Mentionsy
Drugi rzut OKA: Czym stał się Trybunał Konstytucyjny za prezesury Julii Przyłębskiej?
9 grudnia upływa dziewięcioletnia kadencja sędzi Julii Przyłębskiej. Sprawowała funkcję prezeski trybunału przez osiem lat, od grudnia 2016 roku.
W tym okresie Trybunał Konstytucyjny przestał pełnić swoją podstawową konstytucyjną funkcję niezależnej kontroli zgodności przepisów prawa z konstytucją RP.
Stał się nie tylko podmiotem, ale jednym z głównych aktorów sporu politycznego. Przyczynił się do niszczenia państwa prawa oraz ograniczania praw i wolności obywateli.
Podsumowujemy ten niechlubny i nietypowy okres funkcjonowania polskiego Trybunału Konstytucyjnego w rozmowie z dr. Michałem Ziółkowskim, konstytucjonalistą, adiunktem w Akademii Leona Koźmińskiego, do 2015 roku pracownikiem TK i autorem licznych publikacji naukowych na temat kryzysu konstytucyjnego w Polsce.
--
Drugi rzut OKA to autorski podcast OKO.press, w którym próbujemy rozróżnić prawdę od fikcji oraz sprawdzić popularne przekonania. A wszystko to w rozmowach z gośćmi i gościniami - specjalist(k)ami od poruszanych tematów, którzy i które odpowiadają na pytania oraz przedstawiają swój punkt widzenia.
Nowe odcinki pojawiają się w każdy poniedziałek o godzinie .
Podoba Ci się to, co słyszysz? Wpłać na OKO, byśmy mogli dalej tworzyć dobre projekty 👉 https://oko.press/wesprzyj
Rozdziały (11)
Anna Wójcik przedstawia podcast i przedstawia gościa, dr Michała Ziółkowskiego, konstytucjonalisty i prawnika.
Dr Ziółkowski omawia historię i funkcje Trybunału Konstytucyjnego, od 90-tych do 2015 roku.
Dr Ziółkowski opisuje zmiany w funkcji Trybunału po 2015 roku i powstanie kryzysu konstytucyjnego.
Dr Ziółkowski analizuje orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego po 2015 roku, podkreślając ich wpływ na prawo i politykę.
Dr Ziółkowski i Anna Wójcik omawiają trzy najbardziej negatywne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Komentarz na temat negatywnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, w tym orzeczeń dotyczących prawa do sądu i relacji z Europejskim Trybunałem Praw Człowieka.
Analiza negatywnych i pozytywnych aspektów orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w okresie po 2016 roku, w tym problemów z wydawaniem orzeczeń i selektywności.
Analiza uchwały Sejmu z 2017 roku i jej wpływ na relacje między polskim porządkiem konstytucyjnym, a unijnym i konwencyjnym.
Opis strategii Rzecznika Praw Obywatelskich w postępowaniach przed Trybunałem Konstytucyjnym, w tym wykorzystanie uchwały Sejmu.
Analiza propozycji zmian w systemie wyborów sędziów Trybunału Konstytucyjnego, w tym zmiany dotyczące publikacji wyroków.
Komentarz na temat publikacji wyroków Trybunału Konstytucyjnego, w tym praktyki rządu PiS i potencjalne konsekwencje.
Szukaj w treści odcinka
Dzisiaj w studio jest z nami dr Michał Ziółkowski, konstytucjonalista, prawnik, adiunkt w Akademii Leona Koźmińskiego i do 2015 roku pracownik Trybunału Konstytucyjnego.
No ale teraz, ponieważ niektóre osoby pracujące też w OKO.press uświadomiły mi, że kryzys konstytucyjny w Polsce trwa tak długo, że właściwie od czasów nastoletnich już nie wiedzą, jak powinien funkcjonować i właściwie czym powinien być Trybunał Konstytucyjny, no to pierwsze pytanie jest takie.
Nie oszczędzasz mnie, bo pierwsze pytanie i od razu egzamin tak naprawdę, więc pozwól, że najpierw odpowiem tak, jak moje fantastyczne studentki i studenci odpowiadają, kiedy pytam ich o funkcję Trybunału Konstytucyjnego.
Ona wynika z przepisów konstytucyjnych i Trybunał w zasadzie
Trybunał Konstytucyjny również miał za zadanie kontrolować czy ustawy
Trybunał Konstytucyjny powierza jeszcze Trybunałowi kilka innych funkcji, które jak dotąd nie były zbyt często realizowane.
Mianowicie kontrolę konstytucyjności działań partii politycznych Polska Konstytucja na przykład zakazuje działania partii faszystowskich oraz uprawnienie Trybunałowi Konstytucja powierza do
Ale tak naprawdę, kiedy myślimy o funkcji Trybunału Konstytucyjnego w Polsce przed 2015 rokiem,
Zanim Trybunał został nielegalnie obsadzony, to ja myślę o kilku okresach, które ten Trybunał miał.
Myślę o kilku okresach dlatego, że myślę o funkcji nie tylko w kontekście przepisów prawnych, ale o funkcji społeczno-prawnej, doniosłości, jaką Trybunał pełnił w systemie prawnym w historii polskiego konstytucjonalizmu.
I wtedy Trybunał Konstytucyjny odegrał kluczową rolę, interpretując przepisy klauzuli demokratycznego państwa prawnego i wyprowadzając z niej kolejne prawa i wolności.
I te prawa i wolności, i warto o tym pamiętać, że te prawa i wolności wyinterpretowane z bardzo ogólnego przepisu przez Trybunał Konstytucyjny później stały się punktem odniesienia dla twórców i twórczyń polskiej konstytucji.
Tak naprawdę to, co mamy w rozdziale drugim polskiej konstytucji jest w dużej mierze pewnym odbiciem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego sprzed 97 roku, więc to był taki okres, w którym Trybunał
Tak, ja myślę, że to jest kolejny okres, bo Trybunał odegrał bardzo ważną rolę w i po 2004 roku, kiedy to wydawał kolejne wyroki, wskazując na nie tylko zasadność
To są bardzo ważne orzeczenia, bardzo też progresywne w skali europejskiej, dialogujące z orzecznictwem austriackiego Trybunału Konstytucyjnego, niemieckiego Trybunału Konstytucyjnego i wielu innych znakomitych orzeczeń europejskich.
To jest taki okres między 1997 a 2004 rokiem, kiedy Trybunał Konstytucyjny wydał bardzo wiele orzeczeń, w których te nowe prawa konstytucyjne rozwinął.
To jest bardzo ważny okres, w którym Trybunał spełnił rolę takiego, potem jak najpierw był budowniczym i współtwórcą polskiego porządku konstytucyjnego, potem stał się jego strażnikiem, zapewniając, żeby żadna większość konstytucyjna nie odebrała nam tych praw, które zostały nam przyznane w momencie konstytucyjnym.
Potem mamy po 2016 roku już nowy Trybunał ukształtowany z nową prezes Julią Przyłębską.
Natomiast funkcja Trybunału po 2015 się zmieniła.
Zmieniła się o tyle, że po pierwsze Trybunał przestał orzekać w takim tempie i w ten sposób, jak orzekał kiedyś.
38 nierozpoznanych pytań prawnych, 348 skarg konstytucyjnych po ich wstępnym rozpoznaniu, z czego 63 zostały przez Trybunał zakwalifikowane do merytorycznego rozpoznania tylko w tym roku.
To są bardzo duże liczby, biorąc pod uwagę, że wpływ do Trybunału po 2015 roku, wpływ spraw, radykalnie się zmniejszył.
No to Trybunał Konstytucyjny był używany, żeby blokować ich działanie, tak?
Tak, bo jeżeli już Trybunał orzekał,
Jeżeli Trybunał orzekał, to orzekał w sprawach
Ostatnie odcinki
-
Geny czy wychowanie? Nie ma prostego przepisu ...
29.06.2026 15:00
-
Czy artyście wolno nie zarabiać? Jak wspierano ...
24.06.2026 07:04
-
Co czeka Francję po epoce Macrona?
17.06.2026 07:16
-
Małżeństwa osób tej samej płci zawarte za grani...
03.06.2026 07:03
-
Czy powinniśmy pracować mniej? #DlaczegoTak
30.05.2026 16:00
-
Jak naprawić ustrój w Polsce bez nowej konstytucji
26.05.2026 07:19
-
Między Rosją a posłem Kowalskim. Wszystko o afe...
19.05.2026 18:47
-
W Bułgarii po wyborach parlamentarnych wreszcie...
16.05.2026 07:17
-
Czy Niemcy faktycznie są w ruinie?
13.05.2026 03:36
-
Czy Péter Magyar osiągnie na Węgrzech więcej ni...
04.05.2026 14:28