Co czytać z Palestyny i o Palestynie

I Susanna Bulhawa jest takim fajnym przykładem, dlatego że ona pisze literaturę środka. To są książki, które pod wieloma względami, w ogóle ten taki zbiór literatury środka, to pod wieloma względami wydaje mi się taki zbiór literatury najbardziej pożytecznej i potrzebnej na co dzień, bo kiedy ja sobie wchodzę do domu po 12 godzinach roboty i przemieszczania się, to nie wiem, czy ja mam w tym momencie siłę siadać do... Enca Traverso albo do Noama Chomskiego i Ilana Pappe, no niekoniecznie, ale żeby przeczytać sobie książkę, która jest napisana lekko, a jednocześnie jej fabuła jest umiejscowiona w Palestynie albo dotyczy palestyńczyków, palestynek,

Więc uważam, że relatywnie duża liczebność tych książek w ostatnim czasie to jest coś naprawdę bardzo ważnego. No bo tutaj tak, z jednej strony mamy Pawła Mościckiego i gazę o kulturze eksterminacji. To jest znowu, to nie jest książka tak naprawdę o Palestynie, to jest książka o nas i o tym, kim my jesteśmy wobec komunikatu, który idzie w przestrzeniach kształtowanych przez establishment, o w ten sposób tak to ładnie ujmę. Z drugiej strony mamy też wydanego Traversa przez książkę i prasę, Gaza w obliczu historii. I to jest książka w pewien sposób podobna do książki Pawła Mościckiego. Uważam, że gorsza niż Pawła Mościckiego. Ale też na pewno nie zawsze się dublują Traverso z Mościckim, więc czemu nie przeczytać dwóch.

Tym bardziej, że ten Traverso to jest taki cieniutki, że można to zrobić w jeden wieczór. Mamy też oczywiście Omara al-Aqada, który znowu mówi... bardziej o dyskursie niż o Palestynie per se. Książka, o której już mówiłyśmy, czyli to Perfect Victims, Mohammada Al-Kurda, też jest w dużej mierze o ramach, które to my w krajach globalnej północy wypracowaliśmy palestyńczykom, których oni mają obowiązek słuchać, się w nie perfekcyjnie wpasować, ażebyśmy my mogli traktować ich poważnie, a zarazem upupiająco, żeby oni tam za bardzo nie dokonywali żadnej transgresji w tamtą, bo natychmiast przestaniemy im współczuć, a nasze współczucie jest bardzo, że tak powiem, warunkowe.

Wspaniale jest być świadomym, ale zastanówmy się i zadajmy sobie pytanie, kto nam dał szansę w życiu na bycie świadomym? I wyjdzie nam niestety, że chyba nikt. I tam kierujmy swój gniew w dużej mierze. Dlaczego zostaliśmy tej szansy pozbawieni? I właśnie dlatego tutaj znowu płynnym seguejem przypomnę o tych książkach, które dotyczą globalnej północy, a Palestyny, czyli Enzo Traverso, Paweł Mościcki czy Omar al-Aqad. Dziękuję Ci bardzo za naszą rozmowę i tę potężną dawkę wiedzy. Ja również bardzo Ci dziękuję za zaproszenie. Nareszcie.