2022 rok - podsumowanie

No ale teraz ustalono, raz na zawsze, że dawna kolonia, czyli część Rudy Zajączkowskiej, gdzie był dwór, gdzie był folwark, to jest niezwykle istotne z punktu widzenia właśnie powieści Stefana Żaromskiego, Wierna Rzeka. Ona się nazywa, ta część Wierna Rzeka, no i tu już nie mamy wątpliwości, chociaż te granice też są takie rozciągnięte i poszatkowane, że rzeczywiście czasami możemy myśleć, że jesteśmy w Wiernej Rzece, a wcale tak nie będzie. No więc tutaj troszeczkę mamy problemów, ale tym niemniej ta nazwa rzeczywiście jest wspaniała, no bo świadczy o tym, jak potężny jest wpływ literatury na rzeczywistość. Pod wpływem literatury zmieniliśmy bowiem to wszystko, co dotyczy ważnej części naszego regionu.

No i ja powiem szczerze, że za każdym razem, kiedy jestem nad Wierną Rzeką, w jakiejś jej okolicy, czyli nie tylko w samej miejscowości, ale gdy wędruję się wzdłuż Wiernej Rzeki, no to nie wyobrażam sobie, żeby nie mieć ze sobą Wiernej Rzeki Stefana Żeromskiego. I żeby nie otwierać gdzieś tam przypadkowo, mam taki jeden egzemplarz, który był klejony, bo to kiedyś takie były wydawnictwa, więc te kartki są już tak wymieszane, że właściwie nawet nie sprawdzam na której stronie jesteśmy, tylko po prostu wyciągam sobie jakiś kawałek po to, żeby no odpoczywając albo właśnie Chcąc odpocząć, przenieść się w te czasy, jak Stefan Żeromski widział Wierną Rzekę i co o niej sądził, bo przecież w całym tym utworze, który nosi taki podtytuł Klechda domowa, najpierw to był podtytuł Klechda tylko, a później w czwartym wydaniu, w 1925 roku, sam utwór ukazał się w 1912 roku, czyli w przeddzień okrągłej rocznicy wybuchu powstania styczniowego,

Z trylogią, którą Stefan Żeromski planował. Wierna Rzeka miała być trzecią częścią trylogii takich dziejów polskich w XIX wieku. Pierwsza część to były popioły, gdzie głównym bohaterem jest Rafał Olbromski. W drugiej części pod tytułem Iskra ona się nie zachowała, rękopis przepadł po prostu, tylko jedno z opowiadań, które było fragmentem tego utworu. Były dzieje jego syna Huberta Olbromskiego, a w trzeciej właśnie w Wiernej Rzece mamy też Huberta Olbromskiego, Ale mamy jego śmierć, która właśnie jest opisana w tym fragmencie, który akurat teraz otworzyłem. I to jest bardzo przejmujący motyw dotyczący właśnie Wiernej Rzeki. Czemu pisarz nazwał swój utwór w ten sposób?

Taka sama scena to jest scena, którą Żeromski znał z opowiadań swojej ciotki. Bo jej syn, siedemnastoletni Gustaw, został rozsiekany też szablami żołnierzy carskich podczas powstania styczniowego. Kończąc naszą noworoczną MOC HISTORII, życzymy w takim razie jeszcze udanego świętowania, no bo to dopiero godzina trzynasta w Nowy Róg, ale nie przesadzajmy. No, ale zawsze warto się cieszyć tym, że zaczyna się nowy rok i w związku z tym życzenia do siego roku są zawsze aktualne i zawsze potrzebne. Dziękujemy za uwagę. Cezary Jastrzębski, Robert Szumielewicz i Tomasz Tamborski, który program zrealizował.