Apokalipsa Trzeciego Świata. Gwatemala
Multietniczna Gwatemala jest wzorcowym przykładem wszystkich bolączek, które nękają Amerykę Środkową i Południową. Przewroty, pucze wojskowe, totalna destabilizacja, ekstremalna bieda i wielkie nierówności społeczne, a z drugiej strony fascynująca historia prekolumbijska. Przywołaliśmy dzieje United Fruit Company, znanej dziś pod nazwą Chiquita. To właśnie tej firmie zawdzięczamy termin „republika bananowa” określający państwo, w którym oficjalny rząd jest na pokaz, a sznurki pociąga plantator z USA. W pierwszej połowie XX wieku modelową republiką bananową była dla United Fruit Company właśnie Gwatemala. Było o wojnach bananowych i wojnie domowej, najdłuższej w Ameryce Środkowej. Opowiedzieliśmy o czarnym świętym o opryszków – Maximonie, o Andrzeju Bobkowskim, zakochanym w Gwatemali i „Cenie strachu” z akcją w tym kraju. Gościem Jerzego Jopa był Dariusz Drajewicz, fotografik, reportażysta, podróżnik, filmolog, doktor nauk prawnych, dyrektor Międzynarodowego Instytutu Sztuki Akademii Polonijnej.
Naszym gościem jest Dariusz Drajewicz, fotografik, reportażysta, podróżnik, filmolog, doktor nauk prawnych, dyrektor Międzynarodowego Instytutu Sztuki Akademii Polonijnej. Dzień dobry. Dzień dobry, panie redaktorze. Witam uprzejmie państwa słuchaczy. W naukach politycznych termin Republika Bananowa opisuje niestabilny gospodarczo kraj zależny od eksportu zasobów naturalnych. Termin ten wywodzi się od kontrolowanych przez Stany Zjednoczone, często przy pomocy CIA państw w Ameryce Łacińskiej. Chodzi o monopol na uprawę przede wszystkim bananów. Ten termin ukłuł pewien amerykański pisarz. To był William Sidney Porter.
Zresztą bardzo ciekawą biografię ma autor tego dość popularnego obecnie sformułowania Republika Bananowa. Otóż on opisywał pewną fikcyjną republikę Anhuri w książce Cabbages and Kings, czyli Kapusta i Królowie z 1904 roku. I w tejże właśnie książce posłużył się tymże sformułowaniem Banana Republic, Republika Bananowa. Co jest bardzo interesujące, to William Sidney Porter posługiwał się pseudonimiem O. Henry, który to pseudonim pochodził z jego pobytu w więzieniu, jaki spędził właśnie za defraudację. Zatem po opuszczeniu więzienia zaczął pisać...
Mamy takiego reżysera Howarda Cocha, który nakręcił w 1958 roku Violent Road, kolejną taką wersję Ceny Strachu. Tak, 1977 rok, ten rok Gwiezdnych Wojen. Mówiłem, że powtórzymy tęże datę. To jest również film Williama Friedkina, Saucerer. I jeszcze mamy inne wersje. Mamy The Ice Road z 2021 roku. Ressera Jonathan Heisling z takimi gwiezdami jak Liam Neeson czy Laurence Fishburne. I ostatnią wersję Ceny Strachu z 2024 roku. Resserem jest Julie Leclerc, która to wersja... powstała w Maroku w języku francuskim.
Marka Chłaski. Film powstał w surowych, zimowych warunkach w Sudetach, natomiast Marek Hłasko z tego filmu się wycofał. Chodziło o zakończenie, które było w tym filmie pozytywne, a u Hłaski było negatywne. To, co uważam, że jest bardzo ważne, jeśli chodzi o wszystkie wersje Ceny Strachu, to jest film Williama Fritkina. Dlaczego? Dlatego, że jest to film bardzo mało znany i ten film wpisuje się w pewną negatywną historię, która mu towarzyszy, związaną z dżunglą i też z pomysłami Juliana Frytkina. Otóż... No właśnie, może chciałbym zacytować fragment pańskiej recenzji tego filmu, przygotowanej podczas studiów podyplomowych z zakresu filmoznawstwa w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk.
Natomiast wróćmy do Soserera. Proszę sobie wyobrazić Williama Fritkina, który jest wielką ikoną kina. Kina grozy. Bo w 1973 roku pojawił się Egzorcysta. Wspaniały film. Do dzisiaj uważam ten film za jeden z największych filmów kinematografii amerykańskiej. Jest również twórcą olśniewającego francuskiego łącznika z 1971 roku. za który Frydkin otrzymał Oscara z najlepszą reżyserię. I z tym dorobkiem Frydkin tworzy cenę strachu, która ma stanowić opus magnum jego umiejętności reżyserskiej. Ma pokonać wersję George'a Nick Luzzota. Trudno oczywiście z taką się wersją mierzyć, tak na marginesie.
Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.