#034 - Mariusz Wójcik, Ramboll

Dzień dobry, cześć. Nazywam się Patryk Zbroja. Jestem adwokatem i prowadzę kancelarię wyspecjalizowaną w obsłudze prawnej przedsiębiorców związanych z wodą i wiatrem. Wywodzimy się z branży gospodarki morskiej i przemysłu jachtowego, stąd nasze dość naturalne zainteresowanie sprawami morskiej energetyki wiatrowej. Witam Cię w moim podcaście PolishOffshoreWind.pl. Nazwa podcastu jest oczywiście nieprzypadkowa. Staram się poruszać tematy związane z rozwojem morskiej energetyki wiatrowej w Polsce i to nie tylko pod kątem prawnym. Zanim jednak przejdę do kolejnego odcinka, chciałbym Cię zaprosić w tym miejscu na branżowy newsletter naszej Kancelarii Zbroja Adwokacji. Link do zapisu znajdziesz w opisach kolejnych epizodów naszego podcastu. A teraz zapraszam Ciebie do odsłuchania 34 już odcinka. Moim i Twoim gościem będzie Mariusz Wójcik, dyrektor do spraw doradztwa offshore na Polskę i Republiki Nadbałtyckie w firmie Ramboll.

Zaczniemy jak zawsze od zawodowej drogi, czyli w jaki sposób Mariusz przybijał się jako absolwent Uniwersytetu Gdańskiego przez różne etapy kariery w kierunku offshore wind, w tym przez takie firmy jak SMDI, Polenergia, PGE, Energetyka Jądrowa i Baltic Pipe. Będzie o doradztwie inwestycyjnym, pozwoleniach lokalizacyjnych, pozwoleniach na wznoszeniu sztucznych wysp, o pierwszych decyzjach środowiskowych, o pozwoleniach na układanie i utrzymywanie kabli podmorskich, o kampaniach komunikacji społecznej. No, trochę tego było. Dotrzemy oczywiście do samego Rambolla i roli Mariusza w budowaniu jego zespołu pod kątem offshore wind, a także ich dotychczasowych realizacji, a jest tego już sporo i to zarówno dla deweloperów prywatnych jak i publicznych. Nie zabraknie również wątków związanych z lokalnymi polskimi partnerstwami. Wreszcie przedyskutujemy na koniec perspektywy rozwoju drugiej fazy, szanse i zagrożenia związane z nadchodzącą w 2025 roku aukcją, no i potrzebę powiązania morskiej energetyki wiatrowej z polityką energetyczną i przemysłową.

Zapraszam Cię bardzo serdecznie. Dzień dobry, cześć. Moim i twoim gościem dzisiaj jest Mariusz Wójcik, dyrektor do spraw doradztwa offshore na Polskiej Republiki Nadbałtyckiej, Ramboll. Mówiliśmy one Ramboll, czyli nie ma rozróżnienia Ramboll Świat i Ramboll Polska. Witaj Mariuszu, dziękuję, że przyjąłeś zaproszenie do udziału w naszym podcaście. Bardzo mi miło i dziękuję za zaproszenie. Słuchaj, no to zaczniemy tradycyjnie o Tobie. Powiedz, jak trafiłeś właśnie i do Rambolla, i w ogóle do Offshore Window? Jaka jest Twoja droga? Ja trafiłem do Offshore'u, zanim to było modne.

Dokładnie. Oni nadawali tempo. PGE było, że tak powiem, trochę na drugim miejscu. Orlenu wtedy jeszcze nie istniało. To też jest ciekawe, że dzisiaj to Orlen nadaje tempo. To zaraz do tego wrócimy. Więc właśnie kampania komunikacji społecznej, jakieś tam analizy, analizy łańcucha dostaw też robiliśmy w tamtym czasie i to była pierwsza taka analiza, która została tak szeroko zrobiona. Mówię, to wtedy było jeszcze, wszyscy się nie interesowali tak mocno offshorem, jak to jest dzisiaj. To też robiliśmy taką kampanię spotkania i nie tylko z tymi polskimi, ale także z zagranicznymi dostawcami, którzy gdzieś tam patrzyli na Polskę.

I to był taki jeden duży temat, ale tam miałem za zadanie w JLF-ie tak naprawdę stworzenie zespołu offshore'owego, offshore wind. Na tym etapie, tam chyba byłem około 3 lat, zbudowaliśmy zespół, może nieduży, ale byliśmy zaangażowani w prawie każdy projekt offshore'owy w Polsce. W różnym zakresie, mniejsze, większe rzeczy. To był też później ten okres, w którym były znowu składane wnioski o PSW i wszystkie te firmy starały się złożyć te Z takich fajnych projektów, które miałem okazję jeszcze tam realizować z moim zespołem, to był Harmony Link. Bardzo fajna przygoda, też bardzo trudny projekt. Harmony Link to jest połączenie transgraniczne stałoprądowe 700 MW pomiędzy Polską a Litwą.

I to był taki moment też, w którym stwierdziłem, że trzeba by przejść tak troszeczkę do wyższej ligi. Wyższej ligi w znaczeniu tym offshore wind, gdzie te kompetencje są rozbudowane. No i tak się złożyło akurat, że się ze mną Ramboll skontaktował. I powiedzieli, no słuchaj, robimy ten offshore wind, znani jesteśmy i tak dalej, to wiemy, ale w Polsce musimy zbudować ten zespół. No i wspólnie wtedy z Januszem Czajkowskim Zespół tworzyliśmy, który dzisiaj mamy, on się jeszcze rozbudowuje i to jest nasz sukces, że po pierwsze, no właśnie, Ramboll ma troszeczkę taką łatkę, miał troszeczkę taką łatkę projektanta i Ramboll jest znany rzeczywiście z projektowania fundamentów.

Fundament Morskich Farm Wiatrowych. Jest troszkę mniej znany z takiego konsultingu, doradztwa. Ja zostałem dyrektorem do spraw doradztwa i stworzyłem ten zespół, który dzisiaj jest i który rzeczywiście ma swoje sukcesy na koncie. Teraz w Rambollu jestem już od 3 lat. Ramboll, jak to już rozmawialiśmy, ma dwie siedziby. Więcej teraz. Jeżeli chodzi o Polskę. No to może teraz... No właśnie, o samej firmie, jak ona funkcjonuje. Pochodzi z Danii, czyli znowu... Tak, ale to jest założone przez fundację Ramboll, czyli to jest taka prywatna firma.

To jest jakaś nazwa, z czegoś wynika? Czy to nie jest lotka w tarczy? Miałem takiego kolegę jeszcze w tej firmie, który mówił, Mariusz heli zakopane, zaczynamy od tego dużego obrazka. Więc duży obrazek jest taki, że Ramboll to jest globalna firma i ma 18 tysięcy ludzi i oczywiście zajmuje się nie tylko energetyką wiatrową, to są architektura budynki, environment and health.

Energetyka szeroko rozumiana, transport i tak dalej. To jest 18 tysięcy ludzi. Później już tak trochę idąc wężej, to jest około 600 ludzi dedykowanych do wiatru. I to są ludzie, którzy zajmują się przede wszystkim energetyką wiatrową na morzu. I to jest taki, myślę, że jeden z większych zespołów na świecie, który się tym zajmuje i Ramboll jest firmą globalną, czyli mamy siedzibę w 35 krajach i jesteśmy rozproszeni, ale rzeczywiście to działa w ten sposób, że Ramboll działa jako firma globalna, czyli jeśli realizujemy gdzieś projekt, to nie jest tak, jak powiedziałem, że okej, projekt w Danii, no to tylko Tunczycy na tym pracują, bo mamy biura takie dedykowane do offshore windu,

Dania, kilka biur w Danii, Niemcy, Hiszpania, Stany, Polska oczywiście, Holandia, w Australii mamy siedzibę, w Japonii, w Korei. Jest to rzeczywiście taki zespół globalny, który radzi sobie ze zmianami, nie zmianami czasu, tylko z różnymi strefami czasowymi. I Ramboll jest trochę podzielony W ten sposób, że mamy tę część inżynieringową, czyli dedykowany zespół do projektowania fundamentów. Tam też jest oczywiście zespół do projektowania stacji elektroenergetycznych, fundamentów i topside'ów.

Czyli to jest ta część inżynieringowa i jest ta część doradcza. Która skupia się właśnie... Ja się pytałem, no dobrze, no to engineering, no to co robi konsultant? Ja mówię zawsze, wszystko to, co nie robi engineering. Czyli to, co nie jest stricte takim projektowaniem, liczeniem obciążeń i tak dalej, no to my się zajmujemy w doradztwie. No i teraz w Polsce. W Polsce Ramboll ma ponad 100 osób i mamy biura w Warszawie, w Gdyni, ale też od niedawna w Poznaniu i w Krakowie. Mamy krzyż, no i ostatnio taka mała dygresja, integracja jakaś, no to trzeba by znaleźć jakiś środek ciężkości w Łodzi.

Środek Polski. Dokładnie, więc to jest taki śmieszny element. Tak, mamy 100 ludzi. Oczywiście to nie są wszyscy do Offshore Windu, bo tam jest jeszcze parę innych obszarów, które obsługujemy. Ramboll w Polsce znany jest w dużej mierze z wspierania energetyki konwencjonalnej. Kwestie gazociągów, doradztwo i projektowanie w zakresie właśnie energetyki konwencjonalnej, kwestie środowiskowe też. Teraz tak, w Polsce mamy dedykowany zespół do I to rzeczywiście Ramboll, biorąc podobne firmy o podobnym profilu, czyli takie międzynarodowe, które zajmują się czy to doradztwem, czy projektowaniem.

Moim zdaniem mamy największy albo jeden z największych zespołów dedykowanych morskiej energetyce wiatrowej. Była po prostu podjęta decyzja, tak inwestujemy w Polsce, w zespół, w kompetencje. Wierzymy w te projekty, które się będą działy w Polsce. Patrząc z perspektywy czasu, myślę, że to jest dobry kierunek. Myślę, że to jeszcze jest potencjał na to, żeby jeszcze to rozbudować i stworzyć tu poważny zespół. On już jest poważny, ale jeszcze taki mocniejszy. Już dzisiaj jesteśmy w stanie tym zespołem polskim na przykład zaprojektować na pewnym poziomie fundamenty i zresztą to robimy dla jednego z klientów.

Wrócimy pewnie do tego później, ale local content... Przez to mówię, nie wiem jak liczyć local content. Ja mam komfort. Ramboll zajmuje się usługami i sprzedaje, że tak powiem, godziny pracy ludzi. Dla mnie jest dość proste powiedzenie, ok, ja mam ludzi w Polsce, siedzących, pracujących na umowie o pracę w Polsce, no to to jest local content. Ci, co pracują za granicą, no to to nie jest local content. A jak z tym kryterium, że podatki płacicie w Polsce? Jest spółka polska, Ramboll Polska płaci. Kontrakty są podpisywane z Ramboll Polska. CIT jest płacony tutaj? Jest płacony w Polsce. Więc jak najbardziej.

Troszeczkę się rozwinąłem, ale wracając do tego Rambolla. No i mamy ten zespół globalny i działa to u nas w ten sposób. Ja mam swój zespół, który nie tylko pracuje na polskich projektach. To, co może jest takie trochę, jak to powiedzieć, chciałbym, żeby było inaczej, ale jest jak jest. Na samych projektach polskich to byśmy się nie wykarmili tylko, no bo ta fluktuacja jaka jest, no i jeszcze konkurencja jest na rynku, więc to nie jest tak, że możemy sobie pozwolić na to, żeby mieć okiem, mamy tylko zespół polski, on pracuje tylko na projektach polskich. Nawet w moim zespole pracują osoby, które pracują na projektach zagranicznych. Na przykład w Stanach jest taki flagowy projekt Dominion Rambolla, w którym Ramboll od pierwszego, że tak powiem, maila w cudzysłowie, który mówi OK, potrzebujemy za X lat wyprowadzić pierwszą energię i mamy tylko obszar.

Pomóżcie. Jak to zrobić? I Ramboll jest od dnia pierwszego. Do dzisiaj oni już dostarczają fundamenty, stacje transformatorowe na obszar. Ramboll jestem zaangażowany od początku do... Czyli ten wasz zakres usług to jest taki, że pomagacie zaprojektować całą inwestycję w tym sensie, łącznie z projektami już technicznymi, inżynierskimi, jakimś doradztwem odnośnie łańcucha dostaw też? Dzisiaj bylibyśmy w stanie zrealizować, wydewelopować całą farmę. W pewnych obszarach pewnie wykonawców, ale mamy właśnie zespoły do projektowania, czy to kabli, czy fundamentów, Stacje elektroenergetycznych w całości od Concept Design do Detail Design do wykonawczego.

Stąd też my tutaj jesteśmy, żeby realizować te projekty w Polsce, właśnie mając tą znajomość uwarunkowań w Polsce. No ale Ramboll jest w stanie zrobić od takiego etapu, w którym jest szukanie obszarów. Na przykład mieliśmy takie projekty, sami je również realizowałem, gdzie mieliśmy obszar i pomóżcie nam wybrać Obszary, które są perspektywiczne o odpowiedniej wieczności, o odpowiedniej geologii, odległości od brzegu, odległości od punktów przełączenia, czyli tak zwany, jak to my mówimy, side-screening. Później zabezpieczenie, powiedzmy, obszaru, czyli czy to jest aukcja. W niektórych rynkach to było po prostu rozstawienie lidara i to już dawało prawo do obszaru.

Określenie wielkości i rodzaju fundamentów. Z reguły na tym etapie jest kilka propozycji. I to wszystko później jest wykorzystywane i w tym czujemy się mocniej do określenia capexu, opexu i kosztu jednostkowego wytworzenia energii. Z takiej farmy, no bo to daje obraz. To jest w jakichś tam scenariuszach robione. Mamy takie modele probabilistyczne. Zespół, który jest do tego dedykowany i liczy właśnie te kwestie finansowe, czy raczej capex i opex, no bo modele finansowe z reguły deweloperzy mają swoje własne, ale my dostarczamy do tego Wsad i to już jest takie robione na poziomie ok wiemy ile mamy jakiś jesteśmy w stanie oszacować wielkość na podstawie geologii i oszacować ile to będzie kosztowało no bo wiemy ile to będzie tej stali no i też Ramboll ma chyba największą bazę

Jest zaangażowany w 70 projektów offshore'owych na świecie, a jeśli chodzi o samo projektowanie fundamentów, to ponad 50% fundamentów zostało gdzieś tam zaprojektowanych czy udział w projektowaniu przez Ramboll. Także to doświadczenie Ramboll ma ogromne. No właśnie, że to doświadczenie i to też rozumiem, że tymi poszczególne oddziały w różnych krajach się tymi doświadczeniami wymieniają, tak? Czyli macie jakąś tam wewnętrzną politykę zarządzania wiedzą, transfer tego know-how i tak dalej? Już nie będę tam wchodził w takie szczegóły, ale rzeczywiście jest to troszeczkę inaczej. To nie jest tak, że każda geografia, każde biuro zarządza sam sobą, tylko to jest akurat zglobalizowane. To jest ta struktura macierzowa. Oczywiście jest ten obszar geograficzny, czyli jakiś tam obszar

No to jest takie budujące. Okej, to wracając do Polski. Gdzie w Polsce jesteście, jeżeli chodzi o morską energetykę? Ja to mówię jako Ramboll w tej chwili. Gdzie jesteście zaangażowani, jakbyś przypomniał? Przypomnę te, które mogę. Okej. Dla mnie to jest taki prosty papierek lakmusowy. To co poszło na LinkedIna, to do prasy. W sferze medialnej to co jest. To co gospodarka morska pisze. Z takich ważniejszych tematów, które mamy, no to realizujemy projekt dla Equinora i Polenergii i tam jesteśmy dość mocno zaangażowani, bo dla Bałtyku 2 i 3 jesteśmy od początku w zakresie projektowania fundamentów od concept designu do koncepcji do

Wspieramy przy projekcie koncepcyjnym i tu w konsorcjum działamy. Również projekt koncepcyjny, ale później jest jeszcze kwestia pozwoleń, w tym pozwolenia na budowę. Ramboll ma też rolę zarządzania tym całym projektem. To jest jeden z większych projektów. Inny to jest umowa ramową z PGE. W ramach której, no tam obszar, zakres jest jakby bardzo szeroki.

To dużo od Was zależy, jeżeli chodzi, rozumiem, czy od wyników tej ankiety pod kątem udziału tego polskiego łańcucha dostaw? Na szczęście, jeśli można to tak powiedzieć, my pokazujemy jakie są opcje. Tutaj też duży nacisk jest na, to jest powiązane przede wszystkim z tym Supply Chain Plan, który jest wymagany, z tym planem łańcucha dostaw, który jest wymagany ustawą. I skupiamy się przede wszystkim na tym, jak może wyglądać krajowy wkład, czyli ten słynny local content, co możemy zrobić z kraju, ile tego wsadu krajowego może być, jakkolwiek on będzie liczony. Musimy sobie uświadomić, że nie ma tej metodologii liczenia. Natomiast my pokazujemy, taki jest obrazek na dzisiaj.

Zresztą robimy. Ale to, co jest ważne, z Polski również realizujemy projekty za granicą. To znaczy na przykład w Estonii zrealizowaliśmy kilka projektów takich pre-feed. Czyli lekturki nadbałtyckie. Twój zakres odpowiedzialności. Tak, dokładnie tak. Ta Estonia się troszeczkę bardziej rozwija. Robiliśmy też mniejsze zadania na Litwie. Łatwiej się za dużo nie dzieje, ale też patrzymy bardzo mocno w tamtym kierunku, bo na Litwie te projekty rozwijają się dość dynamicznie, mają widać dużą motywację, żeby ten jeden, a w przyszłości, w przyszłym roku, mam nadzieję, już będzie wybrany, zrealizowana druga aukcja i drugi projekt to będzie 1,4 gigawata.

Więc tam robiliśmy zdecydowanie najmniej. Natomiast też patrzymy tutaj, jeśli chodzi o fazę drugą na Orlen Neptun i tu widzimy bardzo duży potencjał tego, co możemy my zaoferować dla tych projektów. A powiedz, bo wspomniałeś o tym, że macie takie kompetencje, że często uzupełniacie jak gdyby dewelopera czy inwestora pod kątem właśnie jakichś zakresów, w których Wy jesteście mocniejsi, a oni są słabsi, nie stanowiąc jednocześnie dla nich konkurencji, a czy jakieś lokalne polskie partnerstwa również macie? Nie no, zdecydowanie. Już tutaj mówiąc, kilka razy padło konsorcjum, współpraca z lokalnymi partnerami i to jest też coś, co bardzo mocno... Po pierwsze widzimy potrzebę, rynek tego też wymaga, to jest po pierwsze.

Po drugie, są obszary, w których powiedzieliśmy OK, teoretycznie tak, możemy, ale może są ludzie, którzy mają troszkę większe kompetencje w danym obszarze i też nie chodzi o to, żeby wszystko zagarniać dla siebie, tylko rzeczywiście dać klientowi najlepszy produkt, taki dream team. I myślimy OK, możemy to zrealizować, ale lepiej jest się w partnerstwo Names mentioned – Mariusz Wójcik, Ramboll, Uniwersytet Gdański, SMDI, Polenergia Jądrowa.