Mentionsy Mentionsy
POP Science
POP Science

Mózg w słoiku i dziwne eksperymenty myślowe - POP Science #58

09.02.2024 ·2 godz 56 min

Co łączy starożytną grecką legendę z najnowszymi odkryciami w dziedzinie filozofii umysłu? Odpowiedź przynosi najnowszy odcinek naszej serii POP Science! Dr hab. Leszek Błaszkiewicz powraca do studia, a razem z nim gościnnie Marcin Przybyłek, autor znany z twórczości science fiction. W tym epizodzie zgłębimy fascynujące eksperymenty myślowe, które testują granice naszego pojmowania rzeczywistości. Rozważamy, co by się stało, gdyby nasz mózg znalazł się w słoiku i był podłączony do symulatora. Czy nadal bylibyśmy "my"? Czy to, co nazywamy rzeczywistością, jest rzeczywiste? Z kolei legenda okrętu Tezeusza pomoże nam zrozumieć, czy tożsamość jest czymś stałym, czy raczej ciągłym procesem. Do tego wszystkiego dodamy odniesienia do literatury i popkultury, by pokazać, jak te trudne zagadnienia są obecne w codziennym życiu. Z Marcinem Przybyłkiem zastanowimy się również, jak science fiction kształtuje nasze rozumienie tych skomplikowanych kwestii. Nie przegap tego epizodu, który łączy naukę, filozofię i kulturę w jedno spójne i ekscytujące doświadczenie!

Hej, hej POP Science maniaku lub POP Science maniaczko. Jeśli nie chcesz przegapić kolejnych odcinków, to koniecznie zajrzyj na naszą stronę astrofaza.pl i zapisz się na darmowy newsletter. Dwa razy w tygodniu otrzymasz podsumowanie tego, co robimy w ramach Astrofazy, a warto, bo dzieje się naprawdę dużo. A teraz już zapraszam na odcinek. Żyjemy w słoju, nie wiedząc o tym, że to jest słoj, 50 lat. Po 50 latach, to Leszek i ja już możemy się sami identyfikować, ja mam 54 lata, Leszek, a ty? Nie pytaj się... Rok mniej. To jesteś ode mnie młodszy? Tak. Ale numer. Nie wyglądasz. Dobrze, po przeżyciu 50 lat dowiadujemy się, że wszystko było... Ty tak mogłeś powiedzieć, że nie wyglądam. Ja uważam, że wyglądam bardziej jak ciebie.

Jezioro to nie jest dokładnie to jezioro ze źdźbłem, POP Science 58. POP Science 58. Jeden nanowód się urwał. Tak czy owak, konkluzja tego eksperymentu brzmi tak, że nie mamy żadnej pewności, że nie jesteśmy mózgiem w naczyniu, więc w sumie dlaczego nie powinniśmy tego od czasu do czasu zakładać, zwłaszcza, że tak jak ty powiedziałeś Piotr, Jesteśmy mózgiem w naczyniu, to znaczy nasz wewnętrzny obserwator, o którym rozmawialiśmy sobie przy naszym pierwszym spotkaniu, on de facto jest w naczyniu, którym jest mózg i ten mózg dostarcza mu, temu wewnętrznemu obserwatorowi, temu homunculusowi, bo to tak się nazywa, Kartez już tak go nazwał,

Ja sobie właśnie przypominam, bo tak, w Twoich książkach i opowiadaniach i powieściach tam są te Te fajne roboty, w których ten mózg można umieścić i można go przekładać z miejsca na miejsce, ale tym jakby troszeczkę wyższym poziomem to jest już skanowanie tego, co ten mózg daje, tych wszystkich połączeń do systemu komputerowego. Natomiast i to działa w dwie strony u Ciebie, bo tam taką dziewczynę Sztucznie wykreowaną, włożoną w jakiś tam właśnie mózg, w jakieś takie naczynie. Natomiast też sobie przypominam, to się nazywało kolebką. Parę razy mówiliśmy w POP Science o Holocaust F, o tej powieści Cezarego Zbierzchowskiego i tam też są tego typu Jakby przetrwalniki, super wytrzymałe kolebki, że nawet po degradacji całego ciała ten mózg jest w stanie przeżyć i można go włożyć do nowego ciała, do zupełnie innego.

Dlaczego tak uważam? Ta struktura mózgu człowieka jest wynikiem ewolucji, która kroczyła przez miliony, miliony lat. Wystarczy, że w tej strukturze dokonamy jakiejkolwiek zmiany, jakiejkolwiek ingerencji. Włożymy jakąś diodę, włożymy ostrze, komuś przebije pręt zbrojeniowy, to jest opisane zresztą, płat tutaj przedczołowi i ten człowiek przeżyje. Wystarczy, że jakąkolwiek ingerencję dokonamy my albo dojdzie do jakiegoś wylewu, POP Science 58.

Opisywał sytuację, kiedy dosyć często wyprzedzał samochodem inny samochód jadąc pod górę, kiedy nie widział, co jest naprzeciwko. I tłumaczył to w ten sposób. Zawsze zakładałem, że z naprzeciwka nic nie będzie jechało. I zawsze miałem rację, no bo przeżył. Wszystkie te swoje wyprzedzania. Akurat przypomina mi się ta sytuacja, kiedy założyłem, że przed ciężarówką nie ma drugiej i jadą tak blisko siebie, że będę musiał drugą pod górkę zacząć wyprzedzać i w tym momencie pojawiła się na górce trzecia. POP Science 58.

POP Science 58. Wszystko, wiesz, przepisy też stanowią, że dwie ciężarówki muszą jechać w pewnej odległości, bo czasami nie widać. Ale dobra, słuchajcie, bo odpływamy, a to można sobie, że tak powiem, przy ognisku porozmawiać, to już nie ma znaczenia akurat w tym przypadku. Wróćmy do tej budowy, bo ty powiedziałeś i teraz już rozumiem, o co tobie chodziło, że nawet jeżeli ten drugi sposób zadziała i wytworzy się jakaś tam sztuczna inteligencja z kodu i tak dalej, to ten umysł sztuczny będzie anormalny z naszego punktu widzenia.

To jest pierwsza myśl, a druga myśl jest taka, że skoro my będziemy w stanie wytworzyć tego typu symulacje, to dlaczego nie pomyśleć, że my już jesteśmy w takiej symulacji? No tak, to taka teoria symulacji. Przepraszam, bo jest jedno zagadnienie, które też tutaj trzeba poruszyć. Jak wielka musi być moc obliczeniowa i jak wielka złożoność systemów informatycznych, POP Science 58. POP Science 58.

Dopiero kiedy mówimy sprawdzam, to one mówią Ale dalej jakby nie musimy tego zakładać, bo zobaczcie, jak my robimy symulację wszechświata, są modele, które symulują na przykład galaktyki, albo wręcz całe wszechświaty one, tak żeby badać na przykład kosmologiczne jakieś tam teorie i ewolucje wszechświata, to my robimy taki bardzo malutki wszechświat, nie? Czajcie, wszechświat metr na metr na metr, dosłownie na takiej zasadzie, sprawdzamy jak zachowuje się czasoprzestrzeń, POP Science 58.

Jeżeli będziemy w stanie stworzyć Środowisko, w którym to epsilon będzie mniejsze i mi będzie mniejsze, to C będzie większe od C w próżni. Natomiast jesteśmy w stanie stworzyć epsilon i mi zdecydowanie jakby inne, gdzie C nagle się okazuje dużo mniejsze niż prędkość światła i na przykład prędkość światła w takim ośrodku jak powietrze jest niższa niż prędkość światła w próżni, a fizycy potrafią tak POP Science 58.

Ja, mały knypek, zaczynam go gonić, wpycham go do następnego wagonu, używając swojej mizernej siły i gość widzę, że jest cały przerażony. Jest cały przerażony i obesrany. Moja żona wbiega i mówi, Marcin, tylko spokojnie, spokojnie, widzę, że też jest przerażona. Myślę sobie, dlaczego ona jest taka przerażona, prawda, moim zachowaniem. POP Science 58. POP Science 58. POP Science 58.

POP Science 58. Oni mają sobie z jak największą szczegółowością wyobrazić pozytywny dla nich wynik, że nie wiem, piłkarz biegnie, strzela tę bramkę, że właśnie skoczek, skacze, ma sobie bieżnie wszystko wyobrazić, po prostu te wszystkie odczucia odtworzyć, to co czuje zawsze na treningach i że mu się udaje, że robi to. Potem jest akt, czyli on biegnie i załóżmy, że nawet mu się nie uda, to zaraz po tym

Problemy do rozwiązania tego, do czego nasz mózg jest stworzony. Muszą być przeszkody. Nawet dziecko, które się wychowuje tak zwanym beztresowym trybem, ono cierpi w pewnym momencie, musi mieć przeszkody, musi mieć problemy właśnie do rozwiązania Inaczej ten mózg się nie będzie rozwijał dobrze. Ale to też jest tutaj bardzo ważna rzecz, że my bardzo sobie lubimy stopniować te rzeczy i jakoś przypisywać im wartości pewne, że np. osoba, która mieszka w tych slumsach, o których już tam mówiliśmy i codziennie walczy o życie, no to ona ma problem. POP Science 58.

Bo są ta żona, te dzieci, te wnuki i wspomnienia. A co z ciekawością? POP Science 58. POP Science 58. POP Science 58. Opisywali. Więc podejrzewam, że to byłoby mocną przeszkodą. Plus, wiesz, nagle zaczynam myśleć, kurczę, no dobra, coś tu czuję, coś tu się dzieje, ale czy ja się mam tym przejmować, skoro to tak naprawdę jest jakaś tam symulacja, która zachodzi w komputerze. W tym momencie byśmy się, zostając, degradacja totalna i totalny tumiwisizm by się pojawił. POP Science 58.

Słuchaj, no to o tym jest genialna powieść science fiction Najazd z przeszłości, gdzie mamy do czynienia z dwoma społecznościami ludzkimi. Jedna społeczność, która zasiedliła planetę i założyła na niej zupełnie nowy typ społeczeństwa, w którym na przykład nie ma obowiązku pracy, ludzie pracują, bo lubią, gdzie nie ma religii i dolatuje do tej ekspedycji. Ekspedycja, która wyleciała wcześniej, ale ponieważ wyleciała wcześniej, to miała słabszy napęd i dolatuje później. I to jest ekspedycja jeszcze ze starymi tymi tradycyjnymi wartościami, z religią i z innymi rzeczami. I jest starcie... I kaplice na pokładzie. Tak? Pamiętasz to? Nie, ale na pewno musieli mieć. A wiesz co, ja już tak dawno czytałem tę powieść, że już nie pamiętam. W każdym razie jest to... Fantastycznie przedstawione właśnie starcie, tak jak Ty, Leszek, mówisz, dwóch społeczności, gdzie wytworzyłeś... To są bardzo różne.

Następnie w tej grupie, na oczach wszystkich obecnych, POP Science 58. Była podana jakakolwiek instrukcja, co z tymi kartkami zrobić. Eksperymentatorzy tym, którzy mieli kartki zielone, wręczyli zielone długopisy, a tym, którzy mieli kartki niebieskie, wręczyli niebieskie długopisy, czyli wzmocnili ten przekaz. Tutaj jest grupa niebieska, tutaj jest grupa zielona, ale nie nazwali tego w ten sposób, broń Boże. Nic nie mówili, tylko przekazali zielone kartki, niebieskie kartki, zielone długopisy, niebieskie długopisy.

gdzie dopóki nie wiemy, no to jest wszystko okej. Ci, którzy wiedzą i się z tym zgadzają, jest też wszystko okej, ale ci, którzy nie wiedzą i nagle się okazuje, że jest ich dwóch, że on wraca do domu, a tam jest drugi, To zaczyna się problem, bo ten, który jest w domu, nie wie, a on nagle wie. I to jest fascynujące w ogóle. Wiedza, prawda? Wiedza zmienia stan kwantowy wszechświata. Amen. Jakbym wiedział, że mnie tutaj w Płocku zdezintegruje i to nie mi włączy się światło w Zakopanem, to bym się nie zdecydował. Ale mogę tego nie wiedzieć. W ogóle Szósty Dzień to jest jeden z lepszych filmów ze Schwarzeneggerem. Tak, tak, tak. Bardzo go lubię, bardzo lubię ten film. Zresztą jest bardzo widowiskowy i jest też świetnie zrealizowany. Dobrze. Kolejny sposób teleportowania Leszka, tym razem z elementem mocnym science fiction.

Jeśli myślicie, że to było science fiction, to teraz będzie science fiction. Ciało Leszka A jest skopiowane do Zakopanego i tworzy się Leszek B, ale jednocześnie psychika Leszka A płynie, nie wiem jak, właśnie tutaj jest nasz problem, do ciała Leszka B. Po zakończeniu procesu ciało Leszka A jest anihilowane. Czy Leszek B jest Leszkiem A? No to wtedy chyba jest. Chyba jest. Ale pytanie jest... Wtedy tak, bo świadomie to robię. Po co jest anihilowany ten A? Żeby nie było kopii. Żeby nie było kopii. Żeby była teleportacja. I byłaby to taka pusta skorupa, rozumiem? Tak. Po prostu bez żadnej psychiki. Oczywiście jest problem z tym, czym jest transport psychiki. No ale to musimy odrzucić, bo to jest eksperyment myślowy, więc możemy. Eksperyment myślowy. Dobrze. Myślę, że jest. Trzecia forma. Tym razem z błędem. Ciało Leszka A jest skopiowane

Love and Hate to jest nazwa gry wirtualnej, takiego virtuality show, w które wchodzi Thor Kill zaszantażowany przez pewną aktorkę, gdzie musi się zmierzyć ze sztucznymi inteligencjami udającymi ludźmi. A to jest zawsze najgorsze. No i jeżeli ktoś lubi takie nowoczesne, że tak powiem, media, to też gra Gamedec, także można sobie w nią pograć i się zanurzyć w tym świecie. Dziękuję Ci serdecznie, Mariusz... Mariusz, Boże, już mi musisz wykreślić. Marcin Sergiusz Przybyłek, Leszek Piotr Błaszkiewicz, Piotr Paweł Kosek. Tak jak się przywitaliśmy, tak się z Wami żegnamy. Kolejne POP Science, moi drodzy, tutaj macie datę. Trzymajcie się, do zobaczenia i cześć. Na razie.

Pokazano wszystkie 18 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.