Dynamic Effort Method - jak trenować siłę, która musi być szybka
W tym odcinku biorę na warsztat Dynamic Effort Method - jedną z najczęściej źle rozumianych metod w systemie Westside Barbell.Dynamic Effort to nie „lekki dzień”. To metoda, której celem jest rozwijanie zdolności do szybkiego generowania siły - czyli tego, co w sporcie często decyduje o wyskoku, sprincie, zmianie kierunku, kontakcie, wejściu w nogi czy pracy w klinczu.W odcinku omawiam:skąd wzięła się metoda dynamiczna,dlaczego Louie Simmons zaczął szukać rozwiązań w radzieckiej literaturze treningowej,czym jest speed-strength i Rate of Force Development,jak Prilepin Chart pomaga kontrolować objętość,po co Westside dodało gumy, łańcuchy i opór akomodacyjny,czym różni się Dynamic Effort dla trójboisty od Dynamic Effort dla sportowca,jakie błędy najczęściej psują trening dynamiczny.Najważniejsza myśl tego odcinka:Dynamic Effort nie uczy podnosić lekko. Dynamic Effort uczy używać siły szybko.
W sporcie bardzo często nie wygrywa ten, kto ma najwięcej siły na papierze, wygrywa ten, kto potrafi tę siłę wygenerować odpowiednio szybko w krótkim czasie. I właśnie tutaj zaczyna się temat dynamic effort, ale zanim wejdę w procenty, serie, powtórzenia, pre-lipping chart, gumy, łańcuchy i konkretne protokoły, trzeba zrozumieć skąd to się w ogóle wzięło. Bo Westside nie powstało z teorii dla teorii. Louis Simons nie był człowiekiem, który siedział przy biurku i wymyślał sobie system treningowy od zera, chociaż po części tak było. On był zawodnikiem, trenował ciężko, bardzo ciężko, na początku swojej kariery za ciężko i zapłacił za to dość dużą cenę. W historii Luiego bardzo ważny jest moment, w którym doznał poważnych urazów dolnego odcinka pleców, mianowicie on złamał dwa razy ten dolny odcinek pleców.
To był punkt zwrotny, miał za sobą doświadczenie treningu ekstremalnie ciężkiego, ale jednocześnie musiał znaleźć odpowiedź na bardzo takie praktyczne pytanie. jak dalej rozwijać siłę, ale nie zniszczyć organizmu w ten sam sposób. I tu zaczyna się najciekawsza część. Louis zaczął czytać, nie czytać popularne poradniki, chociaż w Ameryce prawdopodobnie nie było ich za wiele. Nie kopiował plany z siłowni, tylko studiował literaturę naukową i teneską, głównie radziecką i wschodnioeuropejską. Zaciorski Wierchoszański, Prilepin, Medvedev i później także takie książki jak Super Training, materiały o sile specjalnej, akomodacji, metodach rozwijania siły, organizacji treningu, szybkości rozwijania siły i tym, jak planować bodźce, tak żeby zawodnik nie stał w miejscu.
Jedną z takich pozycji była praca Wierchoszańskiego Fundamentals of Special Strength Training in Sport. I to jest bardzo ważne, bo Wierchoszański nie patrzył na siłę jako na jedną ogólną cechę, on patrzył na siłę w kontekście sportu. W jakim ruchu ma być użyta, w jakim czasie, pod jakim kątem, z jaką prędkością i w jakich warunkach. I dokładnie od tego czasu Luis Simons zaczął analizować siłę pod względem prędkości. I to jest dokładnie ten sposób myślenia, który później widzimy właśnie w Westside. Nie interesuje nas tylko to, czy zawodnik jest silny, ale interesuje nas, jakiego rodzaju siłę posiada. Czy potrafi wygenerować siłę maksymalną? Czy potrafi wygenerować ją szybko? Czy potrafi ją później powtórzyć?
Louis to zrozumiał bardzo praktycznie, dlatego w systemie Western mamy drugi główny filar tygodnia, czyli Dynamic Effort Day. To dzień, w którym ciężar jest submaksymalny, ale intencja jest maksymalna i bardzo ciężarowy. Bardzo ciężko jest tego nauczyć. Zawodnicy myślą, że każdy trening powinien się opierać na bardzo dużym ciężarze, no i zajmuje to trochę czasu, żeby zrozumieli, że ta intencja jest kluczowa. Nie podnosimy lekko, ale podnosimy właśnie szybko. Nie robimy serii na zaliczenie, każde powtórzenie ma być bardzo agresywne. Nie chodzi o to, żeby się zmęczyć, chodzi o to, żeby nauczyć organizm produkować właśnie siłę szybciej. Dlatego dynamic effort bardzo często kojarzy się z takimi terminami jak speed strength, rate of force development, bar speed, explosive strength, ale w tym odcinku nie chcę, żebyśmy zostali tylko przy hasłach, rozłożymy to na czynniki pierwsze.
Najpierw pogadamy o tym, skąd metoda dynamiczna się wzięła i dlaczego Louis Simmons w ogóle zaczął jej szukać. Potem przejdziemy do tego, jak wchodzi tutaj prelepin chart, czyli tabela, która pomaga kontrolować objętość przy konkretnych zakresach intensywności. Później omówimy sobie dlaczego Westside dodało do tego gumy i łańcuchy, czyli opór akomodacyjny i dlaczego to kompletnie zmieniło sposób myślenia o treningu szybkości ze sztangą. Będzie to bardzo ważny punkt. Będziemy mówić o tym jak wygląda dynamic effort dla dołu, jak wygląda dla góry ciała, jakie są typowe serie i powtórzenia, kiedy ciężar jest za duży, kiedy sztanga jest za wolna. I kiedy trener powinien powiedzieć, dobra kończymy, bo to już nie jest trening dynamiczny. Bo największy błąd dynamic effort polega na tym, że ludzie robią z niego albo zbyt lekki trening techniczny, albo zbyt ciężki trening siłowy.
Ale to nie jest ani jedno, ani drugie. Dynamic effort to metoda rozwijania szybkiej siły. I dobrze wykonana może być jednym z najważniejszych elementów treningu sportowca. Szczególnie tam, gdzie liczy się wyskok, sprint, kontakt, zmiana kierunku, uderzenia, rzut. czyli praktycznie w każdym sporcie. Więc dzisiaj temat mamy prosty, jak trenować siłę, która nie tylko jest duża, ale jest też szybka. Dobra, skoro mamy już ustawione, czym dynamic effort jest w ogólnym sensie, to teraz trzeba cofnąć się do historii Louis Simonsa, bo to jest ważne. Bardzo łatwo patrzeć na West Side Barbell jako na taki gotowy system, czyli max effort, dynamic effort, repetition effort, gumy, łańcuchy, box squat, reverse hypers, specjalne ćwiczenia, rotacja. Ale ten system nie powstał jako taki akademicki model rozpisany na tablicy.
On powstał z problemu. Luis Simos był zawodnikiem, który trenował ekstremalnie ciężko. Jak wielu zawodników z tamtych czasów, przez długi czas operował w bardzo prostej logice. Jeśli chcesz być silniejszy, musisz dźwigać ciężej. Jest to po części prawda. Problem polega na tym, że organizm ma ograniczoną zdolność tolerowania maksymalnego stresu. Układ nerwowy, stawy, kręgosłup, biodra, tkanki łączne, to wszystko ma swoją cenę adaptacyjną. Louis zapłacił tę cenę bardzo konkretnie. W historii Westside bardzo często pojawia się temat jego ciężkich urazów do danego odcinka pleców i to nie były drobne przeciążenia, to były urazy, które Realnie mogły zakończyć jego trening? Właśnie dlatego ten moment jest tak ważny, bo Simons stanął przed pytaniem, przed którym prędzej czy później stawił wiele zawodników i wielu trenerów. Jak trenować dalej, kiedy metoda, która dawała wyniki zaczyna jednocześnie niszczyć zawodnika?
I to jest właśnie punkt zwrotny tutaj w życiu Louis Simonsa, bo można było zrobić dwie rzeczy. Pierwsza opcja. Przestać trenować ciężko, zejść z intensywności, trenować zachowawczo i zaakceptować, że najlepsze wyniki są już za nim. Druga opcja, zacząć szukać lepszego systemu. I Louis wybrał drugą opcję. I tutaj zaczyna się to, co moim zdaniem odróżnia Simonsa od wielu ludzi w świecie treningu siłowego. On nie tylko trenował, on zaczął studiować. Zaczął szukać odpowiedzi w literaturze, przede wszystkim w literaturze radzieckiej i wschodnioeuropejskiej, czyli autorów, którzy analizowali trening siły nie tylko z perspektywy więcej kilogramów na sztandze, ale z perspektywy metodologii, biomechaniki, przygotowania specjalnego i organizacji procesu treningowego.
Pamiętacie, że to są lata 70. Tu pojawiają się nazwiska, które później stają się fundamentem myślenia Westside, czyli Zaciorski, Wierchoszański, Prylepin, Medwiediew, później także Sif, książka Super Training. I to są też autorzy, których ja śledzę tak jak Simons. Jedną z ważnych pozycji była książka Wierchoszańskiego, czyli Fundamentals of Special Strength Training in Sport, którą już wcześniej wspominałem. I sam tytuł już jest tutaj istotny, czyli Special Strength Training in Sport. Specjalne przygotowanie siłowe w sporcie, czyli siły specjalne. Nie ogólnie bądź silny, tylko pytanie jaka siła jest potrzebna do konkretnego zadania sportowego. Tak nawiasem mówiąc, zawsze mówiłem Wierchoszański, ale chyba prawidłowa wymowa to jest Wierchoszański, bo już wielu profesorów słyszałem, którzy tak wymawiają jego imię, więc chyba zostanę przy tym Wierchoszański.
Jeśli ktoś wie jak dokładnie się wymawia Wierchoszański, to i nazwisko to proszę bardzo świadomie odezwać. Więc Wierch-Hoszański patrzył na siłę przez pryzmat ruchu, czasu, pozycji, kąta, prędkości i warunków, w których zawodnik musi tę siłę wyrazić. W tej książce pojawiła się między innymi logika specjalnego przygotowania siłowego. Praca nad charakterystyką ruchu i dynamiczną strukturą ruchu sportowego to jest zupełnie inne myślenie niż klasyczne zrób pięć serii po pięć powtórzeń i będzie... I teraz zobaczycie, dlaczego to było tak ważne dla Simonsa. Jeżeli zawodnik ma tylko maksować, to ma jeden główny bodziec, bardzo wysoki ciężar, ale jeżeli maksuje za często, ciało zaczyna się buntować, pojawia się stagnacja, przeciążenie, no i w końcu spadek prędkości, spadek jakości ruchu i rośnie ryzyko kontuzji.
Nie zabija prędkości ruchu. Dobra, skoro powiedzieliśmy już, że dynamic effort nie jest lekkim dniem, tylko dniem szybkości i jakości, to teraz trzeba odpowiedzieć na bardzo takie praktyczne pytanie, ile tej pracy zrobić. Bo samo hasło podnieść szybko niczego jeszcze nie rozwiązuje. Jeżeli damy za mało pracy, bodziec będzie zbyt słaby, zawodnik zrobi kilka szybkich serii, ale nie będzie z tego realnego efektu treningowego. Jeżeli damy za dużo pracy, prędkość zacznie znowu spadać, a kiedy prędkość spada, to bardzo szybko przestajemy trenować dynamic effort, zaczynamy trenować zmęczenie, czyli przechodzimy już w metodę powtórzeniową. I tu pojawia się jedno z narzędzi, które bardzo mocno wpłynęło na sposób myślenia Louis Simonsa. czyli Prilepin Chart. Tabela Prilepina pochodzi z radzieckiej szkoły podnoszenia ciężarów.
Rwanie, podrzut, zarzut. Tam nie da się wykonać tego ruchu wolno i skutecznie. Louis Simons musiał zaadaptować tę logikę do trójboju, gdzie przysiad, wyciskanie i martwy ciąg są z natury wolniejsze i cięższe. I tutaj właśnie zaczyna się genialna część adaptacji Westside. Bo samo powiedzenie podnoś 50-60% szybko było dobrym początkiem, ale nie rozwiązywało całego problemu. Dlaczego? No bo przy klasycznej samej sztandze zawodnik często przyspiesza tylko na początku ruchu, a potem zaczyna hamować. Wyciskanie mocno rusza z klatki, a przed lockoutem nie musi już generować takiej samej siły. W przysiadzie wychodzi agresywnie z dołu, ale im bliżej góry, tym mechanicznie pozycja często staje się korzystniejsza. Czyli pojawia się problem, jak zmusić zawodnika do przyspieszenia przez cały zakres ruchu. I tutaj właśnie wchodzą w gumę i łańcuchy, czyli opór akomodacyjny.
W dolnej fazie część łańcuchu leży na ziemi, więc zawodnik ma mniej ciężaru. W górnej fazie większa część łańcuchu wisi już na sztandze, więc ciężar jest większy. To jest dość proste. To daje bardziej płynne, spokojniejsze narastanie obciążenia. Dlatego łańcuchy są często łatwiejsze do wdrożenia u zawodnika, którzy dopiero uczą się pracy dynamicznej albo nie mają jeszcze doświadczenia Gumy są bardziej agresywne. Gumy nie tylko zwiększają opór w górnej fazie ruchu, one również aktywnie ciągną sztangę w dół. To zmienia znacząco charakter ćwiczenia. Przez gumy zawodnik nie tylko musi mocniej wypchnąć sztangę lub wstać, on musi też lepiej kontrolować fazę opuszczania. Gumy przyspieszają ekscentrykę, sztanga szybciej wraca w dół, więc zawodnik musi szybciej zorganizować napięcie, utrzymać pozycję i przejście do fazy koncentrycznej. I tak nawiasem mówiąc, Luis Simons chyba zapoczątkował velocity based training i mierzył prędkość sztangi, ale wiecie co on głównie mierzył?
Chodzi o to, żeby dobrać ćwiczenie, które u konkretnego zawodnika rozwinie konkretną cechę. Jeżeli celem jest szybki wyprost biodra, możemy mieć kilka opcji. Może być to speed pull, może być to clean pull. broad jump, box jump. Wszystko zależy od zawodnika, sportu, etapu przygotowań i poziomu technicznego. I to jest właśnie różnica między kopiowaniem Westside, a rozumieniem Westside. Kopiowanie mówi, Louis robił box squat i speed pool, więc każdy ma robić box squat i speed pool. A rozumienie mówi, Louis używał metod, żeby rozwijać konkretne cechy siły. Moim zadaniem jako trenera jest dobrać takie środki, które najlepiej rozwiną te cechy u mojego zawodnika. Dobra, i myślę, że tutaj możemy powoli spinać ten temat, bo jak z Spojrzymy na dynamic effort całościowo, to najważniejsze jest jedno, to nie jest metoda odmachania lekkimi ciężarami, to jest metoda oduczenia zawodnika, że potrafi użyć siły szybciej.
Pokazano wszystkie 14 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
W tym odcinku biorę na warsztat Dynamic Effort Method - jedną z najczęściej źle rozumianych metod w systemie Westside Barbell.
Dynamic Effort to nie „lekki dzień”. To metoda, której celem jest rozwijanie zdolności do szybkiego generowania siły - czyli tego, co w sporcie często decyduje o wyskoku, sprincie, zmianie kierunku, kontakcie, wejściu w nogi czy pracy w klinczu.
W odcinku omawiam:
skąd wzięła się metoda dynamiczna,dlaczego Louie Simmons zaczął szukać rozwiązań w radzieckiej literaturze treningowej,czym jest speed-strength i Rate of Force Development,jak Prilepin Chart pomaga kontrolować objętość,po co Westside dodało gumy, łańcuchy i opór akomodacyjny,czym różni się Dynamic Effort dla trójboisty od Dynamic Effort dla sportowca,jakie błędy najczęściej psują trening dynamiczny.Najważniejsza myśl tego odcinka:
Dynamic Effort nie uczy podnosić lekko. Dynamic Effort uczy używać siły szybko.