Jesień pod presją | Energia do zmiany

Dzień dobry! Słuchacie Państwo podcastu Polityki Insight – Energia do zmiany. W naszej audycji opowiadamy o najważniejszych wiadomościach sektora energetycznego, omawiamy zmiany regulacyjne i najnowsze trendy technologiczne. Z naszymi gośćmi dyskutujemy o konwencjonalnych i odnawialnych źródłach energii oraz o polityce polskiej i europejskiej. Mierzymy się też z tematem zmian klimatycznych i tego, jak wpłyną one na nasze życie. Nazywam się Dominik Brodacki i zapraszam na dzisiejszą audycję. Nowe przepisy, nowe inwestycje, ale także stare problemy i stare wyzwania. Tegoroczna jesień w sektorze energetycznym zapowiada się intensywnie. Na rok przed wyborami zarówno Ministerstwo Energii i Regulator Rynku Energetycznego, jak i spółki energetyczne czy operator systemu przesyłowego

Premier powiedział wtedy jasno, sankcjonując trochę to, co słyszeliśmy z rządu już wielokrotnie, że offshore tak, pod warunkiem, że będzie tani. I taki jest pomysł Ministerstwa Klimatu na zbicie cen w kontraktach różnicowych. Częstsze i mniejsze aukcje, mniejsze wolumeny, więcej konkurencji, więcej takiej zwinności. Nie procedura, w której inwestorzy dostają wszystko albo nic, tylko wiele procedur, w których ta perspektywa na uzyskanie kontraktu potencjalnie w następnej jest realna i nie tak odległa. Zobaczymy czy to się uda, zobaczymy czy Ministerstwo Klimatu nadąży za tym tempem, które ze względu na zbliżające się wybory Robi się coraz bardziej karkołomne, no i to bym wymieniła dla dużych inwestorów.

Natomiast cały sektor energetyczny czeka też na nieco mniej spektakularne regulacje, ale również bardzo ważne. Ministerstwo Energii kończy pracę nad rozporządzeniem taryfowym, nad rozporządzeniem systemowym. Cały czas prowadzone są prace nad tak zwaną mapą rynku energii, którą przygotowują polskie sieci elektroenergetyczne, która pokaże prawdopodobnie w grudniu tego roku, jaka jest intencja operatora systemu przesyłowego w procesie rozwoju usług elastyczności, usług systemowych, kolejnych zmian w rynku bilansującym. No to są już takie, że tak powiem, hardkorowo-energetyczne tematy, ale dla szerszego sektora bardzo ważne. I tak grupując wszystkie te regulacje, które wymieniliśmy, jak widzisz Karolu, jest tego mnóstwo. Nie wiem, czy to można nazwać ofensywą, tylko to po prostu jest taki moment dziejowy, że rzeczywiście tych projektów nazbierało się bardzo dużo, a te kolejne miesiące będą początkiem okresu, w którym rząd będzie chciał właśnie domknąć jak najwięcej tych prac.

Ja bym się chyba do końca z tobą nie zgodził, to znaczy trochę czepiając się tej spektakularności, mam wrażenie, że jednak w niektórych obszarach te zmiany są spektakularne. Powtarzamy, nie wiemy trochę co z nich wyjdzie, ale sam kierunek rozwiązań, który proponuje rząd, nad którym pracuje, no jednak jest bardzo istotny. I tu znowu odwołuję się do potencjalnych zmian w ustawie o zapasach ropy, gazu, o podatku CIT wyższym, o którym rozmawialiśmy. O CSIR, o którym wspominała Julia, to jest dosyć techniczna regulacja, ale bardzo istotna dla funkcjonowania, takiego bieżącego funkcjonowania rynku. Ja bym powiedział, że rzeczywiście jest tak, że dojrzeliśmy do momentu, w którym rząd ma już jakieś gotowe pomysły, rozwiązania. Mamy pierwszy rok funkcjonowania Ministerstwa Energii chociażby, więc już decydenci wiedzą, co chcą zrobić i wiedzą zarazem, że to jest ostatnia chwila, żeby to zrobić.

Które są oczywiście ograniczone i obserwowaliśmy to przez lata. Zawsze jest taki moment, że powiedzmy no zmieści się jeszcze siedemdziesiąt, sto projektów ustaw do końca kadencji i to będą te siedemdziesiąt, a nie jakieś tam inne. I ty mówisz w całym rządzie. A my nie mówimy już nawet o innych bardzo ważnych przedsięwzięciach. Mam na myśli sfinalizowanie prac nad strategiami rządowymi. Na przyjęcie przez rząd czeka aktualizacja Programu Polskiej Energetyki Jądrowej. Ministerstwo Energii pracuje nad strategią dla ciepłownictwa, która jest obiecywana od lat, żeby nie powiedzieć kilkunastu lat. Rok temu, zdaje się, ty mówiłeś te same słowa. Jeszcze kilka miesięcy temu obiecywano Politykę Energetyczną Polskie do 2040 roku, więc już nie przesądzając czy na powstanie czy nie przed wyborami, tylko to pokazuje jaka jest skala potencjalnego obciążenia resortu i też rozumiem taka praktyka administracji po prostu wskazuje, że czasami nad tego typu regulacjami czy projektami pracuje się wiele miesięcy, nie mówiąc już o tej ścieżce parlamentarnej.

Ten podział jest już ugruntowany. Raczej nie ma już mowy na tej ostatniej prostej, jeśli można tak powiedzieć, o kolejnej próbie przeniesienia chociażby Departamentu Odnawialnych Źródeł Energii z Ministerstwa Klimatu do Ministerstwa Energii. Zarówno ministerka Paulina Henik-Kloska, jak i minister Miłosz Motyka mają dzięki pewnie różnym swoim walorom, nieco odmiennym w każdym przypadku, dość ugruntowaną pozycję na czele swoich resortów. Grono wiceministrów w Ministerstwie Energii, w Ministerstwie Klimatu. Też zakładam, że już się nie zmieni tak samo jak kluczowi dyrektorzy departamentów. No i to daje rządowi przestrzeń kadrową czy takie zasoby kadrowe do tego, żeby te plany, które chce uczynić priorytetem na ten ostatni rok,

Czasem ci zewnętrzni obserwatorzy się z tego naśmiewają. Mam na myśli strategie, czyli dokumenty, których czasem nikt nie czyta. Oczywiście przerysowuje to. Ale spółki będą prezentować zmianę z tych strategii. Czy wy widzicie, w którym kierunku te zmiany mogą iść i jak silne jest tutaj piętno tak zwanego aktywnego właściciela, czyli Ministerstwa Aktywów Państwowych? Na ile zmiana tych polityk w spółkach może adresować te potrzeby, o których mówi często resort aktywów? Strategie się zmieniają, bo zmieniają się uwarunkowania rynkowe, też polityczne, co by nie mówić. Oczekujemy co najmniej dwóch strategii. Mam na myśli strategie Orlenu i PGE, które mają się ukazać już w perspektywie tygodni.

W maju nieoficjalnie Ministerstwo Aktywów Państwowych zapowiadało, że jak już uparamy się z problemami z płynnością na ten rok, to pomyślimy nad dalej idącymi przekształceniami, nawet podmiotowymi. Chodzi o to, żeby w jakiś sposób tak kierunkowo oddzielić kopalnie rentowne od nierentownych. Ostatnie miesiące zdaje się nie przyniosły jakichś istotnych postępów w pracach koncepcyjnych. Zobaczymy, co się wydarzy jesienią. Natomiast ja także z uwagi na okres przedwyborczy, który już się zaczyna No nie spodziewam się wdrożenia jakichś dalej idących rozwiązań w tym zakresie, także z uwagi na taką wrażliwość społeczną materii, o której rozmawiamy. Czasami bawimy się w zgadywankę, otóż to. Nawet wrzuciłem wam listę tych pytań, ale szybko usunąłem, żebyście jednak nie widzieli.