Mentionsy

Škoda.

Mniej więcej w połowie XIX wieku Emil Škoda odkupuje w Piliżnie niewielkie zakłady przemysłowe.

W efekcie, gdy wybucha I wojna światowa, Škoda jest największym koncernem w całych Austro-Węgrzech.

Po kilku latach Škoda jednak, wsparta w międzyczasie przez francuski koncern zbrojeniowy Schneidera, pewnie staje na obu nogach.

O powojennej historii koncernu Škoda skupiając się już prawie wyłącznie na jego samochodowej odsłonie będę rozmawiał ponownie i z wielką przyjemnością z historykiem motoryzacji Karolem Machim z Wrocławskiego Ośrodka Pamięć i Przyszłość.

Podczas wojny Škoda

Ja to przypominam nie bez powodu, bo wówczas marka, konkretna marka, na przykład Škoda, miała znaczenie wtórne.

I tak na przykład Škoda podczas II wojny światowej najbardziej chyba jest znana z niszczyciela czołgów Hezer produkowanego na podwoziu przedwojennego czeskiego czołgu LT-38.

No i oczywiście tutaj w tym znajduje się Škoda, Tatra, Praga czy też Avia.

Ta Škoda cały czas jako marka widnieje na samochodach, ale...

Z kolei też wspominana przeze mnie lekka ciężarówka Škoda 150 znalazła swój matecznik na praskich Wysocianach w zakładach Aero, by później z kolei przenieść znów produkcję na dzielnicę Libeń do zakładów marki Praga.

I to była nadal Škoda Popular, ale nazywała się 1101.

Škoda ta zyskuje miano Tudor.

Ale to nie był na tyle osobowy samochód dostępny dla ogółu, to też jest złe porównanie, żeby można było mówić o tym, że no i Tatra produkuje samochody osobowe i Škoda produkuje samochody osobowe.

A więc ta Škoda musiała przestawić całe moce produkcyjne tylko na produkcję tego jednego modelu.

I tu już widać zakusy, jakie ma Škoda, chociaż tak naprawdę widać je było nawet i przed wojną, bo z wyprodukowanych 71 591 sztuk wyeksportowano około...

Więc tak mniej więcej wyglądała Škoda 1101 Super Sport.

I tak też powstaje Škoda 1101VO, czyli wojenna otwierzyna, wojskowo otwarty.

Bardzo mi się podobają i troszeczkę ta Škoda może ją przypominać.

Ale uwaga, ta Škoda była w ogóle bardzo duża, a jednocześnie jej metalowe nadwozie można było spawać szybko.

Zaprojektował ciężarówkę Škoda 706, ta, o której mówiliśmy.

Ja nie bez przyczyny o tym właśnie też wspomniałem, bo to jest fajny epizod, tutaj jakaś pancerna Škoda, ale nagle się okazało, że Škoda przyjmuje na siebie wszystko.

Tylko skończmy już tą produkcję i naprawdę zajmijmy się tym, czym powinniśmy się zająć, bo przecież oni mieli wizję, że już miała wchodzić Škoda 1200.

No to już można powiedzieć, że ta Škoda zaczyna jeździć.

Ale jak to się dzieje, kiedy my ledwo zaczynamy produkować Warszawę i z tym eksportem bywa różnie, no w Bułgarii dzisiaj jeszcze można znaleźć kilka Warszaw i na Węgrzech, a Škoda po prostu to wszystko robi w ten sposób, że samochody znajdują nabywców w krajach Beneluxu, najbardziej rozwiniętych właściwie wtedy krajach Europy.

No i to rozwinięcie eksportu, systematyzujące tą siatkę i strukturę, jak sprzedawana ma być Škoda 1200, przygotowana była idealnie jako hit eksportowy.

Dzięki tej siatce, o której powiedziałem, produkcja to nie tylko jakby Czechosłowacja, nie jest tylko rynkiem tym, do którego ma trafiać ta Škoda, ale państwa bloku wschodniego, które naprawdę zostały zalane też tą Škodą 1200, nie mówiąc o krajach zachodu, gdzie również była hitem.

Škoda 1200 sprzedaje się, uwaga, w zawrotnej liczbie 74 pojazdów.

I to taki koszt, że każda Škoda 1200, koszt produkcji wzrósł o 5000 koron na jednym egzemplarzu.

I tak to wszystko pookrzyżowało plany AZMP, no więc na przykład wersja kombi Škoda 1200 we Wrchlabi mogła być produkowana w ogóle dopiero od 1955 roku.

Babeta, Škoda 973.

No nie da się ukryć, że to było, jeżeli chodzi o terenówki, ładne auto, ale to było też auto, które gdyby spełniły się założenia czechosłowackich planistów, to nie byłoby już żadnych osobowych samochodów marki Škoda, bo...

Skoro Škoda posiada świetne zaplecze techniczne do skonstruowania właściwie wszystkiego, bo już przecież i był WOS i nie tylko, to w latach 1951-1952 powstał pierwszy prototyp.

No i wszystkie założenia i testy wypadały tak naprawdę znakomicie, bo samochód był nawet przetestowany w ciężkich warunkach na poligonach pod Dreznem, więc już widać było, że szykowano się, że ta Škoda mogła stać się takim domyślnym samochodem terenowym dla krajów bloku wschodniego.

No i na całe szczęście ten GAZ-69 i ambicje radzieckie powodowały, że to on stał się tą terenówką podstawową, mimo że tak naprawdę w terenie i w niezawodności Škoda wypadała o wiele, wiele lepiej.

Natomiast w tym filmie występuje w kilku egzemplarzach właśnie Škoda 973 i połączona jest z piosenką właśnie z, nie pamiętam w tej chwili dokładnie tytułu tej piosenki, ale piosenka jest o babecie, imię żeńskie.

I to jest w ogóle znacznie późniejsza historia, więc żeby nie mylić Babety przez jedno T z Babettą motorowerem przez dwa T. I ta Babeta zyskała tą ludową nazwę, ta Babeta, czyli Škoda 973, zyskała właśnie od tej piosenki z tego musicalu.

Tak jak i sam Spartak zresztą, pojawia się Škoda 450.

Świetny model, ale tam coś jeszcze brzęczy nam w tych przedniosilnikowych Škodach.

I tutaj muszę powiedzieć o osobnej rodzinie, która była czymś bardzo przypadkowym, można powiedzieć, bo mimo iż w 1960 roku do produkcji wchodzi Škoda Octavia kombi, tak w 1961 roku mechanika odziedziczona po dawnej Škoda 1200 nadal ma się dobrze.

Póki co takiego busa jeszcze nie opracowano, więc samochód Škoda 1202 służył sobie jako samochód pocztowy, woził wszystkie ciężkie rzeczy i ogólnie znaleźć go teraz w dobrym stanie jest czymś niesamowitym, bo one wszystkie po prostu pracowały.

No i Turcy to uczynili i powstała Škoda 1202, kamionet, która była charakterystycznym, kanciastym, bardzo brzydkim pick-upem, którego próżno szukać na jakichś innych rynkach spoza Turcji.

Na tylnej burcie tego pick-upa wytłoczone były piękne litery ŠKODA, także to nie był jakiś tam turecki wynalazek i tyle, tylko to było sygnowane marką ŠKODA.

No i w pewnym momencie w ogóle odświeżono design tego samochodu, bo się okazało, że to jest hit w Turcji, no i wypuszczając nowy model Škoda 1203 kamionet, która uwaga, kompletnie nie ma nic wspólnego z samochodem, o którym jeszcze będziemy mówić, czyli o 1203 z Czechosłowacji.

Škoda 1202, kamionet.

No i tak też powoli dobiegamy końca, jeżeli chodzi o naszą opowieść o przedniosilnikowych Škodach.

To jest ta Škoda 450 w wersji właśnie cabrio.

Natomiast tak jak mówiłem, dobra, tutaj stawiamy kropkę o Škodzie, a właściwie o powojennej produkcji samochodów marki Škoda, ale tych bazujących jeszcze na przedwojennym modelu Popular.

Innymi słowami, od połowy lat 60. przez kolejne trzy dekady Škoda znów głównie rozwijała jedną, coraz bardziej archaiczną i odstającą od wymogów rynku konstrukcję.

Chociażby o Škodach produkowanych na Nowej Zelandii czy w Pakistanie.