Mentionsy

Źródła jogi
Źródła jogi
22.03.2026 14:19

Ćakra czy czakra - spolszczenie sanskrytu w terminach jogicznych

Ćakra czy czakra - zasady spolszczania sanskrytu w terminach jogicznych. Sprawa nie jest prosta, ale bardzo ważna ☺️Międzynarodowo do transliteracji dewanagari (alfabetu sanskrytu) obowiązuje kilka systemów naukowych, najpopularniejszym z nich jest IAST. Problem w języku polskim z użyciem IAST pojawia się jednak na poziomie odmiany przez przypadki oraz obecności znaków, które w języku polskim nie występują, np. w IAST:prāṇāyāma, mudrā, āsana, Kṛṣṇa, aṣṭāṅga, Patañjali, Yogasūtra, Haṭhapradīpikā.W języku polskim obowiązują dwa systemy: system twardy oraz system miękki, które aż tak mocno nie różnią się między sobą, głównie chodzi o spółgłoski „palatalne”:ज (IAST: ja), च (IAST: ca)🪷twardo: dża, cza - Patańdżali, czakra🪷miękko: dźa, ća - Patańdźali, ćakra🪷a odniesieniu do samogłoski ऋ (IAST: ṛ) - „ri” lub „ry” - Kriszna/Kriszna, wriksza/wryksza.Wybrane przykłady:प्राणायाम - (IAST) prāṇāyāma - (pl.) pranajamaअष्टाङ्ग - (IAST) aṣṭāṅga - (pl.) asztangaमोक्ष - (IAST) mokṣa - (pl.) mokszaJeśli chcesz zgłębić temat spolszczenia sanskrytu, to zapraszam do lektury artykułu prof. Joanny Jurewicz “Projekt polskiej transkrypcji wyrazów sanskryckich i omówienie związanych z tym problemów” (Studia Indologiczne 5/1998).________🔥JOGASUTRY I SANKHJAKARIKA: klasyczna joga indyjska✅32-godzinny kurs online z  dr  Niną Budziszewską i dr. Andrzejem Babkiewiczem✅16 spotkań online na żywo na platformie Atelier Jogi  (+ nagrania spotkań + materiały PDF w tym autorskie tłumaczenia kluczowych fragmentów)🔥ŹRÓDŁA JOGI: sanskryt i teksty klasycznenauka ustawiczna online sanskrytu poprzez tradycję jogi w sposób logiczny i uporządkowany na platformie edukacyjnej Atelier Jogi.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 27 wyników dla "AST"

No natomiast, na przykład taki termin jak machadewa.

Natomiast język polski ma i si i szy, tylko tu pojawia się mała... Nie, no w sumie tutaj nie pojawia się żadna komplikacja.

Dzisiaj mamy taki króciutki wykład, ale jeśli macie pytania, to bardzo Was proszę o zadawanie ich teraz, czyli tutaj w komentarzu na live, ale także jak pojawi się to nagranie, czy na Instagramie, czy na podcastach Apple'a, YouTube'a i Spotify, to też tam w komentarzach.

Czyli spójrzmy na to, jak międzynarodowo zapisuje się właśnie, jak transliteruje się, czyli z dbałością o dźwięk, znaki alfabetu sanskryckiego, czyli deva nagari, bo sanskryt jest językiem, natomiast stosuje zapis deva nagari.

Natomiast mamy, tu podam tylko w skrócie akronimy, takie międzynarodowe alfabety fonetyczne jak IPA, ISO, ISO, czy chyba najbardziej popularny i najbardziej ulubiony przeze mnie, no i nie tylko przeze mnie, ale przez środowisko naukowe, do którego należę,

IAST.

Ponieważ IAST jest takim zapisem, który został ustalony, jeśli mnie pamięć nie myli, na X Międzynarodowym Kongresie Orientalistycznym w Genewie.

Natomiast zauważam, że i to jest minus,

Jak wpiszecie sobie IAST, zresztą to w opisie będzie tutaj, to mamy różne pewne znaki, które coś koty widzę dzisiaj, chcą mi wziąć uparcie udział w nagraniu.

To jest ten zapis międzynarodowy IAST, który odpowiada za jak nauczymy się jak wymawiać, co nie jest trudne, no to wiemy, że to A z kreską u góry to jest długie A, że to N z kropką u dołu to nie jest zwykłe N, sanskryt ma kilka rodzajów N, to jest N retrofleksyjne.

Natomiast o co chodzi?

Właśnie w transliteracji międzynarodowej, czyli tej obowiązującej międzynarodowo, naukowo, wyraz wyzwolenie moksza, moksza, Ź jest właśnie ustalone w tejże transliteracji IAST jako S z kropką u dołu, bo tak, S z kropką u dołu, tak ustalono właśnie w powikłaniach właśnie tutaj dziesiątego kongresu.

No i zapisujemy w tejże transliteracji IAST MOK S. u dołu A.

Natomiast zatrzymajmy się przed Ći czy Ćy.

Tu często jest wybór arbitralny przez naukowca, badacza, natomiast często obliguje dane czasopismo, czy preferuje ten, czy preferuje ten.

W transliteracji międzynarodowej i AST to jest r z kropką.

Język polski dlatego nie może stosować międzynarodowego zapisu najczęściej stosowanego IAST, transliteracja do alfabetu sanskryckiego Devanagari IAST, ponieważ on nie poddaje się regułom odmiany w języku polskim.

No i zamiast dżniana mamy gyan mudra.

Natomiast w ogóle joga przez J zapisujemy, tak?

Joga jak jabłko, bo przez Y to znowu będzie albo stosowany zapis nieświadomie międzynarodowy IAST, albo anglicyzm.

Ponieważ tutaj chodzi o to otoczenie, co, jaka spółgłoska następuje po tym, czyli sam-skara, sam-sara, jak s następuje po tymże my, to możemy zrobić z tego troszkę n. Tylko to jest kolejne n, które w języku polskim tego dźwięku nie ma, bo to jest takie troszeczkę unosowione n.

I jeszcze głowimy się czy ry samogłoskowe, tak zwane r z kropką u dołu w zapisie iast, czy robić z tego ri w zapisie ri czy ry Krishna, Kryszna.

No i proponuję Wam oczywiście w nawiasie przy pierwszym pojawieniu się danego terminu użyć alfabetu czy też transliteracji międzynarodowej i AST.

Niemal wszystkie słowa w sanskrycie tworzone są od tak zwanej formy podstawowej, określanej jako pierwiastek czasownikowy.

Jakie z nazwami miast, mimo że nazwy własne, to też się spolszczamy.

No bo jak widzicie, spolszczenia dla sanskrytu nie są tak oczywiste, ale zachęcam Was do spolszczeń, mniej anglicyzmów i niestosowania IAST międzynarodowego.

Zapisuję ten akronim, także spolszczam IAST.