Hrabia Monte Christo. 75. Postępy młodego pana Cavalcantiego

Tak się sprawy miały w kręgu paryskiej socjety, do której wprowadziliśmy naszego czytelnika, gdy pewnego wieczoru Monte Christo odwiedził pana Danglarsa. Nie zastał go w domu, zaproszono więc hrabiego do baronowej, która naturalnie wizytę przyjęła. Od obiadów, hotel i przypadków, które po nim nastąpiły, pani Danglar reagowała swego rodzaju niespokojnym drżeniem, ilekroć wymawiano nazwisko Monte Christo. Kiedy brzmienie jego nazwiska nie było zwiastunem przybycia samego hrabiego, wtedy to bolesne uczucie wzmagało się jedynie, jeśli zaś hrabia zjawiał się, Otwarta jego osoba, oczy błyszczące, uprzejmość, grzeczność rozpraszały najmniejsze cienie jej obaw.

Przy baronowej, która w pozycji pół leżącej spoczywała na kozetce, siedziała Eugenia. Cavalcanti stał. Ubrany na czarno, niby bohater gettego, w lakierowanych trzewikach i ażurowych białych pończochach przeciągał białą, dosyć starannie wypielęgnowaną ręką po swoich blond włosach, wśród których pobłyskiwał diament. W próżności swej bowiem młodzieniec, mimo rad hrabiego, nie oparł się pokusie włożenia go na mały palec. Ruchowi temu towarzyszyły zabójcze spojrzenia wymierzone w pannę danglar oraz czułe westchnienia wysyłane w tę samą stronę. Panna Danglar nie zmieniła się wcale. Wciąż była piękna, zimna i szydercza. Żadne spojrzenie, żadne z westchnień Andrei nie uszło jej uwagi.

Rzekłbyś jednak, że ześlizgiwały się jak po pancerzu Minerwy. Eugenia skłoniła się chłodno hrabiemu i korzystając z pierwszych konwencjonalnych zdań rozmowy, zniknęła w swoim salonie do nauki, skąd wkrótce dały się słyszeć dwa wesołe głosy połączone z dźwiękami fortepianu. Monte Christo zrozumiał, że panna Danglar woli towarzystwo panny Ludwiki d'Armilly, swojej nauczycielki śpiewu, od towarzystwa jego i pana Cavalcanti. Rozmawiając z panią Danglar i udając, że jest całkowicie pod urokiem tej konwersacji, hrabia przyglądał się zachowaniu pana Andrei. Andrea podszedł do drzwi i z uwielbieniem nasłuchiwał nadchodzącej zza nich muzyki, nie mogąc się zdobyć na przekroczenie progu.

Wkrótce powrócił bankier. Pierwsze jego spojrzenie przeznaczone było dla Monte Christa, ale już następne dla Andrei. Żonę powitał w sposób typowy dla niektórych mężów, którego to sposobu żaden kawaler pojąć nie zdoła, dopóki nie ukaże się obszerny kodeks małżeńskich stosunków. — Cóż to, panny nie zaprosiły pana do swojego towarzystwa? — zapytał Danglar Andrei. — Niestety nie — odpowiedział Andrea, wzdychając bardziej jeszcze wymownie niż poprzednio. Danglar natychmiast podszedł do drzwi salonu i otworzył je. Dziewczęta siedziały przy fortepianie na jednej kanapce. Każda z nich grała jedną ręką. Ćwiczenie to powtarzały często i doszły już do niezwykłej wprawy w jego wykonywaniu.

Poprowadził młodzieńca do saloniku i czy to przypadkiem, czy umyślnie zamknął drzwi za Andreą w taki sposób, że ani Monte Christo, ani baronowa ze swoich miejsc nie mogli już nic więcej dojrzeć. Ale skoro sam pan Danglard go tam wprowadził, pani Danglard nie zwróciła na to uwagi. Wkrótce też hrabia usłyszał głos Andrei, śpiewającego przy akordach fortepianu jakąś korsykańską piosenkę. Gdy hrabia przysłuchiwał się z uśmiechem piosence, zapomniał o Andrei, a przyszedł mu na myśl Benedetto, Pani Danglars zaś wychwalała przed nim opanowanie męża, który tego ranka z powodu bankructwa w Mediolanie stracił jakieś 300 do 400 tysięcy franków.

Rzeczywiście, pochwała była zasłużona. Hrabia bowiem, gdyby nie dowiedział się o tym od samej baronowej, czy też w jakiś inny, tylko sobie znany sposób, nie wyczytałby niczego z twarzy barona. No to dobrze, pomyślał hrabia w duchu. Zaczyna ukrywać swoje straty, a jeszcze przed miesiącem hełpił się nimi, po czym rzekł głośno. Droga pani, pan Danglar tak dobrze zna giełdę, że zawsze zdoła odzyskać to, co stracił. — Ach, widzę, że podziela pan powszechne, choć błędne przekonanie — rzekła pani Danglar. — Jakież to przekonanie? — zapytał Monte Christo. — Że pan Danglar gra na giełdzie, podczas gdy on wcale nie gra. A tak, rzeczywiście przypominam sobie, że pan Debray mówił mi, a właśnie co się z nim dzieje.

Nie widziałem go od trzech czy czterech dni. No i ja go nie widziałem, rzekła pani Danglar z osobliwym spokojem. Ale zaczął pan jakieś zdanie i nie dokończył. A jakie zdanie? Że pan Debray mówił panu... A tak, pan Debray mówił mi, że to pani oddaje się demonowi gry. I on tak przyznaje, że przez jakiś czas sprawiało mi to przyjemność, rzekła pani Danglary, ale już mnie to nie bawi. No i niesłusznie, proszę pani. Mój Boże, fortuna kołem się toczy. Ja, gdybym był kobietą, a przypadkiem jeszcze żoną bankiera, oczywiście nie przestawałbym ufać szczęściu mego męża, bo jak sama pani wie, w spekulacjach wszystko zależy od szczęścia. Ale jak powiadam, chociaż ufałbym zupełnie szczęściu mego męża, jednak chciałbym sobie zapewnić niezależny majątek, nawet gdyby przyszło mi zaryzykować wszystko, powierzając swoje interesy nieznanej mi osobie.

Pani Danglare mimowoli zarumieniła się. Proszę tylko pomyśleć, rzekł Monte Christo, udając, że niczego nie spostrzegł. Wczoraj podobno ktoś zrobił całkiem niezły interes na akcjach neapolitańskich. Nie mam ich, odpowiedziała żywo baronowa. I nigdy ich nie miałam. Ale doprawdy, przestańmy już mówić o giełdzie, panie hrabio. Wyglądamy bowiem jak dwaj maklerzy giełdowi. Pomówmy raczej o tych biednych wilfortach, tak ciężko doświadczonych przez los. — A cóż im się stało? — zapytał Monte Christo z dobrze udaną naiwnością. — No musiał pan o tym słyszeć. Kilka dni po śmierci pana de Saint-Méran przyjechała margrabina, po czym i ona zmarła. — A tak — rzekł Monte Christo. Słyszałem o tym, ale jak powiada Claudiusz w Hamlecie, takie jest prawo natury.

Rodzice umierają przed dziećmi i dzieci po nich płaczą, po czym same umrą przed własnymi dziećmi i również będą opłakiwane przez swoich potomków. Ale to jeszcze nie wszystko. Jak to nie wszystko? Otóż z pewnością wie pan, że mieli wydać córkę za mąż, za pana Depiney. Czy małżeństwo nie doszło do skutku? Bo podobno wczoraj Depineis zwrócił dane im słowo. Do prawdy? A znane są przyczyny tego zerwania? Nie, coś podobnego. Jakże pan de Vilfort znosi wszystkie te nieszczęścia. Jak zawsze ze spokojem filozofa. W tej chwili wszedł pan Banglar. — I jak to? — rzekła baronowa. — Zostawiłeś pana Cavalcanti samego ze swoją córką?

Sprawy zaszły już bardzo daleko, tak daleko, że na balu u swojej matki pan de Morser nie tylko zatańczył z moją córką, a pan Cavalcanti tańczył z nią trzy razy i wicehrabia wcale tego nie zauważył. Pan wicehrabia Albert de Morcer zaanonsował lokaj. Baronowa pospiesznie wstała. Chciała pójść do saloniku, by powiadomić córkę, ale pan danglar powstrzymał ją za ramię. – Daj spokój – rzekł. Baronowa spojrzała na niego zdziwiona. Monte Christo udał, że nie widział całej tej sceny. Albert wszedł, a wyglądał dziś pięknie i był wyjątkowo radosny. Ukłonił się szarmancko pani Danglare. Barona powitał poufale, a hrabiego przyjaźnie. Następnie zwrócił się do baronowej.

– Czy wolno mi zapytać panią, jak samopoczucie panny Eugenii? – Wyśmienicie, proszę pana – odpowiedział żywo pan Danglare. – Właśnie w tej chwili zajęta jest muzyką w saloniku z panem Cavalcantiem. Albert pozostał niewzruszony i obojętny. Może w duchu się zirytował, ale czuł na sobie spojrzenie Monte Christa. — O, pan Cavalcanti śpiewa bardzo pięknym tenorem — rzekł. — A panna Eugenia ma wspaniały sopran. Nie wspominając nawet, że gra na fortepianie, jak sam Talberg. To musi być prześliczny koncert. — Rzeczywiście, zgadzają się wybornie — odparł danglar. Albert zdawało się nie dostrzegł tego dwuznacznika, tak grubiańskiego, że pani Danglar się zarumieniła.

— Ja także — rzekł następnie młodzieniec — jestem muzykalny, tak przynajmniej twierdzili moi rodzice. Dziwna rzecz jednak, bo jak dotąd głos mój nie zgodził się z żadnym głosem, a zwłaszcza z sopranem. Danglar uśmiechnął się z lekka, co miały znaczyć — a złość się, złość. — Toteż książę z moją córką wzbudzili wczoraj powszechny zachwyt — rzekł, licząc zapewne, że w ten sposób osiągnie swój cel. — Nie było w pana wczoraj, panie de Morsère? — A jaki książę? — zapytał Albert. — O książę Cavalcanti — odpowiedział Danglare, tytułując uparcie młodzieńca w ten właśnie sposób. — Przepraszam — rzekł Albert. — Nie wiedziałem, że jest księciem. Aha, to książę Cavalcanti śpiewał wczoraj z panną Eugenią?

Chyba nie można lepiej znać muzyki swego kraju, niż znają książę Cavalcanti. Nazwał go pan księciem, jeśli się nie mylę. Zresztą, choćby nawet nie był księciem, z pewnością nim zostanie. We Włoszech to nic trudnego. Ale wracając do naszego urzękającego duetu, może by pan zrobił nam przyjemność, baronie, i nie mówiąc nic córce ani panu Cavalcantiemu, że słucha ich ktoś obcy, poprosiłby pana, by zaśpiewali inny jeszcze kawałek. Tak dobrze jest rozkoszować się muzyką z pewnego oddalenia w półmroku, nie widząc i nie będąc widzianym, nie krępując w ten sposób artysty, który może oddać się wtedy bez reszty porywom serca i geniuszu, Tym razem zimna krew młodzieńca zbiła Danglarsa z tropu.

W końcu jego ojciec ma znakomitą pozycję. — Ahem — chrząknął Danglar. — A skąd ta wątpliwość? — Chodzi o jego przeszłość. Ciemną przeszłość. — Ale przecież przeszłość ojca nie dotyczy syna. — No, prawda, prawda. Eee, niech pan nie wydziwia baronie. Jeszcze przed miesiącem uważał pan to małżeństwo za doskonałą partię. Proszę też zrozumieć, że martwi mnie to, bo przecież właśnie u mnie poznał pan młodego Cavalcantiego, którego ja sam dobrze nie znam. Powtarzam to panu. Ale ja go znam, to wystarczy, rzekł Danglar. Zna go pan? Zebrał więc pan o nim jakieś informacje? Zapytał Monte Christo.

A to konieczne? Czyż nie jest tak, że od pierwszego rzutu oka wiadomo z kim ma się do czynienia? Przede wszystkim jest bogaty. W granicach jakichś nędznych pięćdziesięciu tysięcy liwrów. Odebrał znakomite wykształcenie. Achem, odchrząknął z kolei Monte Christo. Jest pan dla niego niesprawiedliwy. Tak, przyznaję, ale z przykrością patrzę, jak ten młodzieniec, wiedząc o pańskich zobowiązaniach wobec morserfów, próbuje pokrzyżować wasze plany, a wykorzystuje do tego swój majątek? Danglar roześmiał się. Jakiż purytanin z pana, rzekł. Takie rzeczy zdarzają się co dzień na świecie. Nie może pan jednak, drogi baronie, zrywać ot tak dla kaprysu. Morserfowie liczą na ten związek.

No to też muszą w końcu postawić sprawę jasno i otwarcie. Mógłby pan o tym kilka słów napomknąć generałowi, drogi hrabio. Ma pan przecież względy w tym domu. Ja? Gdzie pan u diabła to spostrzegł? No jak to? Zdaje mi się, że widziałem u nich na balu, jak dumna hrabina Mercedes, ta pyszna katalonka, która zaledwie raczy usta otworzyć do swych dawnych znajomych, wzięła pana pod rękę i wyszła z panem do ogrodu, gdzie przez blisko pół godziny spacerowaliście w bocznych alejkach. – Ależ baronie, baronie! – zawołał Albert. – Pan nam przeszkadza słuchać. Toż to barbarzyństwo jak na takiego melomana. — Na cóż robić, szanowny panie żartownisiu? — odparł Danglar, zwracając się do Monte Christa rzekł.

— To co, wspomni pan o tym generałowi? — Chętnie, jeśli pan sobie tego życzy. Chodzi tylko o to, postawić rzecz jasną i stanowczą. Przede wszystkim niech poprosi o rękę mojej córki dla swojego syna. Niech wyznaczy datę, warunki pieniężne. Musimy się wreszcie porozumieć lub ostatecznie wszystko zerwać. Dość tego zwlekania. Dobrze, misja zostanie spełniona. Po tym oświadczeniu Danglar westchnął w taki sam sposób, jak przed pół godziną młody Cavalcanti. — Brawi, brawo! Brawa! — zawołał Albert, przedrzeżniając bankiera i klaszcząc na zakończenie pieśni. Danglar spojrzał krzywo na Alberta, ale w tej samej chwili Lokajl szepnął mu parę słów do ucha.

— Zaraz wrócę — rzekł bankier do Monte Christa. — Proszę na mnie poczekać, być może będę miał panu jeszcze coś do powiedzenia. Baronowa, korzystając z nieobecności męża, otworzyła drzwi do saloniku. W tej chwili obecni ujrzeli pana Andreę, wstającego gwałtownie od fortepianu, przy którym siedział z panną Eugenią. Alberu z uśmiechem ukłonił się pannie Danglary, która, bynajmniej nie zmieszana, odpowiedziała mu ukłonem jak zwykle chłodnym. Cavalcanti wyraźnie zdawał się być zakłopotany. Ukłonił się Morselfowi, ten zaś odpowiedział mu ukłonem jawnie wyrażającym impertynencję. W tej chwili Albert zaczął rozpływać się w zachwytach nad głosem panny Danglare, wyrażając jednocześnie największy żal, iż nie mógł zjawić się na wczorajszym koncercie i słyszeć jej śpiewu.

Cavalcanti pozostawiony samemu sobie wziął na bok Monte Christa. – Teraz już dosyć – odezwała się pani Danglare. – Dosyć tej muzyki i komplementów. Proszę na herbatę. Przeszli do sąsiedniego salonu, gdzie rzeczywiście herbata była już gotowa. Kiedy odkładano już na sposób angielski łyżeczki do pustych filiżanek, otworzyły się drzwi i wszedł danglar, wyraźnie czymś poruszony. Zwłaszcza Monte Christo spostrzegł to poruszenie i spojrzał na bankiera pytającym wzrokiem. – Odebrałem właśnie – rzekł danglar – korespondencję z Grecji. — Jak się miewa król Otton? — zapytał radośnie Albert. Danglar spojrzał na niego z ukosa i nic nie odpowiedział.

Jeżeli chce pan obdarzyć ją jakimś komplementem, niech pan przynajmniej pochwali jej głos, doradził Monte Christo. O nie, głos przecież chwalą wszyscy. — Mój kochany hrabio — rzekł Monte Christo — ma pan szczególny dar prawienia niegrzeczności. Albert z uśmiechem podszedł do Eugenii. Od razu też danglar nachylił się do ucha hrabiego. — Dał mi pan doskonałą radę — rzekł. — Okropna historia wiąże się z tymi dwoma słowami Fernand i Janina. — Ach tak? — zapytał Monte Christo. — Tak. Opowiem panu wszystko, ale niech pan zabierze stąd najpierw tego młodzieńca, zbyt krępowałaby mnie teraz jego obecność. No tak właśnie zamierzałem zrobić. Razem wychodzimy. Czy wciąż chce pan, bym przysłał tu jego ojca?

Bardziej niż kiedykolwiek. Hrabia dał znak Albertowi. Ukłonili się obaj damom i wyszli. Albert, wykazując największą obojętność dla wzgardy, Jaką obdarzała go panna Danglar. Monte Christo, ponawiając przeznaczone dla pani Danglar rady odnośnie środków ostrożności, jakie żona bankiera powinna przedsięwziąć w trosce o swoją przyszłość. Na polu bitwy zatriumfował pan Cavalcanti.