Kanada bliżej UE? „To brzmi jak polityczne science fiction” | WYWIAD z Michałem Kobosko

Czy jest to termin, który jest bliski Pana sercu i Pana wyobrażeniom o współpracy ze Stanami Zjednoczonymi? Bo tak jak powiedział Pan, zobaczymy. Czyli nie wiemy, to może lepiej się zbroić. Nie, ja myślę, że w ogóle ten termin suwerenność robi teraz karierę i różnie rozumiany, nie tylko wojskowo, nie tylko militarnie, ale rozmawiamy i mówimy też często o suwerenności energetycznej, o suwerenności cyfrowej czy technologicznej. To są wszystko ważne elementy. Żyjemy w czasach tak rzeczywiście niepewnych, rozedrganych, nerwowych i zmiennych, że każdy kraj, ale szczególnie taki blok jak UE, musi myśleć o zmniejszeniu swojej zależności od krajów innych.

Takich krajów, które albo są zupełnie inaczej myślące, mówiąc w skrócie, niż my, Takich jak na przykład Chiny albo krajów, które były przez dziesięciolecia naszym sojusznikiem, ale dzisiaj mamy co do tego pewne wątpliwości. Takie kraje jak Stany Zjednoczone na przykład. A proszę powiedzieć, jak ocenia pan wspomniany przez Ursulę von der Leyen mechanizm uzupełniający artykuł 4 traktatu północnoatlantyckiego, czyli ten o klauzule niewzajemnej obrony, ale kiedy jest ryzyko, kiedy jest atak, agresja na jedno państwo, to wtedy podejmowana jest najpierw procedura konsultacji. Przecież UE ma już swój własny artykuł 42,7, który tak naprawdę jest ekwiwalentem, a nawet wzmocnieniem artykułu 5 NATO, czyli tego właśnie muszkieterskiego, czyli jeden za wszystkich, wszyscy za jednego.

No i tutaj jest Kanada. Kanada wydaje coraz więcej na bezpieczeństwo. Kanada to jest właśnie ta brama do Arktyki, a dla wielu geostrategów właśnie Arktyka jest tym kolejnym miejscem wielkiego zwarcia mocarstw światowych. Niekoniecznie wojny, ale na pewno wojny o wpływy. Więc my jesteśmy blisko Kanady, Kanada jest bliżej nas, ale wracając do Pani pytania na koniec, nie mamy pojęcia jak miałoby wyglądać to stowarzyszenie Kanady z UE. Zwykle państwa, które jakoś pozostają w stowarzyszeniu, czyli np. państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego po prostu Wpłacają za dostęp, wpłacają do budżetu unijnego w zamian za pewne korzyści, którymi jest zazwyczaj dostęp do naszego wspólnego rynku. Tak, to prawda, do naszego rynku.

To było w plotkach, pogłoskach, ale ja osobiście myślałem, że nawet jeżeli jest to jakaś wizja tego członkostwa stowarzyszonego z Unią Europejską, no to to będzie miesiącami teraz dyskutowane, tak czy inaczej. A tu nagle Buch, Pani Przewodnicząca, tak jak całe orędzie uważam, że było dosyć asekuracyjne czy asekuranckie i takie bezpieczne, to nagle mówi o czymś, co myślę w wielu stolicach europejskich też, no jakby wiele brwi się podniosło na zasadzie, ale właściwie o co chodzi? Mamy listę, kolejkę krajów, które chcą wejść do UE, które są zaawansowane na różnym etapie w negocjacjach akcesyjnych i nagle pojawia się zupełnie inna kategoria. A może dla niektórych z tych krajów, które oficjalnie kandydują do UE, może też wolałyby być stowarzyszone z Unią, a nie wchodzić do niej i tym samym poddawać się automatycznie wszystkim prawom unijnym.

On się bardzo szybko irytuje. Myślę, że im bliżej będzie wyborów połówkowych w Stanach, które za mniej więcej dwa miesiące, to takich tematów jest i będzie coraz więcej. Trzeba sobie jasno powiedzieć, trudne są relacje UE ze Stanami Zjednoczonymi. Pani przewodnicząca von der Leyen, może pani redaktor mnie poprawi, wydaje mi się, że nie było takiego spotkania jeden na jeden od czasu, kiedy prezydent Trump został, ale takiego, że pani przewodnicząca jedzie albo prezydent Trump nawet w drugą stronę wyrusza i że się spotykają i prezydent Trump traktuje panią przewodniczącą jak równą sobie, co powinno mieć miejsce i nawet widać po takich kwestiach personalnych, że jest tu problem. Kanada, jak wiemy, tu nie ma żadnych odcieni szarości. Kanada jest w tej chwili na wojnie handlowej ze Stanami Zjednoczonymi.