Rozmowa z prof. Magdaleną Środą

A czy wyzwolimy się spod wpływów katolicyzmu, kościoła katolickiego? Jak panie myśli? Bo pan Stawiszyński na przykład skłonił się ku chrześcijaństwu. Ja wczoraj słyszałem taki zarzut od jednego działacza ateistycznego, kiedy powiedziałem, że będę miał przyjemność z panią profesor rozmawiać. On chciał zachować anonimowość, ale powiedział, że ma wiele pretensji do pani, ponieważ pani tak broni chrześcijaństwa jako takiego i Jezusa jako takiego, a to się przecież nie powinno. Ja bardzo mocno odróżniam religię, religijność, wiary, chrześcijaństwo, no i Jezusa rzecz jasna. Od instytucji Kościoła, jego historii, teologii, to są jakby trochę dwie różne rzeczy.

Ja zajmuję tutaj taką pozycję Tomasza Polaka, byłego zakonnika, jak wiadomo, a teraz profesora na Uniwersytecie, Adama Mickiewicza, który, no nie będę głęboko wchodziła w tę jego teorię, ale to jest taka teoria, która oddziela tego Jezusa, który był po prostu rewolucjonistą moralnym w Jerozolimie od tego, co uczynił Zen. Święty Paweł i Konstantyn i Justynian, mianowicie kiedy to postawili na zmartwychwstanie i na tym zmartwychwstaniu zbudowali kościół, potęgę, władzę i tak dalej. No ale nie będę w to wnikać. Niepokoi mnie oczywiście Stawiszyński i jeszcze kilku innych panów, którzy widząc wokoło walące się wartości wracają do chrześcijaństwa jako takiego reziduum wartości.

Działań swoich poprzedników i różnych ustępstw, na które kolejne rządy szły. Natomiast z jednej strony sama wiara, taka rzeczywista wiara, wydaje mi się czymś dla mnie niezrozumiałym. Ja ją znam z książek. Nie chce mi się wierzyć, że dorośli ludzie wierzą naprawdę, że Maria była dziewicą, albo że Jezus zmartwychwstał, albo że świat jest tworzony przez wszechmogącego i sprawiedliwego Boga. Świat, na którym Holokaust był i na którym jest mnóstwo cierpienia, chorób i straszliwych rzeczy. To mi się wszystko w głowie nie mieści, że można w takie rzeczy wierzyć. Tenże ateista zapytał jeszcze prowokacyjnie, ale już nie będziemy tego drążyć, bo to tematy teologiczne, o etykę grzechu pierworodnego, że skoro Pani tak broni tego chrześcijaństwa, to chciał dopytać o etykę grzechu, ale my się na grzechu pierworodnym chyba skupiać nie będziemy.

I on też miał taki stosunek do Jezusa, jak wiadomo. Nie znosił kościoła, zwłaszcza hipokrytycznego, płaskiego kościoła polskiego i jego, że tak powiem, wszystkich pracowników. Natomiast Jezus go jakoś fascynował. Pamiętam jego wczesny tekst, Jeszcze z lat 50. Jezus Chrystus jako prorok i reformator. To jest piękny tekst. Taka postać jak Jezus Chrystus nie był być może postacią realną, ale jako idea w tej kulturze jest czymś bardzo ważnym, więc to takie fascynacje intelektualne, nic więcej. Natomiast Kościół wydaje mi się instytucją rzeczywiście szkodliwą i moja rada jest bardzo prosta. Jeśli ktoś ma łaskę wiary, bo po to, żeby wierzyć trzeba mieć łaskę, ja tej łaski nie mam,