Zmierzch Rzymu, świt islamu - od Justyniana do Herakliusza i Muhammada | cz. 1

Spora część Italii została do tego czasu utracona. Z biegiem czasu miało okazać się, że bezpowrotnie. Na wschodzie ciągle toczyła się wielka wojna z Persami, która co prawda nieco przygasła, ale nowy król królów, Hormizdas, nie zamierzał zawrzeć pokoju po śmierci ojca Chosroesa w 579 roku. Można go zresztą zrozumieć. Hormizdas myślał podobnie jak Justyn II. Nie chciał zaczynać swojego panowania od aktów, które mogłyby ukazać go jako człowieka słabego, uległego. Wolał walczyć, nawet pomimo tego, że nie bardzo miał już czym. Konflikt na wschodzie przeszedł w fazę ospałą i przewlekłą. Nowa wojna wybuchła jednak nad Dunajem.

Kto ryzykuje, także go jednak pił nie będzie. Przewaga Rzymian wyraźnie rosła, a ich dobrej koniunktury nie zmienił nawet bunt wojska, któremu obcięto żołd o jedną czwartą. Wściekli żołnierze obwołali nawet nowego cesarza, wybierając do tej roli, wbrew jego woli, komendanta Germanusa, który pozostał jednak wierny Maurycjuszowi. Gdy w 590 roku bunt polubownie uśmierzono, cesarz odwdzięczył się Germanusowi, anulując zwyczajowo wydawany w takich sytuacjach wyrok śmierci i dodatkowo obdarowując go hojnie. W tym samym roku w Persji zginął wyjątkowo wrogi rozmowom pokojowym król Hormizdas, zgładzony przez jednego ze swoich satrapów, który przejął też władzę w kraju Sasanidów, wywołując tam wojnę domową.

Śmierć Hormizdasa i towarzyszący jej chaos otworzyły przed Maurycjuszem szansę na zakończenie wojny. Syn Hormizdasa, Chosroes, przybył bowiem na dwór w Konstantynopolu prosząc niedawnego wroga o pomoc w przywróceniu go na tron. W zamian za to obiecywał spore ustępstwa terytorialne, w tym także oddanie spornej dary. Maurycjusz nie mógł przegapić takiej szansy. Już wkrótce Chosroes pomaszerował do serca Persji, wiodąc ze sobą rzymskie posiłki, które okazały się kluczowe w jego rychłym zwycięstwie nad Uzurpatorem. Po odzyskaniu władzy w 591 roku Chosroes II dotrzymał umowy i zwrócił Maurycjuszowi ziemię utracone przez jego poprzedników w toku długiej wojny toczącej się już 19 lat.