo prosta, ale też bardzo mocno witaminowa. Witamina C przede wszystkim. W dawnych czasach leczono się tą zupą, więc jak się dodało więcej masła, to leczyła kaszel lub jakieś niestrawności. No nie było tych wszystkich dobrodziejstw, że teraz się idzie do apteki i ma się od razu lekarstwo na wszystko, ale właśnie tą zupą się leczono.

24:58 · Winiarstwo na Śląsku 2

Więc także to też taki nieodzowny element wszystkich wesel, różnych takich ważnych rodzinnych ceremonii. A skąd nazwa ważonka? Ważonka, ponieważ się ją waży i do garnka sypie się cukier, pali się ten cukier, robi się karmel, wlewa się odrobinę wody, żeby on się rozpuścił i ugotował i dlatego robi się taki słomkowy No i zalewa się sprytusem, ale trzeba pamiętać o tym, zawsze babcia tak mówiła, nie wolno tego zagotować, bo żeby ten diabeł z tego garnka nie uciekł. A skoro dotarliśmy już do tej części kulinarnych opowieści ze Śląska adresowanych do pełnoletnich, to nie zapominajmy o enoturystyce. Na Śląsku jest około 80 winnic. Sporo z nich znajduje się na Jurze, tak jak na przykład Winnica Rajska.

Wracając jednak na Śląsk, zajrzyjcie na stronę internetową Śląskich Smaków, gdzie znajdziecie spis restauracji z lokalną kuchnią. Można sobie stworzyć mapkę, wyruszając na przykład w podróż, ale także przepisy na tej stronie znajdziecie tak, żeby można było zgotować sobie Śląsk gdziekolwiek będziecie. Smaki z Plusem Agnieszki Morawskiej. Nazywam się Szanon Maldonado i jestem założycielką Yowie, sklepu z upominkami inspirowanego sztuką i rękodziełem. Wybrałam Shopify, ponieważ na tle konkurencji była to jedna z najbardziej przyjaznych dla użytkownika opcji. Zależało mi na poznaniu odpowiedzi na pytanie, gdzie będziemy w przyszłości. Wszystkie narzędzia potrzebne do analizy sprzedaży, na przykład do planowania zapasów, są dostępne bezpośrednio na pulpicie.

Pokazano wszystkie 14 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.