Mentionsy Mentionsy
Program Nocny
Program Nocny

07. O głupocie

28.08.2026 ·49 min 38 s · 5 rozdziałów · 1 sponsor

Głupota jest jak trąd - nie działa żaden lek. Tak śpiewała formacja Budka Suflera w piosence “Kiedy rozum śpi” z wydanej w 2000 r. płyty “Bal wszystkich świętych”.Symptomatyczne - głupota pleni się niczym chwast, walka z nią - jak ze złośliwym sumakiem ogrodowym - nie ma sensu. Ostatecznie i tak zwycięży i wyssa z nas wszelkie siły życiowe, triumfując w swojej całej okazałości, odcinając dostęp do życiodajnego słońca tym posiadającym większe skrupuły.W kolejnym, siódmym odcinku Programu nocnego przyjrzymy się temu, jak głupota - przez wieki postrzegana bądź to jako brak wiedzy, bądź jako deficyt intelektualny, niesie swój zwycięski sztandar w kolejną (cyfrową) epokę, kształtując relacje społeczne, dyskurs publiczny, mechanikę sprawowania władzy, a także - w pewnym sensie - życie każdego i każdej z nas.Zachęcam do wsparcia ⁠⁠Okruchów Kultury⁠⁠ na Patronite:⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠oraz do zapisów na newsletter:⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://okruchykultury.substack.com⁠⁠Spotkajmy się w mediach społecznościowych:⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://instagram.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://facebook.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠Montaż: Mateusz Ciupka (⁠⁠⁠⁠⁠⁠Szafa Melomana⁠⁠⁠⁠⁠⁠)Muzyka w tle: J.S. Bach, "Nun komm der Heiden Heiland" BWV 659, James Kibbie (org.)

2:21 · Głupota w historii i jej wpływ na społeczeństwo 2

Idealny wprost scenariusz dla firm, które chętnie zastąpią nas w tym zakresie, oferując nam asystentów AI wyręczających nas w podejmowaniu decyzji. Co więcej, im bardziej tej wiedzy nie tworzymy i im bardziej polegamy wyłącznie na pamięci krótkotrwałej i na przelewających nam się przez mózg informacjach, tym bardziej wytracamy zdolność do robienia tego w przyszłości, argumentuje Carr. Zresztą Car to nie jest jedyny krytyk wyręczania się nowymi technologiami, które prowadzi nas do ogłupienia. Warto w tym miejscu przypomnieć dorobek profesorki Betsy Sparrow i jej zespołu, którzy w 2011 roku na łamach czasopisma Science opisali to, co dziś znamy pod potoczną nazwą efektu Google.

Myślę, że współczesne odciążenie kognitywne jest dla nas znacznie groźniejsze niż to, które w 2011 roku opisała Sparrow. Efekt Google pozwalał człowiekowi wyłącznie na scedowanie na wyszukiwarkę gromadzenia samych informacji. Generatywna sztuczna inteligencja, chat GPT i podobne jemu narzędzia, to jednak zrzeczenie się przez nas również analizy danych, analizy informacji. Przekazujemy te kompetencje maszynie i czekamy, aż model za nas zanalizuje, nada strukturę, przeprowadzi wnioskowanie. Co gorsza, bierzemy wyplówki tego modelu za pewnik. Jeśli korzystamy z chatbotów do pisania raportów, co ostatnio stało się głośnym przypadkiem użycia AI przez panią Mróz Gorgoń, esejów, na przykład delegujemy na nie prośby o dostarczanie nam analiz biznesowych, można powiedzieć, że oddajemy algorytmom to, co stanowi sam rdzeń naszej ludzkiej inteligencji.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.