Winnica w gminie Połaniec

Król Zygmunt III Waza i hetman Stanisław Potocki obozowali z wojskiem na polach wsi Winnica w pościgu za wojskiem Rokoszan Mikołaja Zebrzydowskiego i Janusza Radziwiłła. Jeden głaz i drugi napis na tablicy 5-7 lipca 1657 roku. Stefan Czarniecki w pościgu za wojskami Jerzego Rakoczego, księciem Siedmiogrodu, założył na wzgórzu nad Wisłą, w nawiasie Winnica, obóz warowny i wydał tu uniwersał do ludności ziemi przemyskiej. Więc mamy takie dwa ciekawe wydarzenia, a Kopiec Kościuszki to jest oczywiście... Trzecie wydarzenie militarne związane z naszą winnicą i drugie wydarzenie związane z Uniwersałem.

Bo rzeczywiście na przykład Połaniec w większości został nie tylko splądrowany, ale po prostu najzwyczajniej w świecie spalony i zniszczony. I potem rzeczywiście, kiedy zmieniały się już warunki, liczne nasze miejscowości nie mogły się odrodzić. I nawet niekiedy jest tak, że liczba mieszkańców współczesna jest niższa niż w XVII wieku. A więc nawet populacyjnie widać wyraźnie, że to odrodzenie nie mogło nastąpić. I właśnie Czarniecki tutaj przeciwko tej niecałej, bo to była trzydziestotysięczna armia, którą prowadził Rakoczy, taka wielonarodowa, w tym kozacy odgrywali główną rolę. I Czarniecki w tym lipcu 1957 roku czekał tutaj właśnie na to, żeby móc połączyć się z innymi oddziałami, zaatakować Rakoczego i to się udało.

I potem po tych kilku miesiącach, ale takich bardzo dramatycznych jeśli chodzi o skutki, doprowadzono do kapitulacji Rakoczego. Musiał zapłacić wysokie kontrybucje, bo to były milion dwieście tysięcy złotych jako kontrybucja, milion złotych odszkodowania dla żołnierzy i dwa miliony dla dowódców. Nawet była taka sytuacja, że pytano jeden właśnie z głównych negocjatorów Rakoczego, pytał Czarnieckiego jakiego Polska oczekuje za dość uczynienia. Czarniecki odpowiedział krwi i złota, no bo tak to właśnie wyglądało, że pod względem gospodarczym ten najazd i szwedzki i najazd siedmiogrodzian doprowadził nas do całkowitej rujnacji. To był więc jeden taki motyw związany z tym uniwersałem XVII-wiecznym, ponieważ Czarniecki stosując tę swoją wojnę szarpaną, tę wojnę partyzancką, zachęcał mieszczan i chłopów do tego, żeby przyłączyli się do oporu przeciwko najeźdźcom.