Edward Wadie Said
Był obcy tam gdzie się urodził, tam gdzie się wychował, a nawet tam gdzie żył. I przez większość życia walczył o prawa istnienia swojego narodu.
To jest Enigma w RMF Classic. Z sekrety życiorysów ludzi, którzy tworzyli XX wiek. Przemysław Semczuk. Rozważałby zostać pianistą, ale poświęcił się karierze naukowej. Przy okazji stał się uczestnikiem światowej polityki. I choć był w cieniu, odegrał w niej ogromną rolę. Poznajmy postać Edwarda Saida. Latem 2000 roku profesor Edward Said, wykładowca Uniwersytetu Kalambia, jest w Libanie. Ledwie kilka tygodni wcześniej wojska izraelskie opuściły południowy Liban, kończąc trwającą 22 lata okupację. Granicę stanowi wyznaczona przez ONZ niebieska linia.
Widzi profesora Uniwersytetu Kalambia rzucającego kamieniem. Ma być to dowód sprzeczności pomiędzy jego deklaracją pokojowego rozwiązania konfliktu, a ukrytym celem dążeniem do wojny. Aby zrozumieć dlaczego Said zrobił ten gest, cofnijmy się o kilkadziesiąt lat. Wadie Ibrahim Said urodził się w Jerozolimie pod koniec XIX wieku w rodzinie arabskich protestanckich chrześcijan. Mając kilkanaście lat, w obawie przed wcieleniem do armii osmańskiej, z kolegą ucieka z Hajfy do Port Saidu, a stamtąd do Liverpoolu. Pół roku później zaciąga się na statek pasażerski płynący do Ameryki. Bynajmniej nie ma zamiaru zostać marynarzem. To sposób na pokonanie Atlantyku bez pieniędzy na bilet. Po dotarciu do Nowego Jorku pod byle pretekstem schodzi na ląd, wsiada do tramwaju i znika.
Ale jeszcze większym szokiem jest zmiana statusu. W Palestynie i w Kairze należał do wyższej warstwy społecznej. Tu, jak wszyscy uczniowie, musi pracować 10 godzin tygodniowo. Dostaje przydział do kuchni i obiera ziemniaki. W 1952 roku w Egipcie dochodzi do zamieszek przeciwko Brytyjczykom. Płoną brytyjskie kina, restauracje, sklepy i firma handlowa Williama Saida, którą uznano za zagraniczne przedsiębiorstwo. Kilka miesięcy później, w wyniku zamachu stanu przychylny Anglikom, król Faruk zostaje zmuszony do abdykacji. Edward dowiaduje się o tym z listów od ojca. Póki co rodzice wciąż mieszkają w Kairze, ale jest tam dla nich coraz mniej bezpiecznie. Po ukończeniu szkoły Edward wstępuje na Uniwersytet Princeton, by studiować literaturę.
Said bada, jak Konrad przetwarza swoje życie w literaturę. Tłem jest kolonializm, który pojawia się w wielu utworach. Praca nad doktoratem skłania go do refleksji nad własnymi doświadczeniami z dzieciństwa i poszukiwaniem tożsamości. W 1966 roku doktorat ukazuje się w formie książki Joseph Conrad i fikcja autobiografii. Dzięki niej zostaje dostrzeżony w świecie naukowym. W tym czasie jest już wykładowcą Uniwersytetu Columbia. Staje się członkiem nowojorskiej inteligencji. Poświęca się literaturze i muzyce. Polityka w tym konflikt na Bliskim Wschodzie go nie interesuje, ale do czasu. W 1967 roku pomiędzy Izraelem a Egiptem, Jordanią i Syrią wybucha wojna sześciodniowa, bo Izrael wygrywa ją już po sześciu dniach, anektując Synaj, Strefę Gazy, zachodni brzeg Jordanu, wschodnią Jerozolimę i wzgórza Golan.
Izrael nie wycofuje się w ustalonym terminie z terenów palestyńskich. Opuszcza tylko Liban Południowy. I wtedy Said daje wyraz swoim odczuciom, rzucając kamieniem w stronę granicy. Co wywołuje oburzenie w świecie naukowym, choć Uniwersytet Kalambia staje za nim murem, uzasadniając, że ma prawo do nawet tak mocnego gestu. Natomiast wiedeńskie Towarzystwo Freudowskie odwołuje jego wykład. Przewodniczący Johann Schlein przyznaje, że powodem jest fotografia z Libanu. Said odpowiada ostro i wyjątkowo celnie. Freud'a wypędzono z Wiednia, ponieważ był Żydem. Teraz mnie wypędza się stąd, ponieważ jestem Palestyńczykiem. Profesor Edward Said zmarł 25 września 2003 roku. Nie doczekał pokoju, a jego obawy okazały się uzasadnione.
Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.