Neurobiologia regeneracji emocjonalnej

W badaniu korelacyjnym trudne intencje były realizowane około trzy razy częściej, kiedy uczestnicy formułowali do nich właśnie takie intencje implementacyjne, czyli łączyli je z czymś, co robią w życiu codziennym. I właśnie dlatego te cztery jakości serca, które chcę dzisiaj opowiedzieć, są tak niezwykłe. Bo to nie są pojęcia filozoficzne, to są praktyki, takie sposoby celowego rozwijania jakości w naszym życiu, ja nazywam je jakościami serca, które mają mierzalne skutki neurologiczne. Te cztery jakości nazywają się wspólnie Brahmavihara w sanskrycie i noszą nazwy Metta, Karuna, Mudita i Upeka.

Możesz też skorzystać z praktyki kochającej życzliwości na moim kanale. Jest też praktyka kochająca życzliwość dla drogiej istoty. I to według mnie jest najlepszy sposób, żeby w ogóle zacząć praktykować meta i karuna, bo to są dwie połączone praktyki. Link do tej praktyki zamieszczam pod odcinkiem. Przechodzimy do trzeciej jakości. Nazywa się ona Mudita. I jak mówią nauczyciele buddyjscy, jest najtrudniejsza do zrozumienia.

Mudita bywa tłumaczona jako współodczuwana radość albo radość z radości innych, ale to tłumaczenie jest niedoskonałe. Bardziej trafnie to jest zdolność docieszenia się szczęściem, rozkwitem innych bez zazdrości, bez porównywania, bez poczucia, że ich powodzenie umniejsza nasze. Przeciwieństwo Mudity to jest schadenfreude, czyli radość z cudzego nieszczęścia i jej bardziej subtelna siostra zawiść, czyli takie uczucie, które zwłaszcza w epoce mediów społecznościowych stało się powszechne.

Czujemy to ukłucie zazdrości, widząc jak wspaniale spędzają czas różni nasi znajomi, a nawet i nieznajomi. Badania befhawioralne pokazują, że zdolność do mudity, do tego vicarious reward, czyli nagrody zapośredniczonej, wiąże się z większą satysfakcją z życia i głębszymi relacjami. Obserwowanie czyjegoś sukcesu, bycie obecnym w czyimś sukcesie, może aktywować układ nagrody w mózgu. To jest ten sam układ, który odpowiada za nasze własne osiągnięcia, za nasze własne sukcesy.

Ale ta zdolność jest podatna na erozję przez rywalizację, przez to poczucie niedoboru, takie poczucie też toksycznego wstydu, że my jesteśmy niewystarczający. I ono bardzo często podkopuje nam możliwość cieszenia się z sukcesów innych. Uczciwie zaznaczę, że badań neurobiologicznych bezpośrednio dotyczących mudity jest mniej niż dla meta czy dla karuna. To jest obszar, który nauka dopiero zaczyna eksplorować. Korzystam tu z danych behawioralnych i klasycznych źródeł. To, co tradycja mówi o mudicie, czyli o tej radości z czyjejś radości, jest jednak psychologicznie bardzo trafne.

Radość nie jest zasobem ograniczonym. Czyli czyjaś radość nie odbiera mi mojej radości. Wręcz przeciwnie, jeżeli potrafię się cieszyć z cudzej radości, to moja radość wzrasta, poszerza się. Mudita to jest praktyka rozluźniania nawyku umysłu, który porównuje nas. Takiego głosu wewnętrznego, który mówi nam dlaczego ona, a nie ja? A czemu oni, a nie my? Jak to ćwiczyć? Zacznij od kogoś, komu łatwo ci przychodzi życzyć dobrze. To może być dziecko,

Meta to życzę ci dobra, zanim cokolwiek się wydarzy i życzę sobie dobra, po prostu dlatego, że jestem, Karuna, jestem przy tobie w bólu, nie wtapiając się w ten ból, albo jestem przy sobie w moim bólu, nie wtapiając się w ból. Mudita, cieszę się Twoją radością, nie pomniejszając swojej. I u Peka, jestem zakorzeniona, kiedy wszystko wokół się zmienia. Nieustannie się zmienia. I razem, zauważcie, te cztery jakości odpowiadają na cztery sytuacje, które wyczerpują nas emocjonalnie najbardziej.

Życzę innym dobrze i życzę sobie dobrze bez żadnej zasługi, po prostu dlatego, że jestem. Jeżeli ćwiczę współczucie, to możesz sobie powiedzieć, jestem przy własnym lub cudzym cierpieniu bez tunięcia w nim. Jeżeli ćwiczę mudite, czyli radość z cudzej radości, to możesz pomyśleć o jednej chwili danego dnia albo poprzedniego dnia, chwili cudzej radości, cudzego szczęścia, która Cię ucieszyła i przez chwilę pobyć w tej radości.