Mentionsy Mentionsy
Orbita Literacka
Orbita Literacka

Co czytać z Palestyny i o Palestynie

06.09.2025 ·1 godz 3 min

Orbita Literacka wraca po przerwie, więc możemy nazwać to drugim sezonem! W pierwszym odcinku Jagoda Gawliczek rozmawia z Karoliną Cieślik-Jakubiak, czyli iranistką, orientalistką, publicystką i redaktorką prowadzącą serii "Rahla" w Wydawnictwie ArtRage. Tematem rozmowy jest Palestyna: co czytać, żeby rozwijać swoją wiedzę i wrażliwość. Gdzie szukać kolejnych lektur. Tutaj lista książek

Drugim jest to, że on jednak jest już wychowany w takich innych dyskursach, takich naukowo-postkolonialnych, on już pewną wiedzę przyjął, on ma już taki pewien warsztat wyrobiony i on pisze o nowych rzeczach, jeżeli chodzi o powiedzmy sobie ten dyskurs palestyński bardzo wprost i w tym The Perfect Victims, nie wiem czy czytałaś już Tak, on na przykład absolutnie wprost obnaża ten wizerunek narzucony palestyńczyków, który oni mają obowiązek mieć, aby mieścić się w tym naszym oknie Overtona, który jest akceptowalny. I z jednej strony można mówić, że no to w sumie nic nowego, no bo to przecież w sumie Edward Said o tym pisał.

No, ale Edward Said jakby po pierwsze nie żyje od 300 lat, po drugie pisał o tym jednak w sposób... o wiele bardziej naukowy, trudniej się go czyta, a po drugie, no jednak Edward Said był jednak trochę zwesternizowanym jednak człowiekiem, no on siedział kupę lat w Stanach Zjednoczonych i ostatecznie był jednak trochę dziadem z Ivy League, nie? A nie młodym, przebojowym Palestyńczykiem, więc ważna postać, ale jednak dobrze, że troszeczkę wpuszczono do tego dyskursu mówienia o Palestynie świeżego powietrza, bo był zdecydowanie bardzo potrzebny. a El Kurt robi to doskonale i robi to naprawdę jak gwiazda rocka. Czy jest palestyńskim Jamesem Broduinem? Myślę, że można tak powiedzieć, chociaż oczywiście jeszcze bardzo, ale to w ogóle byłoby super, nie wiem, czy on pisał coś prozatorskiego, nie wiem, chyba nie, albo nie wiem, ale bardzo chętnie bym go przeczytała w takiej formie też.

Więc to też wydaje mi się taka dobra książka prostym językiem. jakiegoś takiego ćwiczenia komparatystycznego, w sensie czy cały czas zauważamy powiedzmy sobie te same schematy i potrafimy te rzeczy, o których Chomsky czy Pappe pisali ładnych kilka lat temu odnaleźć dzisiaj i widzieć w tym jakąś powtarzalność. No i teraz tak właściwie przypomniało mi się, że jeszcze większym ćwiczeniem komparatystycznym z wyobraźni byłoby zajrzeć sobie do takiej książki Edwarda Saida, który się nazywa The Question of Palestine. która została tak właściwie wydana tuż po orientaliźmie, więc to było naprawdę 100 lat temu. I on tak właściwie jako pierwszy wtedy poruszył te kwestie

Zdecydowanie. I tutaj wydaje mi się, że w ogóle polecam tę książkę dość szeroko, jak ktoś się mnie pyta, jak na przykład zacząć czytać książkę, o takiej perspektywie dekolonialnej i ja bardzo często od niej gdzieś tam wychodzę, polecając ludziom książki, bo wydaje mi się, że ona jest takim dobrym 101, które potem możesz sobie rozszerzać, bo wydaje mi się, że polecanie orientalizmu Eduarda Saida, jeżeli ktoś mi mówi, hej, przeczytałbym coś takiego, co by mi zmieniło perspektywę, a ja ci wyjadę z relatywnie bardzo skomplikowaną książką, która jest ultra ważna, ale też nie jest poszerzana o pewne konteksty. Nie wiem, czy to jest taki znowu najlepszy pomysł, to jest bardzo ważna książka, ale ta Słuchaj Mija jest naprawdę, rewelacyjnie się sprawdza w tej roli, żeby zobaczyć te pierwsze podstawowe schematy i też zobaczyć, co nas interesuje w ramach tego, prawda?

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.