Edward Wadie Said

To jest Enigma w RMF Classic. Z sekrety życiorysów ludzi, którzy tworzyli XX wiek. Przemysław Semczuk. Rozważałby zostać pianistą, ale poświęcił się karierze naukowej. Przy okazji stał się uczestnikiem światowej polityki. I choć był w cieniu, odegrał w niej ogromną rolę. Poznajmy postać Edwarda Saida. Latem 2000 roku profesor Edward Said, wykładowca Uniwersytetu Kalambia, jest w Libanie. Ledwie kilka tygodni wcześniej wojska izraelskie opuściły południowy Liban, kończąc trwającą 22 lata okupację. Granicę stanowi wyznaczona przez ONZ niebieska linia.

A dla swoich rówieśników, Egipcjan i Palestyńczyków, Hawaga, czyli cudzoziemcem albo miejscowym naśladującym ludzi Zachodu. W 1947 r. ONZ wydaje rezolucję o podziale Palestyny na dwa państwa, żydowskie i arabskie. Dla Palestyńczyków to Nakba, czyli katastrofa. Wybucha wojna domowa. Ale Żydów jest więcej, są lepiej zorganizowani, a rozproszona po całym świecie diaspora zapewnia im pieniądze na zakup broni. Wygrywają wojnę, zajmując większe terytorium niż zapewniła im rezolucja ONZ. Tym samym ludność arabska zostaje wysiedlona. Ludzie tracą dorobek całego życia, domy, sklepy, gaje oliwne i pomarańczowe. W chwili wybuchu wojny Saidowie są akurat w Jerozolimie i ponownie muszą uciekać do Egiptu.

Dla Edwarda śmierć przyjaciela jest wstrząsem. Równie dobrze mógł być w jego mieszkaniu i sam zginąć. Tym bardziej zgadza się być tłumaczem i przygotowuje angielską wersję przemówienia Yassera Arafata przed zgromadzeniem ONZ. Arafat w mundurze i kefii na głowie mówi, przybyłem dziś niosąc gałązkę oliwną i karabin bojownika o wolność. Jego celem ma być dotarcie nie tylko do elit politycznych, ale i do opinii społecznej, która nie ma pojęcia o genezie konfliktu. Dwa lata później Said zostaje członkiem Palestyńskiej Rady Narodowej, organizacji będącej przedstawicielstwem środowiska palestyńskiego pełniącego funkcję parlamentu na emigracji. Choć w praktyce organizacja nie ma żadnej realnej władzy. Ale jako osoba powiązana z terrorystami już od zamachu w Monachium ma kartotekę w FBI.

Negocjacje i próby zawarcia pokoju nie doprowadziły do powstania niepodległej Palestyny, a konflikt izraelsko-palestyński trwa nadal. Amnesty International w grudniu 2024 roku, a rok później Niezależna Komisja Śledcza ONZ uznały działania Izraela w Strefie Gazy za ludobójstwo Palestyńczyków. Izrael odrzuca oskarżenia, a Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości nie wydał ostatecznego wyroku. Słuchaliście podcastu Enigma w RMF Classic. Sekrety życiorysów ludzi, którzy tworzyli XX wiek. Przemysław Semczuk.