„Kasztanowa mowa” Stalina

Czy to był Chruszczow potem, czy to był Breżniew, czy wysłuchiwaliśmy naszych sekretarzy, Gomułki na ten przykład. To zawsze słyszeliśmy, że blok radziecki walczy o utrzymanie pokoju na całym świecie. Że cały czas mamy tylko wzrost dobrobytu, dobrostanu, kulturalnego, gospodarczego, militarnego, każdego. I ta nowomowa... Ona jest żywcem brana jeszcze z czasów Lenina i właśnie Stalina. Ale Stalin wkłada w ten polityczny bełkot konkretne informacje. Konkretne informacje, że od momentu wojny domowej w Hiszpanii, włoskiej agresji na Abysynię, japońskiej agresji na Chiny, świat wszedł w fazę turbulencji, że czas tak zwanego pokoju się kończy.

Zajęcie Mandżurii i północnych Chin przez Japonię, zajęcie Abysynii przez Włochy, wszystko to odzwierciedlało zaciętość walki między mocarstwami. Nowy kryzys gospodarczy musiał doprowadzić i faktycznie prowadzi do dalszego zaostrzenia walki imperialistycznej. I wtedy Stalin dodaje takie zdanie. Nie chodzi już o konkurencję na rynkach, wojnę handlową ani dumping. Te środki walki od dawna uznano za niewystarczające. Teraz chodzi o nową redystrybucję świata, strefy wpływów, kolonię poprzez działania militarne. Czyli Stalin definiuje Japonię, Włochy i Niemcy jako imperia, jako mocarstwa aspirujące, a Wielką Brytanię, Stany Zjednoczone i Francję jako państwa posiadające.

W 1935 roku Włochy zaatakowały Abysynię i ją zdobyły. Latem 1936 roku Niemcy i Włochy zorganizowały interwencję wojskową w Hiszpanii, przy czym Niemcy zajęły północną część Hiszpanii i hiszpańskie Maroko, a Włochy południową część Hiszpanii i Baleary. W 1937 roku Japonia po zdobyciu Mandżurii najechała północne i środkowe Chiny, zajęła Pekin, Tianjin, Szanghaj i rozpoczęła wypieranie zagranicznych konkurentów ze strefy okupacyjnej. Na początku 1938 roku Niemcy zajęły Austrię, a jesienią 1938 roku Sudety w Czechosłowacji. Pod koniec 1938 roku Japonia zdobyła Kanton, a na początku 1939 roku wyspę Hajnan. W ten sposób wojna, która niepostrzeżenie podkradła się do narodów.

Wciągnęła w swoją orbitę ponad pół miliarda ludzi, rozszerzając zasięg swojego działania na rozległe terytorium, od Tienstinu, Szanghaju i Kantonu przez Abysynię po Gibraltar. Po pierwszej wojnie imperialistycznej zwycięskie państwa, głównie Anglia, Francja i USA. stworzyły nowy ustrój stosunków międzypaństwowych, powojenny ustrój pokoju. I tutaj Stalin odnosi się do tego, że ta koncepcja Anglii, Francji i USA właśnie umarła. I argumentuje to tak. Głównymi fundamentami tego pokoju były traktat dziewięciu mocarstw na Dalekim Wschodzie oraz traktat wersalski i szereg innych traktatów w Europie. Liga Narodów została wezwana do uregulowania stosunków między państwami w ramach tego ustroju na podstawie jednolitego frontu państw, na podstawie zbiorowej obrony bezpieczeństwa państwa.

Że to nie jest żaden blok wojskowy, że my nie szykujemy się do wojny. My Niemcy, Włosi, Japończycy mówimy tylko o pokoju. Stalin drwi z tej narracji i mówi dalej. Wojna przeciwko interesom Anglii, Francji i USA? Bzdura. My Niemcy, Włosi, Japończycy prowadzimy wojnę z kominternem, a nie z tymi państwami. Jeśli mi nie wierzycie, przeczytajcie pakt antykominternowski. Przecież tam nic nie ma o Ameryce. Po czym Stalin dodaje już bardziej poważnie. W ten sposób panowie agresorzy myśleli o manipulowaniu opinią publiczną, choć łatwo było zrozumieć, że cała ta nieudana gra kamuflażu została utkana białą nicią, bo absurdem jest szukać siedlisk kominternu na pustyniach Mongolii, w górach Abysynii, na pustkowiach hiszpańskiego Maroka.

Ale wojna jest nieubłagana. Nie da się ją ukryć pod żadnymi zasłonami, żadne topory, trójkąty ani pakty antykominternowskie nie ukryją faktu, że Japonia w tym czasie zagarnęła rozległe terytorium Chin, Włochy, Abysynie, Niemcy, Austrię i Sudety, Niemcy i Włochy razem wzięte Hiszpanię. Wszystko to wbrew interesom państw nieagresywnych. Wojna pozostała wojną, blok wojskowych agresorów blokiem wojskowym, a agresorzy agresorami. Czyli zobaczmy, gdybyśmy tylko na bazie tej mowy Stalina albo tego fragmentu interpretowali jego późniejsze decyzje, byłyby nielogiczne, ponieważ Stalin całkowicie prawidłowo opisuje państwa aspirujące jako państwa agresywne. To bardzo trafna analiza sytuacji międzynarodowej.