Christa Wolf

Wiedziała, że przez niemal 20 lat była obserwowana przez agentów, którzy się nawet z tym nie kryli. Ale zaskoczyła ją jeszcze jedna teczka, z której dowiedziała się, że od 1959 do 1962 roku Stasi zarejestrowała ją jako tajnego współpracownika o kryptonimie Margarete. Twierdzi, że nie wiedziała, choć dokumenty mówią co innego. Oświadczenie Chrysty Wolf jest sensacją, a nawet skandalem, bowiem Wolf jest jedną z największych postaci współczesnej niemieckiej literatury. W NRD pełniła ważną rolę publiczną, będąc członkiem partii komunistycznej SED, a jednocześnie krytykowała system totalitarny. Jej literaturę i działalność doceniono również w Niemczech Zachodnich. Jest laureatką niezliczonych nagród i doktoratów honoris causa.

A kilka miesięcy później do partii komunistycznej SED. I tak nowa ideologia płynnie zajmuje miejsce starej. W tym czasie zaczyna studiować germanistykę na Uniwersytecie w Jenie. Tam spotyka Gerharda Wolfa. Zna go z widzenia z Bad Frankenhausen. Chłopak jest oczytany, zna literaturę i historię. Pokazuje jej Goethego i Reinera Rilke. Spędzają razem mnóstwo czasu i szybko uznają, że będzie prościej, gdy Christa wprowadzi się do jego wynajętego pokoju. Bynajmniej nie cieszy to rodziców, choć ma wymiar praktyczny. We dwoje jest łatwiej, bo zaoszczędzone pieniądze można wydać na jedzenie. Jedzenie, którego w tym czasie brakuje i często ich jedyną strawą jest literatura. Już po roku Christa i Gerhard zaręczają się, a po kolejnym biorą ślub. Obawy rodziców się sprawdziły, wkrótce sami mają zostać rodzicami.

Teraz Gerhardt kończy studia na Uniwersytecie Humboldta, a Christa pracuje w Niemieckim Związku Pisarzy. Zajmuje się recenzowaniem utworów przygotowywanych do wydania. Związek Pisarzy organizuje też życie literackie, wspiera autorów i wydawnictwa, a przy tym egzekwuje politykę kulturalną narzuconą przez SED. Poznaje tam wielu pisarzy i już po dwóch latach wchodzi do zarządu związku, jednocześnie zostając redaktorką naczelną wydawnictwa Neues Leben, drukującego literaturę młodzieżową. A w 1958 roku zaczyna publikować własne teksty w czasopiśmie Neue Deutsche Literatur. Każdy kolejny rok niesie zmiany w karierze Christy. W 1959 roku Wolfowie przenoszą się do Halle, gdzie oboje recenzują propozycje wydawnicze dla Mitteldeutscher Verlag.

Bardzo szybko przekonuje się, że jest w błędzie. W grudniu 65 roku podczas obradującego w Berlinie XI plenum Komitetu Centralnego SED Erich Honecker, członek biura politycznego, a zarazem sekretarz bezpieczeństwa, wygłasza referat oskarżając środowisko artystyczne, filmowców i pisarzy o wzbudzanie niepokoju poprzez krytyczne publikacje i niewłaściwe przedstawienie socjalistycznej rzeczywistości, sianie pesymizmu i szkodliwych poglądów. Jego zdaniem szczególnie niebezpieczna jest krytyka władzy i ujawnianie nadużyć. Christa Wolf uczestniczy w plenum jako kandydatka do Komitetu Centralnego. Ma 36 lat, jest laureatką nagrody państwowej i cieszy się uznaniem. Wie, że zabranie głosu może mieć dla niej nieprzyjemne konsekwencje.

Oczywiście jego decyzje wykorzystano propagandowo, ale Biermann szybko przejrzał na oczy, zobaczył prawdziwą twarz dyktatury. Zaczął piętnować SED i stał się niewygodny. W 1976 roku władze wykorzystują jego wyjazd na koncert do Kolonii. Biermann jadąc autostradą z radia dowiaduje się, że został pozbawiony obywatelstwa i nie ma prawa powrócić do Niemiec Wschodnich. W jego obronie staje kilkunastu intelektualistów, w tym Christa Wolf. Piszą list do Erisa Honeckera i redakcji Neues Deutschland. Oczywiście nie ma mowy, by został wydrukowany, ale jakimś sposobem trafia za żelazną kurtynę i publikuje go francuska agencja prasowa Agence France-Presse. Stasi rozpoczyna represje wobec sygnatariuszy listu, chcąc zmusić ich do wycofania poparcia. Gerhard Wolf zostaje wyrzucony z SED, a Christa otrzymuje nagane.