Ile jest w nas Putina? | Bartosz Rydliński, Roland Zarzycki

Na tych poziomie takich pryncypiów raczej nie widzieliśmy jakichś większych polaryzacji, niezgody i tak dalej. Jeżeli cokolwiek się tam zarysowało, to jest może jakoś tam ciekawe badawczo, to jest to, że raczej ludzie młodzi, jeśli już ktoś... Kwestionował te pryncypia. To byli to ludzie bardzo młodzi, byli to też ewentualnie mieszkańcy małych miejscowości, tak mówiąc czysto demograficznie, a mówiąc politycznie, byli to ewentualnie wyborcy Konfederacji. I tutaj pojawia się ciekawe też oczywiście pytanie o zbieżność ludzi młodych, ludzi z małych miejscowości i wyborców Konfederacji. Czy to jest ta sama grupa? Ale też pojawia się pytanie, dlaczego akurat tam ta rysa występuje.

Nie będę teraz przytaczał, odsyłam naszych widzów i naszej widzki do przeczytania raportu. Jest taki cytat Walentiny Matwienko o feminizmie, który można z grubsza nałożyć na wypowiedzi pewnej znanej charakterystycznej politycznej konfederacji na temat praw kobiet i w ogóle feminizmu. Widzimy, że tutaj Prawicowy populizm niekoniecznie musi być inspirowany ze strony Federacji Rosyjskiej, ale może być narzędziem dla reżimu Putina do podważania wiary w fundamentalne wartości demokratyczne. Bo jeżeli, no właśnie, Miedwiediew mówi podobne rzeczy na temat gejów, lesbijek i imigrantów, co wielu polityków Konfederacji, albo Prawa i Sprawiedliwości, albo AFD,

Więc widzimy, że tutaj jest literatura przedmiotu, która pokazuje te zbieżności, że nawet te korpusy wypowiedzi się nakłada, to widzimy, że one są często pokrywające się. Problemem w polskiej debacie publicznej jest tak, że my wszędzie widzimy ruskie onuce. Że my wszędzie widzimy, prawda, rosyjską agenturę putinistów, prawda, że mam takie wrażenie, że to od Partii Razem po Konfederację w ogóle to jest jakiś taki wytrych, o tutaj jesteś taki, prawda, o tutaj ruska onuca. Ale jak tak wszędzie widzimy te ruskie onuce, to może my ich nie dostrzegamy, prawda, czy gdzie one faktycznie są. Wybory prezydenckie w Polsce pokazały to idealnie, tak, że mieliśmy tego kandydata, który mówił otwarcie kremlowską propagandą. I mówiliśmy kandydata, który mówił otwarcie antyukraińską propagandą, kremlowską i jeszcze dodatkowo dorzucał antysemityzm.

Ja powiem od siebie to, na co ja zwróciłem uwagę, że jednak wśród na przykład wyborców Konfederacji ci respondenci byli bardziej spójni. To znaczy, jeżeli przyznawali, że zgadzają się z jakimś cytatem, a potem dowiadywali się, że ten cytat pochodzi od Putina, Okej, no dobrze, pochodzi od Putina i co dalej, co z tego niby wynika. I dla mnie to jest, powiedziałbym, no jednak bardziej taka przekonująca postawa, niż taka postawa, w której zgadzam się z czymś, potem dowiaduję się, że to powiedział Putin, mówię, a nie, to jednak się nie zgadzam. To jest dla mnie jednak troszeczkę politycznie niepoważne. Tak, no ale to chyba świadczy dobrze, może jakiś właśnie, nie wiem, pedagogicznym celu tego badania, że nagle być może część wyborczyń, wyborczyń, wyborców trzeciej drogi, która jeszcze wtedy istniała, Nowej Lewicy czy Koalicji Obywatelskiej, no jednak, no właśnie, pomimo tego, że była też lwia część, chciałem tu powiedzieć, że to nie jest tak, że ta cofka była stuprocentowa, nie no.

Wydaje się, że znowu tutaj, gdzieś tam na początku, przed tym przeprowadzeniem badania, zastanawialiśmy się, czy będą różnice między, nie wiem, Platformą, Lewicą, między Platformą i PiS-em, ale tutaj we wszystkich tych kontekstach najbardziej wyraźna była różnica pomiędzy Konfederacją i wszystkimi innymi. No tak, no bo można powiedzieć, że tutaj, jeżeli chodzi o telewizję, radio, tak patrzę, szybko te wyniki, portale informacyjne, no właśnie takie treści dziennikarzy w podcastach, no to widzimy, że tutaj... No jest pewna różnica, że jednakże wyborcy Konfederacji to są wyborcy szukujący poza mainstreamem. To są tacy, którzy tam krążą albo są dość sceptyczni względem tradycyjnych nośników informacji.

I to jest cecha charakterystyczna dla wyborców prawicowych wszędzie. Bo to jeżeli patrzymy na badania wyborców prawicy, radykalnej prawicy, prawicowego populizmu, to tutaj konfederaci się nie różnią dużo od Reform UK, tak? W sensie to jest, siedzą, prawda, scrollują, słuchają takich różnych niszowych kanałów na YouTubie, albo siedzą na różnych zamkniętych, zakłótkowanych... Grupach na Facebooku i samą czerpią informacje. Ale jest taka ważna rzecz. I to jest chyba kluczowe dla zrozumienia tej strategii dezinformacji rosyjskiej. Czy my mamy pewność, że te treści nie są...

Ja nie stawiam równości między Konfederacją a partią Razem. Znaczy ja nie uważam Razem za jakąś skrajnie niedemokratyczną albo populistyczną siłę. Nie, uważam w ogóle, że Razem na tle nawet polskiej socjaldemokracji, czy europejskiej, to jest taka, można powiedzieć, normalna socjaldemokratyczna formacja. Ale był duży przepływ. Wyborców między Mencenem a Zandbergiem w ostatnich 10 dniach kampanii wyborczej. Co samo w sobie jest. Tak, ale nie, bo jest tzw. teoria Podkowy, Hejwuda. Oczywiście. Tak, więc można powiedzieć, że tutaj ta forma, aktywność razem pokazało, że można te zbłąkane duszyczki przeciągnąć od Konfederatów do razem. Ja bym chciał, żeby Platforma Obywatelska, Koalicja Obywatelska, PSL, Trzecia Droga, Prawo i Sprawiedliwość, Nowa Lewica, żeby potrafili te zbłąkane duszyczki przejmować.