23 lata w TVN. Kamil Różalski o mobbingu, nepotyzmie, „schematach mafijnych” i sądzie | #87

Dopiero jak inni to opublikowali, to dopiero wyciągnął to z szafy. Jeżeli jesteś tu pierwszy raz, zostaw subskrypcję, żeby nie przegapić kolejnych rozmów. A jeśli ten odcinek Ci się podoba, zostaw komentarz. Naprawdę pomagają nam dotrzeć do kolejnych osób. Witam wszystkich. Dzisiaj ze mną jest Kamil Różalski, operator kamery. 28 lat stażu, 23 lata pracy w TVN. Cześć, witam Państwa. Tak, to prawda, 28 lat wykonywałem zawód operatora kamery, z czego 23 lata w TVN i od samego początku stacja, właściwie jeszcze miesiąc przed anteną. Pracowałem przy najważniejszych programach przez te wszystkie lata i tam poświęciłem najładniejsze lata życia.

Jakie to były programy? Na wstępie powiemy, żeby ludzie bardziej Ciebie skojarzyli. Pierwsze pięć lat pracowałem dla Faktów, to był czas kiedy jeszcze produkcji nie było w TVN. Później po pięciu latach zacząłem pracować w dziale produkcji i pracowałem przy takich programach jak Taniec z Gwiazdami, X Factor, Mam Talent czy serial na Wspólnej. Czyli można by powiedzieć same klasyki polskiej telewizji. Tak, zbierające najwięcej widowni przed ekranami telewizorów. Kamil, zanim cofniemy się o prawie 30 lat, chcę najpierw ustalić, gdzie właściwie jesteśmy dzisiaj. Państwowa Inspekcja Pracy po kontroli TVN uznała w 2021 roku, że warunki wykonywania przez Ciebie pracy na podstawie umowy cywilno-prawnej były charakterystyczne do stosunku pracy. Wiosną 2022 roku PiP skierowała sprawę do sądu.

Pierwsza rozprawa odbyła się dopiero 8 października 2024 roku. Potem Kilka kolejnych. I moje pytanie brzmi, ile dokładnie spraw związanych z Tobą i TVN toczy się dzisiaj? Oprócz mojej? Kilka spraw, koło 6-7, o których wiem. Czy w którejkolwiek z Twoich własnych spraw zapadł już prawomocny wyrok? Nie i do prawomocnego wyroku jeszcze brakuje myślę kilku miesięcy, natomiast pierwszy wyrok powinien zapaść lada dzień. Czekam na ten wyrok. Wyrok ma być wydany na posiedzeniu niejawnym. Czy komukolwiek przedstawiono w postępowaniu karnym zarzuty? Nie. Kilkadziesiąt lat później znajdujesz się w sądzie przeciwko tej samej firmie i cofnijmy się do roku 1997, jak były narodziny TVN-u.

Rozpoczął oficjalnie nadawanie 3 października. Ty sam mówisz, że byłeś związany ze stacją już od września 1997, mówiłeś tak miesiąc wcześniej. Jednocześnie materiały dotyczące twojego formalnego zatrudnienia wskazują na umowie, że byłeś w latach 1998-2012. Chcę więc od razu rozdzielić dwie rzeczy. Początek współpracy i początek formalnego etatu. Współpracowałem przez pierwsze dwa czy trzy miesiące, ponieważ Mariusz Walter wstrzymał etaty, a ponieważ moim warunkiem pracy w TVN-ie, bo też miałem swój warunek, była umowa o pracę na czas nieokreślony, to po tych trzech miesiącach dostałem umowę o pracę. Początki były zupełnie inne niż później zaczęło się dziać w TVN-ie, to znaczy TVN był małą, rodzinną telewizją,

Wszyscy się znali, wszyscy się do siebie uśmiechali. Natomiast ja szedłem do pracy do TVN-u, będąc przekonany, że to jest amerykańska stacja, bo rzeczywiście Amerykanie mieli tam jakieś udziały na początku. I szedłem z ogromną radością, że kompetencje będą decydować o pozycji w firmie. Jakież było moje rozczarowanie, kiedy okazało się, że niestety tak to nie wygląda. A jak w ogóle trafiłeś do powstającej stacji? Wtedy, kiedy powstał Polsat, było już za późno na to, żeby się do niego dostać, chociaż też próbowałem. I gdy powstawał TVN, złożyłem po prostu CV i czekałem na telefon, który w końcu się pojawił. A jeszcze dodam, że kupiłem sobie pierwszy telefon komórkowy chyba z miesiąc czy dwa miesiące przed tym, jak on zadzwonił z TVN-u do mnie.

Tak to wyglądało. Pierwsza komórka, pierwsze wyczekanie na ważny telefon i on się pojawił. Jak wyglądał TVN przed pierwszą emisją? Tak jak mówiłem, może zacznę od tego, że przez pierwszy miesiąc przed emisją wszystko działo się tak, jakby już ta emisja była. Czyli jeździło się na zdjęcia, były te materiały montowane i były próbne fakty, tak jak to normalnie podczas anteny się dzieje. Także łapaliśmy rozbieg przed anteną i atmosfera była przyjazna, wręcz bym powiedział przepełniona radością i takim Chęcią wzięcia w tym udziału całym sobą, ponieważ brało się udział w nowym projekcie i chciało się zaistnieć, chciało się jak najlepiej wypaść.

To była już taka duża profesjonalna struktura, czy raczej ludzie, którzy dopiero budowali wszystko od zera? To zależy od stanowiska. Bardzo dużo ludzi w moim zawodzie było osobami początkującymi i bardzo szybko oni podpadali z pracy w TVN. Natomiast były też stanowiska, które wymagały profesjonalnego pracownika i takie też były. Natomiast to bardzo różnie wyglądało. Tak jak powiedziałem, zależało to od stanowiska. Od tego czy ktoś był operatorem, czy ktoś pracował w magazynie, czy ktoś był montażystą, czy ktoś był dyrektorem finansowym na przykład. Dużo było ludzi na początku zatrudnionych? Zdecydowanie mniej niż później, po latach pracy.

I to było niesamowite. Jeżdżenie po świecie też, ale wtedy się naprawdę ciężko pracowało. Ja nawet miałem sprzeczkę z dyrektorem finansowym Faktów, który nie chciał mi oddać za służbowe rozmowy za telefon komórkowy. I mówi, ja oddam ciele bez VAT-u. Ja mówię, słuchaj, bo to nagroda wyjazd zagraniczny. Ja mówię, słuchaj, następnym razem pojedzie ktoś, dla kogo będzie to nagroda i wrócimy do rozmowy. Także tak to wyglądało. Jeżeli jechałem, leciałem na jakieś zdjęcia, to naprawdę bardzo ciężko tam pracowałem. Mówisz, że w ciekawych miejscach. Jak byś opisał, gdzie i jak wyglądała taka przygoda? Bo jestem bardzo ciekaw tego. Podam przykład. Byliśmy w Jerozolimie i robiliśmy fakty z Jerozolimy, kiedy był tam Jan Paweł II.

No i ja czekam, aż prymas wyjdzie, a jakiś zakonnik mnie wpycha tam do środka z kamerą, żebym to sfilmował, jak prymas się modli. I rzeczywiście tam wszedłem z prymasem, byliśmy tam we dwóch. A z jakiego wydarzenia albo produkcji jesteś najbardziej dumny? O rany. Myślę, że bardzo dużo fajnych rzeczy zrobiłem w czasach, kiedy pracowałem przy Faktach. Na przykład, kiedy był papież w Polsce, ja miałem pól zero, czyli byłem jednym z 18 dziennikarzy, którzy byli najbliżej Jana Pawła II. 18 osób, tak zwane tarpany, bo jeździło się... Pierwotnie ten pól 18 składał się z 18 osób w dwóch tarpanach i stąd to się nazywało tarpany. No niesamowite przeżycie być blisko kogoś, kto jest tak mocno popularny, a nie jest w zasięgu normalnych ludzi, a służbowo możesz.

I nikt nie pokazał tego, że on został tam przeniesiony. Ja jako jedyny miałem całość sfilmowaną, a w TVN puścił tylko od momentu, jak już skakał. I wszystkie stacje tak samo. Ja jako jedyny miałem sfilmowane wszystko. Jakbyśmy zatrzymali Twoją historię w najlepszym momencie, kiedy byłeś najbardziej dumny z pracy dla TVN-u? Myślę, że to był maksymalnie 2008 rok. Wtedy pracowałem między innymi przy Strongmanach. Polska górą. Polska górą, Pudzianowski górą. To były te czasy. Wydaje mi się, że ciekawym programem, ale też mam wrażenie i taki niedosyt czułem, że on nie ma puenty żadnej. Tak naprawdę był program pod napięciem, który też przy nim pracowałem.

To taki program, Jeździło się po Polsce dużą ekipą i robiło program na żywo. To był program niedzielny. Jako ciekawostkę powiem, że robiłem pierwsze trzy odcinki pod napięciem i ostatnie trzy pod napięciem, jak ten program schodził z anteny. Ja pamiętam, że pierwszy odcinek był w mieszkaniu gdzieś na Brudnie i gościem był Balcerowicz. A ten odcinek, co był z kibicami? Arka Gdynia? Oczywiście, to było nagrane, ponieważ producent się bał, żeby to było na żywo, a ja się z niego śmiałem. Byłeś przy tym? Byłem. Bo chodzi o to, że... bo kosa z policją... Tak, ale ja jestem przekonany, że to jest mit, że kibice, czy kibole, bo to różni ludzie kibicują, prawda, nie posunęliby się do tego, żeby zaatakować telewizję.

Dla mnie to jest absurd. To było chyba przedstawione tam troszeczkę w świetle. Nie oszukujmy się, telewizja manipuluje, każda telewizja manipuluje. Często mówi to, co chce usłyszeć telewiz, żeby podkręcić emocje. No bardziej tak, niż tam, że manipuluje, idzie w to, co się wyświetla, klika i co bardziej jest takie dla ludzi. Ale trzeba to trochę zmanipulować lub bardziej zmanipulować lub trochę zmanipulować, żeby to ludzie co klikają widzieli. Ale potem Ci jeszcze ten przykład z pod napięciem. Pamiętam, że robiliśmy program gdzieś z polsko-niemieckiej granicy, gdzie doszło do poważnych porachunków między bandziorami. Tam były, zdaje się, jako scenografia programu samochód podziurawiony kulkami, gdzie zginęło kilku bandziorów.

Nie. Byłem przekonany, że ta firma będzie się rozwijać, że ona będzie w tych amerykańskich rękach, że kompetencje będą bardziej istotne niż prywatne lubię cię lub nie lubię. Niestety nie uwierzyłbym wtedy, gdyby ktoś powiedział, że to się aż tak popsuje. Nie sądziłbym, że można tak popsuć firmę, jak została popsuta przez dwóch ludzi. Przez lata pracowałeś przy Faktach, Tańcu z Gwiazdami, You Can Dance, Na Wspólnej, Dzień Dobry TVN i innych dużych produkcjach. Widz dostaje gotowe dwie minuty materiału, operator widzi to, co wydarzyło się przed włączeniem kamery i w trakcie po jej wyłączeniu. Jak bardzo operator wpływa na to, jak widz ocenia człowieka?

Oczywiście, że tak. Jeżeli dziennikarz mówi, że kogoś trzeba skompromitować, że na przykład ktoś przyjął w walizce pieniądze i wystarczy sfilmować panoramę z jego twarzy na tą walizkę, którą niesie zupełnie inną i to już jest jakiś podtekst, prawda? Pytanie, czy ktoś ulegnie tej presji, czy nie? To kto ostatecznie decyduje, co z twojego materiału idzie na antenę, a co nie? Wiesz co, to też zależy od okresu, w którym ja pracowałem, bo przez czas, kiedy miałem umowę o pracę, czyli przez pierwsze 15 lat pracy w TVN, paradoksalnie miałem dużo większy wpływ na to, co się ukazuje na antenie z mojej pracy, niż później. Niszczki wtedy, kiedy pracowałem na umowę o dzieło.

Kto decyduje? Tak naprawdę decyduje dziennikarz, który montuje ten materiał razem z montażystą i wybiera fragmenty, które składają się na materiał. Natomiast wielokrotnie było tak, że dziennikarz, nie wiem, Tomek Sekielski w tym przodował. Oj, przepraszam, że spieprzyłem twój materiał, twoje zdjęcia, ale już się śpieszyłem. Także bywały takie sytuacje. A zdarzyło ci się po emisji pomyśleć, Ja tam byłem i wiem, że to wyglądało inaczej. No to podałem przykład Sejmu z sali kolumnowej, to na pewno była taka sytuacja. Problem polega jeszcze na tym, że ja tego na ogół nie oglądałem, bo ja spałem, żeby rano jechać do pracy. Więc trudno mi powiedzieć, ile było takich sytuacji zmanipulowanych. Tu akurat obejrzałem, bo

No bo byłem najszybszy, później pytali mnie czy dostałem premię i ile. Ja nawet dziękuję nie usłyszałem wtedy, bo byłem niewygodny, te moje zdjęcia były niewygodne. A nagrałeś jakiś materiał, który nigdy nie został wyemitowany, mimo że twoim zdaniem powinien? Nie przypominam sobie takiej sytuacji. Myślę, że raczej nie. Chyba, że były takie sytuacje pod napięciem, ale to wynikało z tego, że zmieniał się temat. W związku z tym wyglądało to w ten sposób, że ekipa, czyli Wrona, Marcin Wrona, producent, bo oni się zmieniali. Było kilku producentów przez czas, kiedy program był na antenie. i operator wyjeżdżali w czwartek w Polskę, mówiąc kolokwialnie, czyli jechało się do miejsca, w którym miał być realizowany temat.

No i tam się filmowało, nagrywało setki. Setka to, jako ciekawostkę powiem dla telewidzów, to nie chodzi o alkohol, tylko chodzi o to, że podczas nagrania widać 100% obrazu i dźwięku, czyli widać osobę, która mówi. I montowało się materiał i zajawki, a w ostatniej chwili bywało, że temat się zmieniał i jechało się po przekątnej przez Polskę, więc te zdjęcia już po prostu nie ukazywały się na antenie, ale to wynikało z tego, że zmieniał się temat. Nie chcę patrzeć na całe 23 lata przez pryzmat ostatniego konfliktu. Przez kilkanaście lat, z tego co mówisz, miałeś etat, dużą odpowiedzialność i pracowałeś przy najważniejszych produkcjach. I teraz mam takie pytanie. Kiedy pierwszy raz poczułeś, że TVN staje się innym miejscem?

Takim momentem była śmierć Wejherta. W 2008 roku TVN zaczął się szykować do sprzedaży po tej śmierci i zaczęły pojawiać się oszczędności w firmie, żeby to lepiej wypaść w audytach. I wtedy zaczęło się bardzo, bardzo psuć. Zmieniła się kultura firmy, ludzie, zarządzanie, presja na koszty? Zmieniła się kultura firmy, do głosu doszli tacy ludzie jak Edward Miszczak, nazywany przez niektórych Niszczak. To był człowiek, który szczycił się tym, że jest bezwzględny dla innych ludzi i szczycił się tym, że jego podwładni stosują mobbing.

On odpowiedział, że dyrektora Potasza nie ma, będzie po nowym roku. Ja mówiłem, to wrócimy do rozmowy po nowym roku. Bo uważałem, że mam prawo zadać kilka pytań. Zadzwonił do mnie za pół godziny i powiedział, że już dyrektor Potasz jest. Więc umówiliśmy się na rozmowę po tym, jak skończyło mi się zwolnienie lekarskie, a to było jeszcze przed świętami Bożego Narodzenia. Umówiliśmy się na to spotkanie, ja się pojawiłem zgodnie z umową. Jak dziś pamiętam, Potasz siedział tak jak ty. Po mojej prawej stronie, tu gdzie mikser, siedział Kluczewski. A ja siedziałem tu, gdzie teraz siedzę. Ktoś jeszcze siedział przy tym stole? Nie, już nie było kadrowej. A gdzie było spotkanie? W gabinecie u Potasza.

I usłyszałem, że teraz będzie inny sposób zatrudnienia w dziale, że nie będzie etatów, że musimy za porozumieniem stron rozwiązać nasze umowy. Ja mówię, panie dyrektorze, ale przecież Jeżeli ja rozwiążę naszą umowę za porozumieniem stron, to ani ubezpieczenia kredytów nie działają, ani odprawy nie dostanę. To jest nie w porządku po tylu latach pracy. On mówi, no jeżeli pan się nie zgodzi, to pan nigdzie nie znajdzie pracy. I dodam, że wszyscy przede mną się zgodzili, po prostu wymiękli. Natomiast dał też marchewkę. Oprócz Pukija była marchewka polegająca na tym, że zadeklarował, że póki on jest w TVN-ie to będziemy mieli dodatek urlopowy, tak zwany dodatek urlopowy. Polegało to na tym, że każdy miał wyliczoną średnią swoich zarobów. To było w granicach 25% i do każdej dniówki miał mieć dopisywane te 25, około 25%.

Które nazywało się wspomnianym dodatkiem urlopowym, pozwalające zrekompensować to, że nie mamy etatu. No i co się zadziało później? Później umówiliśmy się, że mam tą umowę rozwiązać dzień po świętach. Ja się pojawiłem dwa dni po świętach w kadrach. Rozwiązałem tą umowę, kadrowa w ogóle nie patrzyła mi w oczy, uciekała tym wzrokiem. Ja mówię, Jola, ja wiem, że to nie twoja wina i że musisz po prostu mnie zwolnić. Ona, ten, to taki, nie taki, łobuzy, mówi, ja nie wiem co z oczami zrobić, jak te umowy rozwiązuję. Ja mówię, no ja wiem, że to nie twoja wina i w ogóle się nie przejmuj. I dopiero zaczęła mi patrzeć w oczy, bo wiedziała, że jej o to nie obwiniam.

Na przykład, kiedy Discovery już było właścicielem TVN-u i Discovery wprowadziło we wszystkich spółkach na całym świecie tzw. people first. Polegało to na tym, że w okresie świątecznym Bożego Narodzenia i Nowego Roku wszyscy pracownicy i współpracownicy mieli, w zależności od roku, tam ile dni było w roku, znaczy w roku to jest zawsze tyle samo, ale ile dni było pracy w danym miesiącu, to były trzy pełnopłatne dni albo cztery w tym okresie świątecznym. W związku z tym, tak jak mówiłem, dotyczyło to wszystkich i pracowników i współpracowników. I Miszczak powiedział, że nie będziemy z tego korzystać, że nam się to nie należy, żeby wykazać się oszczędnościami. I taki na przykład mail mam, że to on za tą całą aferą stoi.

Dowiedziałem się, że nie, to powiedziałem, że ja wolę umowę o dzieło, ponieważ Nie będę w stanie zarobić na tą składkę ZUS-owską, skoro nie mam zagwarantowanej ilości dni pracy. No bo twierdzisz, że zmienił się dokument, ale nie realny sposób wykonywania pracy. Właśnie ten argument kilka lat później będzie kluczowy dla PIB-u. Dla PIP-u i dla procesu, który się odbył, tak, to jest bardzo ważne, że nic się nie zmieniło między ostatnim dniem 2012 roku, a pierwszym dniem 2013 roku. Moja praca wyglądała dokładnie tak samo. Moim przełożonym dokładnie była ta sama osoba co przed zwolnieniem. Sprzęt brałem z tego samego miejsca. Przepustki wyglądały tak samo. Na zdjęcia jeździłem w ten sam sposób prowadząc samochód.

Zacznę od końca. Teoretycznie mógłbym pracować dla innych podmiotów, ale było to bardzo źle widziane. Oni oczywiście nadmuchiwali balon z tym, że możecie sobie współpracować gdzie chcecie, ale już jak dochodziło do realiów na grafiku, to było takie pokiwanie głową, że raczej odradzam. Więc to jest fikcja z tą możliwością pracowania w kilku miejscach. Nic się nie zmieniło. Miałem tych samych przełożonych. W ten sam sposób wyglądał mój wyjazd na zdjęcia. I wyglądało to w ten sposób, że po pierwsze był grafik. Na grafiku było to, kiedy, gdzie i dla kogo wykonuję moją pracę. Grafiki były wysyłane w cyklu tygodniowym.

Pyk w następnym miesiącu na przykład jednej brakuje. Albo trzech. I szukaj od początku. Także bardzo często było to używane jako środek represji. I ja tego doświadczyłem na własnej skórze i to nie były epizody. To było stale stosowane. Jeszcze chciałem dopytać Cię o urlop L4, nadgodziny, składki, ochrona przed rozwiązaniem stosunku pracy. Nie, no mówisz o okresie, kiedy pracowałem na umowy o dzieło, rozumiem, tak? No nie, oczywiście, że tego nie było i na tym firma korzystała. Nie miałem możliwości płatnego urlopu. Opowiadałem o tym, że mieliśmy dodatek urlopowy, ale on trwał przez kilka miesięcy. Oczywiście potaż się z tego wycofał. I słowa nie dotrzymał. A propos tego człowieka, jeszcze mi się przypomina pierwsze zebranie z zespołem, kiedy on się pojawił w TVN-ie, bo on z telewizji Wisła, później z Ośrodka Krakowskiego tutaj przyszedł razem z Miszczakiem.