2022 rok - podsumowanie

Nasz region należy bezsprzecznie do miejsc, gdzie dochodziło do wielu walk narodowo-wyzwoleńczych. Praktycznie wszędzie znajdziemy ich ślady. W naszej historycznej wędrówce zatrzymaliśmy się w Małogoszczu, gdzie 24 lutego 1863 roku rozegrała się jedna z najważniejszych i najkrwawszych bitew Powstania Styczniowego. Liczebnie przeważali powstańcy, ale doświadczenie i uzbrojenie było po stronie rosyjskiej. Zawiodła koordynacja działań dowódców wojsk zaborcy. Inaczej byśmy tę bitwę przegrali. Kompletnie z kretesem, chociaż oczywiście też musimy pamiętać, że Rosjanie byli doskonale wyszkoleni, nie ulega to wątpliwości, lepiej uzbrojeni, choćby właśnie ten moment, kiedy nasi nie mogli strzelać, bo to nie miało sensu, dlatego że kule nie dosięgały przeciwnika, a przeciwnik dysponował bronią, która dosięgała naszych.

Nasi też mieli przecież bardzo dużo takiej domowej broni, myśliwskiej, A nie broni wojskowej i oczywiście też część była słabo uzbrojona, szli do powstania, no ale nie mieli odpowiedniego oręża. W dodatku też musimy pamiętać, że Rosjanie, o tym często zapominamy, oni się nie mogli doczekać naszego powstania. Wszystkie elity rosyjskie, wszyscy dowódcy wojskowi czekali z utęsknieniem, żeby mogli wkroczyć na nasze ziemie i zacząć rabować, mordować i potem dociskać rusyfikację do już niebywałych rozmiarów jako represje popowstaniowe. No więc rzeczywiście byli w takiej sytuacji Rosjanie. Zresztą najlepiej to widać też na przykładzie Małogoszcza, który ucierpiał w czasie bitwy.

Płonął Małogoszcz, wszystkie domy w rynku uległy zniszczeniu, to było ponad 100 domów. Natomiast następnego dnia, 25 lutego, kiedy już nie było żadnej bitwy, Rosjanie pojawili się znów w Małogoszczu, podpalili Małogoszcz, zrabowali co tylko się dało i w rezultacie kolejnych prawie 90 domów uległo zniszczeniu, czyli Małogoszcz na dobrą sprawę został do kompletnej ruiny doprowadzony. Takie wykazy oglądałem mieszkańców, którzy podawali swoje straty i na 300 mieszkańców w takim wykazie to były tylko głowy rodziny. Przy większości jest adnotacja, że nic nie posiada. Obecnie nic nie posiada, bo stracił dom i wszystko co było na wyposażeniu tego domu.

Czyli taką pułapkę zastawiano. No i gdyby rzeczywiście ten plan Rosjanom się udało zrealizować, no to mówilibyśmy w kategoriach wielkiej klęski o bitwie pod Małogoszczem. Natomiast na szczęście doszło do takiej wewnętrznej rywalizacji. To znaczy, zamiast ruszyć z Chęcin o odpowiedniej godzinie, żeby zjawić się w Małogoszczu o dziesiątej, jedenastej, Dobrowolski postanowił ruszyć wcześniej. Mówiliśmy, że bitwa się zaczęła około dziewiątej. On już był, on już przekroczył rzekę, on już był przy Brogowicy, on już rozwijał się do natarcia. Natomiast miał na myśli jedno. Chciał po prostu pokonać powstańców i wszystkie zasługi sobie przypisać. I dzięki tej jego decyzji byliśmy właśnie w takiej sytuacji, że nie na raz się wszyscy zeszli.

Dlatego, że Wierna Rzeka pozwoliła przeżyć powstańcowi. Temu bohaterowi, który po bitwie pod Małogoszczem dostał się do Rudy Zajączkowskiej. Oczywiście coś się działo po drodze, no to pamiętamy te przejmujące sceny, ale rzeka pozwoliła mu przetrwać. Uratowała go, opłukała jego rany. Potem jest właśnie ten motyw, kiedy rzeka chroni dokumenty rządu narodowego, bo Hubert Olbromski był komisarzem rządu narodowego i w godzinie śmierci rzucił w nurt rzeki te najważniejsze dokumenty. A potem oczywiście Salomea Brynicka, czyli ta, która się zakochała w powstańcu, opiekując się nim, która była przekupiona przez matkę księżną, rzuca pieniądze, które matka wręczyła jej na zasadzie takiej, żeby to było pocieszenie w momencie rozstania.