Mentionsy
Ćakra czy czakra - spolszczenie sanskrytu w terminach jogicznych
Ćakra czy czakra - zasady spolszczania sanskrytu w terminach jogicznych. Sprawa nie jest prosta, ale bardzo ważna ☺️Międzynarodowo do transliteracji dewanagari (alfabetu sanskrytu) obowiązuje kilka systemów naukowych, najpopularniejszym z nich jest IAST. Problem w języku polskim z użyciem IAST pojawia się jednak na poziomie odmiany przez przypadki oraz obecności znaków, które w języku polskim nie występują, np. w IAST:prāṇāyāma, mudrā, āsana, Kṛṣṇa, aṣṭāṅga, Patañjali, Yogasūtra, Haṭhapradīpikā.W języku polskim obowiązują dwa systemy: system twardy oraz system miękki, które aż tak mocno nie różnią się między sobą, głównie chodzi o spółgłoski „palatalne”:ज (IAST: ja), च (IAST: ca)🪷twardo: dża, cza - Patańdżali, czakra🪷miękko: dźa, ća - Patańdźali, ćakra🪷a odniesieniu do samogłoski ऋ (IAST: ṛ) - „ri” lub „ry” - Kriszna/Kriszna, wriksza/wryksza.Wybrane przykłady:प्राणायाम - (IAST) prāṇāyāma - (pl.) pranajamaअष्टाङ्ग - (IAST) aṣṭāṅga - (pl.) asztangaमोक्ष - (IAST) mokṣa - (pl.) mokszaJeśli chcesz zgłębić temat spolszczenia sanskrytu, to zapraszam do lektury artykułu prof. Joanny Jurewicz “Projekt polskiej transkrypcji wyrazów sanskryckich i omówienie związanych z tym problemów” (Studia Indologiczne 5/1998).________🔥JOGASUTRY I SANKHJAKARIKA: klasyczna joga indyjska✅32-godzinny kurs online z dr Niną Budziszewską i dr. Andrzejem Babkiewiczem✅16 spotkań online na żywo na platformie Atelier Jogi (+ nagrania spotkań + materiały PDF w tym autorskie tłumaczenia kluczowych fragmentów)🔥ŹRÓDŁA JOGI: sanskryt i teksty klasycznenauka ustawiczna online sanskrytu poprzez tradycję jogi w sposób logiczny i uporządkowany na platformie edukacyjnej Atelier Jogi.
Szukaj w treści odcinka
No natomiast, na przykład taki termin jak machadewa.
Natomiast język polski ma i si i szy, tylko tu pojawia się mała... Nie, no w sumie tutaj nie pojawia się żadna komplikacja.
Czyli spójrzmy na to, jak międzynarodowo zapisuje się właśnie, jak transliteruje się, czyli z dbałością o dźwięk, znaki alfabetu sanskryckiego, czyli deva nagari, bo sanskryt jest językiem, natomiast stosuje zapis deva nagari.
Natomiast mamy, tu podam tylko w skrócie akronimy, takie międzynarodowe alfabety fonetyczne jak IPA, ISO, ISO, czy chyba najbardziej popularny i najbardziej ulubiony przeze mnie, no i nie tylko przeze mnie, ale przez środowisko naukowe, do którego należę,
IAST.
Ponieważ IAST jest takim zapisem, który został ustalony, jeśli mnie pamięć nie myli, na X Międzynarodowym Kongresie Orientalistycznym w Genewie.
Natomiast zauważam, że i to jest minus,
Jak wpiszecie sobie IAST, zresztą to w opisie będzie tutaj, to mamy różne pewne znaki, które coś koty widzę dzisiaj, chcą mi wziąć uparcie udział w nagraniu.
To jest ten zapis międzynarodowy IAST, który odpowiada za jak nauczymy się jak wymawiać, co nie jest trudne, no to wiemy, że to A z kreską u góry to jest długie A, że to N z kropką u dołu to nie jest zwykłe N, sanskryt ma kilka rodzajów N, to jest N retrofleksyjne.
Natomiast o co chodzi?
Właśnie w transliteracji międzynarodowej, czyli tej obowiązującej międzynarodowo, naukowo, wyraz wyzwolenie moksza, moksza, Ź jest właśnie ustalone w tejże transliteracji IAST jako S z kropką u dołu, bo tak, S z kropką u dołu, tak ustalono właśnie w powikłaniach właśnie tutaj dziesiątego kongresu.
No i zapisujemy w tejże transliteracji IAST MOK S. u dołu A.
Natomiast zatrzymajmy się przed Ći czy Ćy.
Tu często jest wybór arbitralny przez naukowca, badacza, natomiast często obliguje dane czasopismo, czy preferuje ten, czy preferuje ten.
Język polski dlatego nie może stosować międzynarodowego zapisu najczęściej stosowanego IAST, transliteracja do alfabetu sanskryckiego Devanagari IAST, ponieważ on nie poddaje się regułom odmiany w języku polskim.
No i zamiast dżniana mamy gyan mudra.
Natomiast w ogóle joga przez J zapisujemy, tak?
Joga jak jabłko, bo przez Y to znowu będzie albo stosowany zapis nieświadomie międzynarodowy IAST, albo anglicyzm.
I jeszcze głowimy się czy ry samogłoskowe, tak zwane r z kropką u dołu w zapisie iast, czy robić z tego ri w zapisie ri czy ry Krishna, Kryszna.
Niemal wszystkie słowa w sanskrycie tworzone są od tak zwanej formy podstawowej, określanej jako pierwiastek czasownikowy.
Jakie z nazwami miast, mimo że nazwy własne, to też się spolszczamy.
No bo jak widzicie, spolszczenia dla sanskrytu nie są tak oczywiste, ale zachęcam Was do spolszczeń, mniej anglicyzmów i niestosowania IAST międzynarodowego.
Zapisuję ten akronim, także spolszczam IAST.
Ostatnie odcinki
-
Kundalini Tantra, czyli jak rozumieć tantrę ora...
21.04.2026 19:14
-
O jodze współcześnie… bez cenzury odc. 3: Konku...
15.04.2026 07:58
-
Tantra: czym jest? Wprowadzenie
13.04.2026 20:13
-
Czym jest tantra? Wprowadzenie
13.04.2026 19:59
-
Tantra: czym jest?
13.04.2026 12:01
-
Jak prowadzić jogę w środowisku fitness, nie tr...
10.04.2026 11:43
-
Jogasutry, czyli jak rozumieć jogę klasyczną
23.03.2026 20:51
-
Ćakra czy czakra - spolszczenie sanskrytu w ter...
22.03.2026 14:19
-
O samokontroli, mistrzostwie i etyce, czyli co ...
21.03.2026 20:09
-
Co joga ma wspólnego z biznesem?
20.03.2026 17:41