Dynamic Effort Method - jak trenować siłę, która musi być szybka
W tym odcinku biorę na warsztat Dynamic Effort Method - jedną z najczęściej źle rozumianych metod w systemie Westside Barbell.Dynamic Effort to nie „lekki dzień”. To metoda, której celem jest rozwijanie zdolności do szybkiego generowania siły - czyli tego, co w sporcie często decyduje o wyskoku, sprincie, zmianie kierunku, kontakcie, wejściu w nogi czy pracy w klinczu.W odcinku omawiam:skąd wzięła się metoda dynamiczna,dlaczego Louie Simmons zaczął szukać rozwiązań w radzieckiej literaturze treningowej,czym jest speed-strength i Rate of Force Development,jak Prilepin Chart pomaga kontrolować objętość,po co Westside dodało gumy, łańcuchy i opór akomodacyjny,czym różni się Dynamic Effort dla trójboisty od Dynamic Effort dla sportowca,jakie błędy najczęściej psują trening dynamiczny.Najważniejsza myśl tego odcinka:Dynamic Effort nie uczy podnosić lekko. Dynamic Effort uczy używać siły szybko.
Dobra, lecimy z kolejnym odcinkiem. Dzisiaj bierzemy na warsztat dynamic effort method, czyli metody dynamicznego wysiłku w systemie Westside Barbell. I od razu na początku chcę zaznaczyć jedną rzecz. Dynamic effort to nie jest lekki dzień, to nie jest dzień machania sobie sztangą, to nie jest trening, który robimy tylko po to, żeby się trochę poruszać między cięższymi jednostkami. Dynamic effort to bardzo konkretna metoda treningowa, której celem jest nauczyć zawodnika generować siłę szybko, bo sama siła maksymalna nie rozwiązuje wszystkiego. Możesz mieć zawodnika, który jest silny w klasycznym rozumieniu, ma dobry przysiad, dobry martwy ciąg, dobry bench, ale jeżeli on nie potrafi tej siły użyć szybko w wyskoku, w sprincie, w kontakcie, w zmianie kierunków czy w clinchu, to ta siła ma ograniczony transport tak naprawdę do sportu.
W sporcie bardzo często nie wygrywa ten, kto ma najwięcej siły na papierze, wygrywa ten, kto potrafi tę siłę wygenerować odpowiednio szybko w krótkim czasie. I właśnie tutaj zaczyna się temat dynamic effort, ale zanim wejdę w procenty, serie, powtórzenia, pre-lipping chart, gumy, łańcuchy i konkretne protokoły, trzeba zrozumieć skąd to się w ogóle wzięło. Bo Westside nie powstało z teorii dla teorii. Louis Simons nie był człowiekiem, który siedział przy biurku i wymyślał sobie system treningowy od zera, chociaż po części tak było. On był zawodnikiem, trenował ciężko, bardzo ciężko, na początku swojej kariery za ciężko i zapłacił za to dość dużą cenę. W historii Luiego bardzo ważny jest moment, w którym doznał poważnych urazów dolnego odcinka pleców, mianowicie on złamał dwa razy ten dolny odcinek pleców.
Jedną z takich pozycji była praca Wierchoszańskiego Fundamentals of Special Strength Training in Sport. I to jest bardzo ważne, bo Wierchoszański nie patrzył na siłę jako na jedną ogólną cechę, on patrzył na siłę w kontekście sportu. W jakim ruchu ma być użyta, w jakim czasie, pod jakim kątem, z jaką prędkością i w jakich warunkach. I dokładnie od tego czasu Luis Simons zaczął analizować siłę pod względem prędkości. I to jest dokładnie ten sposób myślenia, który później widzimy właśnie w Westside. Nie interesuje nas tylko to, czy zawodnik jest silny, ale interesuje nas, jakiego rodzaju siłę posiada. Czy potrafi wygenerować siłę maksymalną? Czy potrafi wygenerować ją szybko? Czy potrafi ją później powtórzyć?
Najpierw pogadamy o tym, skąd metoda dynamiczna się wzięła i dlaczego Louis Simmons w ogóle zaczął jej szukać. Potem przejdziemy do tego, jak wchodzi tutaj prelepin chart, czyli tabela, która pomaga kontrolować objętość przy konkretnych zakresach intensywności. Później omówimy sobie dlaczego Westside dodało do tego gumy i łańcuchy, czyli opór akomodacyjny i dlaczego to kompletnie zmieniło sposób myślenia o treningu szybkości ze sztangą. Będzie to bardzo ważny punkt. Będziemy mówić o tym jak wygląda dynamic effort dla dołu, jak wygląda dla góry ciała, jakie są typowe serie i powtórzenia, kiedy ciężar jest za duży, kiedy sztanga jest za wolna. I kiedy trener powinien powiedzieć, dobra kończymy, bo to już nie jest trening dynamiczny. Bo największy błąd dynamic effort polega na tym, że ludzie robią z niego albo zbyt lekki trening techniczny, albo zbyt ciężki trening siłowy.
On powstał z problemu. Luis Simos był zawodnikiem, który trenował ekstremalnie ciężko. Jak wielu zawodników z tamtych czasów, przez długi czas operował w bardzo prostej logice. Jeśli chcesz być silniejszy, musisz dźwigać ciężej. Jest to po części prawda. Problem polega na tym, że organizm ma ograniczoną zdolność tolerowania maksymalnego stresu. Układ nerwowy, stawy, kręgosłup, biodra, tkanki łączne, to wszystko ma swoją cenę adaptacyjną. Louis zapłacił tę cenę bardzo konkretnie. W historii Westside bardzo często pojawia się temat jego ciężkich urazów do danego odcinka pleców i to nie były drobne przeciążenia, to były urazy, które Realnie mogły zakończyć jego trening? Właśnie dlatego ten moment jest tak ważny, bo Simons stanął przed pytaniem, przed którym prędzej czy później stawił wiele zawodników i wielu trenerów. Jak trenować dalej, kiedy metoda, która dawała wyniki zaczyna jednocześnie niszczyć zawodnika?
Pamiętacie, że to są lata 70. Tu pojawiają się nazwiska, które później stają się fundamentem myślenia Westside, czyli Zaciorski, Wierchoszański, Prylepin, Medwiediew, później także Sif, książka Super Training. I to są też autorzy, których ja śledzę tak jak Simons. Jedną z ważnych pozycji była książka Wierchoszańskiego, czyli Fundamentals of Special Strength Training in Sport, którą już wcześniej wspominałem. I sam tytuł już jest tutaj istotny, czyli Special Strength Training in Sport. Specjalne przygotowanie siłowe w sporcie, czyli siły specjalne. Nie ogólnie bądź silny, tylko pytanie jaka siła jest potrzebna do konkretnego zadania sportowego. Tak nawiasem mówiąc, zawsze mówiłem Wierchoszański, ale chyba prawidłowa wymowa to jest Wierchoszański, bo już wielu profesorów słyszałem, którzy tak wymawiają jego imię, więc chyba zostanę przy tym Wierchoszański.
Albo objętość jest źle dobrana, albo przerwy są za krótkie, albo zawodnik nie jest w ogóle gotowy na taki bodziec jeszcze treningowy. I prilepienie czar daje trenerowi pewien punkt odniesienia. Nie traktowałbym tej tabeli jak religii, to nie jest dokument, który mówi zawsze masz robić dokładnie tyle i tyle. To jest narzędzie, mapa, punkt startowy i też bardzo często zaznacza to potencjał. Najprościej mówiąc, im wyższy procent ciężaru maksymalnego, tym mniej całkowitych powtórzeń powinniśmy wykonać. Przy niższych procentach możemy zrobić więcej powtórzeń, bo koszt każdej próby jest mniejszy. Przy wyższych procentach musimy zmniejszyć objętość, bo każde powtórzenie kosztuje więcej układ nerwowy. I teraz jak to się łączy z Dynamique F. W Westside bardzo często widzimy klasyczne schematy typu speed bench, 80 serii, 3 powtórzenia.
to daje 24 do 30 powtórzeń jakościowej pracy. Albo dynamic box squat 8-12 serii po 2 powtórzenia i tu już mamy 16-24 powtórzenia. I teraz ktoś może powiedzieć, po co aż tyle serii? Czemu nie zrobić po prostu 3 serie po 8 powtórzeń? No właśnie dlatego, że to ma być dynamic effort. Jeśli zrobisz 3 serie po 8 powtórzeń, to pierwsze powtórzenia mogą być szybkie, ale końcówka serii zacznie być wolniejsza. Zaczynasz wchodzić w zmęczenie lokalne, w spadek jakości, w bardziej klasyczną pracę. Objętościowo. Westside rozbijało tą pracę na wiele krótkich serii, bo celem jest powtarzanie wysokiej jakości i ekspozycji. Krótka seria, maksymalna intencja, krótka przerwa, kolejne szybkie serie. Trochę tak jak w sprincie, jeżeli chcesz trenować prędkość, nie robisz jednego długiego biegu, który z każdą sekundą jest wolniejszy, robisz krótsze odcinki z jakością...
bo interesujecie prędkość, nie przetrwanie. I tak samo jest tutaj. Też bardzo często Luisimos podaje taki przykład piłki do koszykówki. Zakozujcie piłką do koszykówki, zabierzcie rękę i zobaczcie jak z każdym kozłem ten kozioł jest coraz niższy. I tak się zachowuje też nasze ciało. Dlatego w metodzie dynamicznej tak ważne są krótkie serie. Dla góry ciała często są to 3 powtórzenia od 8 do 10 serii, dla dołu ciała jest to 8-12 serie ze 2 powtórzenia, a dla martwego ciągu zazwyczaj od 4 do 8 serii, jedynki dwójki lub trójki i te powtórzenia są skorelorowane z czasem tych zawodników Westside przy maksymalnym powtórzeniu. Ale znowu, to nie są magiczne liczby, to są rozwiązania, które mają utrzymać jakość prędkości i teraz kolejna ważna rzecz, procenty.
Rwanie, podrzut, zarzut. Tam nie da się wykonać tego ruchu wolno i skutecznie. Louis Simons musiał zaadaptować tę logikę do trójboju, gdzie przysiad, wyciskanie i martwy ciąg są z natury wolniejsze i cięższe. I tutaj właśnie zaczyna się genialna część adaptacji Westside. Bo samo powiedzenie podnoś 50-60% szybko było dobrym początkiem, ale nie rozwiązywało całego problemu. Dlaczego? No bo przy klasycznej samej sztandze zawodnik często przyspiesza tylko na początku ruchu, a potem zaczyna hamować. Wyciskanie mocno rusza z klatki, a przed lockoutem nie musi już generować takiej samej siły. W przysiadzie wychodzi agresywnie z dołu, ale im bliżej góry, tym mechanicznie pozycja często staje się korzystniejsza. Czyli pojawia się problem, jak zmusić zawodnika do przyspieszenia przez cały zakres ruchu. I tutaj właśnie wchodzą w gumę i łańcuchy, czyli opór akomodacyjny.
I to będzie kolejny ważny element tej układanki, bo dynamic effort w Westside to nie tylko procenty i liczba serii, to także sposób manipulowania oporem, tak żeby zawodnik nie tylko ruszył ciężar szybko, ale musiał atakować go od początku do końca ruchu. I teraz dochodzimy do momentu, w którym Westside zrobiło coś, co bardzo mocno zmieniło trening siłowy. Dołożyło gumy i łańcuchy do metody dynamicznej, bo Klasyczna sztanga ma ograniczenia, opór jest taki sam przez cały ruch, ale możliwości zawodnika zmieniają się w zależności od pozycji i gumy, łańcuchy rozwiązują ten problem. Mamy już przylepienie czart i rozumiemy, że w Dynamic Effort chodzi o kontrolowaną objętość szybkiej pracy, to teraz przechodzimy do jednego z najbardziej charakterystycznych elementów Westside, czyli gum, łańcuchów i oporu akomodacyjnego. I tutaj trzeba od razu wyjaśnić jedną rzecz, gumy i łańcuchy nie zostały dodane po to, żeby trening wyglądał bardziej hardkorowo, one zostały dodane
Łańcuchy są bardziej wybaczające, dają narastający opór, ale nie wciągają sztangi w dół tak agresywnie. Dlatego dla wielu sportowców łańcuchy mogą być dobrym pierwszym krokiem do oporu akumulacyjnego, aczkolwiek ja łańcuchów na przykład nie mam, stosuję od pewnego momentu gumy i też mam taki efekt, jaki chcę. Pamiętajcie, że to wszystko to są narzędzia. Wy dobieracie bodziec do zawodnika. To, że ktoś Westside robi dynamic boxka z dużym napięciem gum nie znaczy, że twój koszykarz z zawodnikiem ma albo początkujący trubista ma od razu robić to samo. Metoda jest ważniejsza niż sprzęt. Sprzęt ma służyć metodzie, a nie odwrotnie. Jeżeli miałbym dać trenerom jeden prosty filtr do dynamic effort z gumami, to powiedziałbym tak. Po pierwsze sztanga ma być szybka, po drugie technika ma być powtarzalna, po trzecie zawodnik ma kończyć każde powtórzenie agresywnie, po czwarte opór nie może zmieniać ćwiczenia w maksymalną walkę.
Jeżeli te cztery warunki są spełnione jesteś naprawdę blisko celu, jeżeli któryś z nich odpada musisz coś zmienić. Zdjąć ciężość ze sztani, zmniejszyć napięcie gum, wydłużyć przerwę, skrócić liczbę serii albo wrócić na chwilę do prostszej wersji. Bo dynamic effort nie polega na tym, żeby zrobić plan za wszelką cenę. Polega na tym, żeby uzyskać konkretny efekt treningowy. W ogóle cały proces treningowy na tym polega. I dlatego gumy i łańcuchy stały się tak ważne w Westside. Nie dlatego, że są obowiązkowe zawsze i dla każdego, tylko dlatego, że bardzo dobrze wzmacniają główne idee dynamic effort. Masz maksymalny ciężar, masz maksymalną intencję, masz krótki czas produkcji siły, masz rosnący opór, masz zawodnika, który musi przyspieszać do końca ruchu. To jest zupełnie inny bodziec niż klasyczne 5x5, to jest trening jakości siły w czasie.
Chodzi o to, żeby dobrać ćwiczenie, które u konkretnego zawodnika rozwinie konkretną cechę. Jeżeli celem jest szybki wyprost biodra, możemy mieć kilka opcji. Może być to speed pull, może być to clean pull. broad jump, box jump. Wszystko zależy od zawodnika, sportu, etapu przygotowań i poziomu technicznego. I to jest właśnie różnica między kopiowaniem Westside, a rozumieniem Westside. Kopiowanie mówi, Louis robił box squat i speed pool, więc każdy ma robić box squat i speed pool. A rozumienie mówi, Louis używał metod, żeby rozwijać konkretne cechy siły. Moim zadaniem jako trenera jest dobrać takie środki, które najlepiej rozwiną te cechy u mojego zawodnika. Dobra, i myślę, że tutaj możemy powoli spinać ten temat, bo jak z Spojrzymy na dynamic effort całościowo, to najważniejsze jest jedno, to nie jest metoda odmachania lekkimi ciężarami, to jest metoda oduczenia zawodnika, że potrafi użyć siły szybciej.
I to jest taki filtr. I tym bym chciał zamknąć ten odcinek. Dynamic effort to nie dodatek do systemu Westside. To nie jest trening na luzie. Między cięższymi dniami to jest jedna z metod, która ma zrobić zawodnika kogoś więcej niż tylko silnego na papierze, ma nauczyć go używać siły szybko, a w sporcie to często robi różnicę, bo finalnie nie chodzi tylko o to ile masz siły, chodzi o to czy potrafisz ją wykorzystać wtedy, kiedy naprawdę jej potrzebujesz w odpowiednim momencie, w krótkim czasie i pod presją. I to jest dla mnie sedno dynamic effort. Max effort podnosi potencjał, dynamic effort uczy ten potencjał odpalać. A cała reszta systemu, akcesoria, rotacja, GPP, praca nad słabymi ogniwami sprawia, że ten potencjał ma się na czym oprzeć. Więc gdybym miał zostawić Was z jednym zdaniem po tym odcinku, to powiedziałbym tak.
Dynamic effort nie uczy podnosić lekko, dynamic effort uczy używać siły szybko. I na tym dziś skończymy. W kolejnym odcinku pójdziemy dalej w system Westside i będziemy dokładać następne elementy układanki. Dzięki za odsłuchanie i do usłyszenia.
Pokazano wszystkie 16 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
W tym odcinku biorę na warsztat Dynamic Effort Method - jedną z najczęściej źle rozumianych metod w systemie Westside Barbell.
Dynamic Effort to nie „lekki dzień”. To metoda, której celem jest rozwijanie zdolności do szybkiego generowania siły - czyli tego, co w sporcie często decyduje o wyskoku, sprincie, zmianie kierunku, kontakcie, wejściu w nogi czy pracy w klinczu.
W odcinku omawiam:
skąd wzięła się metoda dynamiczna,dlaczego Louie Simmons zaczął szukać rozwiązań w radzieckiej literaturze treningowej,czym jest speed-strength i Rate of Force Development,jak Prilepin Chart pomaga kontrolować objętość,po co Westside dodało gumy, łańcuchy i opór akomodacyjny,czym różni się Dynamic Effort dla trójboisty od Dynamic Effort dla sportowca,jakie błędy najczęściej psują trening dynamiczny.Najważniejsza myśl tego odcinka:
Dynamic Effort nie uczy podnosić lekko. Dynamic Effort uczy używać siły szybko.