Mentionsy

Ale jak już powiedzieliśmy, imamowie byli niezadowoleni i potępili Szacha za białą rewolucję, a szczególnie potępił go Ayatollah Khomeini, który wkracza tutaj na naszą scenę i będzie występował w tym odcinku do samego końca.

Ayatollah Khomeini, ważny duchowny.

I Khomeini został aresztowany przez SAVAK.

Sawak aresztował Khomeiniego i na to wybuchły protesty ludzi, zostały krwawo stłumione, ale Khomeini przebywający w areszcie nie poddał się i w 1964 roku potępił Szacha znowu.

Zgodził się na wygnanie Khomeiniego.

No i Khomeini trafił do Turcji na chwileczkę, a później do Iraku, gdzie spędził następne 13 lat.

Po wygnaniu Khomeiniego Szach zaostrzył kurs i to było widać w różnych dziedzinach, ale głównie no właśnie w polityce represji.

Oczywiście jeśli porównać to później z represjami wobec opozycji w czasach rewolucji islamskiej, czy po rewolucji islamskiej i zaraz rządów Khomeiniego, to okazuje się, że ten reżim islamski był znacznie bardziej krwawy i tych egzekucji było znacznie więcej i znacznie więcej osób straciło życie w pierwszych latach islamskiej republiki niż za całych rządów Szacha, ale...

Khomeini mieszał religijny konserwatyzm z antykolonializmem spod znaku Mosadecha, można powiedzieć.

To też był na swój sposób kontynuator Mosadecha, aczkolwiek Khomeini się od Mosadecha odcinał, że to nie był muzułmański przywódca.

Dla Mosadeka to było tłamszenie bardziej ekonomiczne, dla Khomeiniego tyleż ekonomiczne, co kulturowe.

Opinie, że reżim jest stabilny dopiero później się prezentował w swoich wspomnieniach jako człowiek, który ostrzegał, mówił, że trzeba się dogadywać z Khomeinim, ale to już było troszkę późno.

I przyczyną tych zamieszek jest artykuł w prasie, proszę państwa, artykuł, który szkaluje Khomeiniego, no oczywiście napisany na zlecenie władz.

I szkaluje Khomeiniego jako agenta komunistów, mówi o tym, że on tak naprawdę nie jest Irańczykiem, bo tam ojciec z Indii, więc taki trochę farbowany Irańczyk.

To byłoby zupełnie wbrew jego interesowi, natomiast Khomeini z Iraku oświadcza, że winny jest Sawak i ta narracja się przyjmuje w społeczeństwie irańskim.

Nawiasem mówiąc, w tym samym sierpniu 78 roku do Szacha dzwoni Saddam Hussein i mówi mu tak, ten muła brudzi panu, brudzi mnie, brudzi wszystkim i proponuje Szachowi, że zabije Khomeiniego.

No ale znowu, to zostaje odebrane jako słabość, a Khomeini wciąż z wygnania podkreśla, że Szach musi odejść i nie ma absolutnie mowy na żadne kompromisy.

No i teraz ważne pytanie, dlaczego to Khomeini stał się liderem opozycji i czy rzeczywiście był liderem opozycji?

Innymi słowy, taki Khomeini mógł z tego Iranu pojechać bez wizy do Paryża.

Harry'o Khomeini się nigdy nie uśmiechał.

No więc to był taki raczej vibe, ale mimo to media oszalały na punkcie Khomeiniego.

Ale jak na przykład wychodziły różne rzeczy, które Khomeini mówił wcześniej, o Żydach, o konieczności władzy antysemickiej.

Tak, no bo Khomeini może i islamista, ale jak on nie lubi komunistów, my nie lubimy komunistów, dogadamy się, żaden problem.

No i zwłaszcza, że jakby narracja forsowana też przez Saliwana i przez innych ludzi, trochę też taka samooszukująca się, a jak wiemy samooszukiwanie się jest w ogóle motywem przewodnim tego odcinka, no to jest właśnie taka, że ten Khomeini to on będzie takim tylko przywódcą duchowym,

Ten Yazdi też uważa, że Khomeini nie będzie rządził, no bo też sam Khomeini, jak już mówiliśmy, bardzo ostrożnie się wypowiada i bardzo niedużo.

I na tę fikcję Khomeiniego nabiera się ambasador Sullivan, który też uważa, że Khomeini będzie takim duchowym przywódcą rewolucji, ale rządy przejmą tacy bardziej pragmatyczni współpracownicy.

No i Sullivan, znowu paradoks, który ma za zadanie dogadywać się z Bakhtiarem, sam w tego Bakhtiara nie wierzy i właściwie gra już na upadek tego rządu i na dogadanie się z Khomeinim i islamistami.

1 lutego 1979 roku, czyli już po wyjeździe Szacha, do Iranu wraca Khomeini i od razu oskarża.

Tymczasem Khomeini ląduje w Teheranie i ku zaskoczeniu bardzo wielu ludzi mówi nie.

Islamiści władzę przejmuje Ayatollah Khomeini, a Bahtiar no ucieka.