Neuroróżnorodność - Mateusz Płatos

A całe to pojęcie spróbuje nam dzisiaj wyjaśnić nasz gość Mateusz Płatos. Mateusz jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu Warszawskiego na Wydziale Psychologii, ale jest także wiceprezesem Stowarzyszenia Mary & Max osób ze spektrum autyzmu. Mateusz, witamy cię serdecznie w podcaście. Dzień dobry, cześć. Mateusz, tak jak już zapowiedziałyśmy ci z Olą, będziemy normalizować pojęcie różnorodności. Niby wszyscy wiemy, czym jest ta różnorodność, ale właściwie mamy taką potrzebę, żeby gdzieś tam uporządkować sobie nawet definicji w terminie. To jest pojęcie, które już gdzieś tam krąży kulturowo, ale każdy może interpretować inaczej. Gdybyś mógł nas wprowadzić w tę definicję.

Nie wiem, światło i dźwięki w supermarkecie są dla nich po prostu nie do zniesienia, to ta osoba nigdy nie będzie funkcjonowała optymalnie dla siebie, nigdy nie będzie się komfortowo czuła w naszym społeczeństwie. Także dla mnie to jest taki ruch dwukierunkowy. Wspierać osoby, ale też zmieniać, może przede wszystkim zmieniać środowisko, zarówno fizyczne, jak i to właśnie społeczne. I tak jak mówicie, to się zaczyna przede wszystkim od edukacji, od szkoły. Każda z etapów edukacji ma tutaj swoją specyfikę. Przejście między szkołą a uniwersytetem jest niestety rzeczywiście jednym z tych kluczowych i najtrudniejszych przejść dla wielu osób neurotypowych, dlatego że nagle zmieniają się zupełnie zasady gry.

Zasady komunikowania się, poznawania nowych osób i innych studentów i wykładowców. O ile szkoła przy wszystkich wadach naszego systemu edukacji jednak zapewnia pewnego rodzaju wsparcie, pewnego rodzaju strukturę, ktoś czuwa nad tym, czy uczeń przychodzi codziennie do szkoły, czy wywiązuje się ze swoich obowiązków, jest jakaś pomoc psychologiczna, pedagogiczna w szkole, Tak, uniwersytet jest zupełnie do tego nieprzygotowany. Uniwersytet zakłada, że student przychodzi w pełni, pod każdym względem społecznym, emocjonalnym, intelektualnym, przygotowany do tego, żeby studiować i jest trochę takim chodzącym mózgiem, umysłem po prostu, który wchłonie tą wiedzę, który samodzielnie sobie ze wszystkim poradzi i wyjdzie z dyplomem. Okazuje się, że to są tacy sami młodzi ludzie, którzy jeszcze przed chwilą byli licealistami, ze swoimi wszystkimi trudnościami emocjonalnymi, społecznymi, też właśnie często z atypowymi cechami, które sprawiają, że oni na tym uniwersytecie się nie czują dobrze, potrzebują dużo więcej czasu na adaptację i potrzebują często wsparcia właśnie zarówno od samej uczelni, jak i zrozumienia od innych studentów, którzy na przykład wyjdą z inicjatywą, którzy

Poziom lęku jest tak nieprawdopodobny, że większość właściwie zalicza wizytę u psychiatry z wsparciem takim farmakologicznym, antylękowym. I teraz Mateusz, od razu pytanie, czy na przykład Uniwersytet Warszawski, czy szkoły, uczelnie są przygotowane na to, żeby dawać jakieś takie programy wspierające, wyciągnąć rękę do tych ludzi? To się na szczęście zmienia na lepsze. Ja bym powiedział, że trochę nie nadążamy wciąż za rzeczywistością, dlatego że na przykład na Uniwersytecie Warszawskim zostało kilka lat temu już otwarte Centrum Pomocy Psychologicznej, także biuro do spraw osób z niepełnosprawnościami ciągle rozwija swoją działalność, włącza właśnie w coraz większym stopniu też osoby neurotypowe, nie tylko z takimi klasycznymi

Niepełnosprawnościami. No ale w międzyczasie wydarzyła się pandemia, która jest kryzysem po prostu odrywa psychicznego wśród młodych ludzi, tak to trzeba nazwać. I w tej chwili właściwie większość studentów jakiegoś wsparcia psychologicznego potrzebuje. I w tym momencie te kilka etatów, które mamy na Uniwersytecie Pomocy Psychologicznej, to jest absolutnie niewystarczające. Także z jednej strony widać, że to się zmienia, Z drugiej strony widać, jak bardzo niewystarczające jest wciąż to wsparcie. Natomiast, żeby powiedzieć o takim dobrym przykładzie, to jeśli chodzi o osoby w spektrum autyzmu, na uniwersytecie powstało Centrum Wsparcia Akademickiego dla studentów ze spektrum autyzmu, które stara się dać im takie kompleksowe wsparcie, począwszy od takiej

Porządnej oceny ich potrzeb, w czym są dobrzy, w czym potrzebują wsparcia. I zarówno chodzi tutaj o ten aspekt czysto akademicki, ale też właśnie organizacyjny, czyli czy potrafię sobie planować samodzielnie naukę, pracę. Aspekt społeczny, jak się czuję w nawiązywaniu kontaktów społecznych z studentami, z wykładowcami. Aspekt też taki docierania nawet samodzielnie na kampus, znajdowania sali, prawda, orientowania się w rzeczach, które są dostępne na uniwersytecie, bo to nie jest oczywiste, że wszyscy wiedzą, prawda, jak skorzystać z biblioteki, jak skorzystać z wypożyczalni czy z Także staramy się tak kompleksowo spojrzeć na tego studenta i dać mu takie wsparcie, które mu jest potrzebne.