Mentionsy Mentionsy
Polskość, czyli nie-normalność
Polskość, czyli nie-normalność

Wieszanie

20.11.2025 ·1 godz 5 min · 10 rozdziałów

Tam, gdzie wspólnota, tam i możliwość zdrady. Spoglądać na nią można od strony subiektywnej - snując przypuszczenia na temat intencji i motywów osoby o zdradę podejrzewanej. Można też przyglądać się zdradzie od strony wspólnotowej. Ukaże się wówczas historycznie i kulturowo zmienny obraz tego, co w danej zbiorowości uznaje się za przeniewierstwo. Pokażcie mi swoich zdrajców, a powiem wam kim jesteście. O zdradzie w kulturze staropolskiej rozmawiamy z Lidią Zielińską - emerytowaną profesor Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego i prof. Wojciechem Kaliszewskim z Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

1:40 · Zwieszanie zdrajców 2

W tym zaraz go przed ratusz wyprowadzono, a mistrz zaraz Zapiął mu w swoje szelki i zaczęli go hycle powoli ciągnąć na szubienice, a Wszystek Lud krzyczał, niech wisi Ożarowski. I tak Ożarowski, hetman, został powieszonym, a wtenczas na sobie munduru nie miał, tylko szlafrok, kamizelkę i spodnie dość ordynarne, pończochy i żółte pantofle na nogach. Zawsze są zresztą te pantofle. Dlaczego to się dzieje? Jest początek rewolucji? Czy nie możemy mówić o rewolucji? Co się dzieje? Jesteśmy w 1794 roku. Panie profesorze. Myślę, że to nie była rewolucja, że to nie były tego typu wydarzenia, jak te znane z Paryża i z Francji.

To nie jest jeszcze ta w tym sensie nowoczesnym rewolucja. Nie wiem, czy bym nie polonizowała, dlatego że to jest jednak, to wieszanie 9 maja, bo o tym mówimy, 1794 roku, jest dowodem, że społeczeństwo nie akceptuje tej działalności, która w gruncie rzeczy wydaje się tolerancją dla zdrajców. To jednak jesteśmy po 1992 roku, kiedy ta Targowica i jej przywódcy, do których przecież Ożarowski należał, pozwalali sobie na poczynania wobec najświętszych spraw narodowych. Bo gdybyśmy mówili o tym konstytutywnym punkcie dla Rzeczypospolitej, jednak bym uważała, że to Konstytucja 3 Maja.

5:50 · Konfederacja Barska i zdrada 1

Sejm Czteroletni i Konstytucja 3 Maja są takim Momentem, z którym się identyfikujemy jako wspólnota do dzisiaj. I ci ludzie, którzy wystąpili z wrogiem rosyjskim, nawet go namawiali, no a wróg by i tak wystąpił, ale którzy mieli czelność na naród donosić i prosić tego wroga rosyjskiego, żeby Zniszczyć tę świętość, jaką była konstytucja 3 maja, byli bezkarni. I w atmosferze niezadowolenia na początku powstania, wreszcie to się przelało. No i zmuszono sąd do pozorów sądu i tych czterech zdrajców wtedy powieszono, prawda? Ożarowski, Ankwicz, Zabieło i Kosakowski, biskup.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.