Mentionsy Mentionsy
Program Nocny
Program Nocny

07. O głupocie

28.08.2026 ·49 min 38 s · 5 rozdziałów · 1 sponsor

Głupota jest jak trąd - nie działa żaden lek. Tak śpiewała formacja Budka Suflera w piosence “Kiedy rozum śpi” z wydanej w 2000 r. płyty “Bal wszystkich świętych”.Symptomatyczne - głupota pleni się niczym chwast, walka z nią - jak ze złośliwym sumakiem ogrodowym - nie ma sensu. Ostatecznie i tak zwycięży i wyssa z nas wszelkie siły życiowe, triumfując w swojej całej okazałości, odcinając dostęp do życiodajnego słońca tym posiadającym większe skrupuły.W kolejnym, siódmym odcinku Programu nocnego przyjrzymy się temu, jak głupota - przez wieki postrzegana bądź to jako brak wiedzy, bądź jako deficyt intelektualny, niesie swój zwycięski sztandar w kolejną (cyfrową) epokę, kształtując relacje społeczne, dyskurs publiczny, mechanikę sprawowania władzy, a także - w pewnym sensie - życie każdego i każdej z nas.Zachęcam do wsparcia ⁠⁠Okruchów Kultury⁠⁠ na Patronite:⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠oraz do zapisów na newsletter:⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://okruchykultury.substack.com⁠⁠Spotkajmy się w mediach społecznościowych:⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://instagram.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://facebook.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠Montaż: Mateusz Ciupka (⁠⁠⁠⁠⁠⁠Szafa Melomana⁠⁠⁠⁠⁠⁠)Muzyka w tle: J.S. Bach, "Nun komm der Heiden Heiland" BWV 659, James Kibbie (org.)

2:21 · Głupota w historii i jej wpływ na społeczeństwo 1

W 1728 roku w Anglii Alexander Pope publikuje więc Dunciadę, znaną również jako triumf głupoty, w której uderza w pisarzy, krytyków i tych, którzy chcą uchodzić za ówczesnych erudytów. Wiedzeni przez boginię głupoty, chcą oni wepchnąć kraj z powrotem w otchłań mroku, w bezmyślności i intelektualnej apatii. Jak to możliwe? Otóż demokratyzacja, zdaniem Pope'a, przekłada się na nadprodukcję mierności. Eksplozja rynku wydawniczego przełożyła się bowiem na zalanie go przez nieoryginalnych, wtórnych autorów, proponujących bezwartościowe, pseudoliterackie gnioty, które zagłuszały autentyczną literaturę. Brzmi znajomo? Powiedziałabym, że wręcz profetycznie, bo Duncjada doskonale opisuje społeczeństwo, w którym szeroki, powszechny dostęp do narzędzi produkcji kulturowej, wówczas był to po prostu tani druk, doprowadzi do katastrofalnej inflacji wartości intelektualnej.

Pokazano wszystkie 1 dopasowanie. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.