110. Granica desperacji

Środek zimy, mróz, śnieg nie przestaje padać. Jest kilka minut po 10 rano. W Ministerstwie Sprawiedliwości w Bratysławie trwa kolejny dzień roboczy. Mimo stosunkowo wczesnej pory w budynku jest już sporo ludzi. Sekretarki krążą między gabinetami, pracownicy stołówki szykują wczesny obiad, a w swoich pokojach zasiadają dyrektorzy departamentów, co rusz odbierają z kolejne telefony. Gdzieś na najwyższym piętrze, razem ze swoimi najbliższymi współpracownikami, urzęduje także minister Pawol Kiraj. Na korytarzach nie brakuje też petentów czekających na załatwienie swoich spraw. W tym codziennym zgiełku pojawia się mężczyzna na oko około 40-letni. Nie wyróżnia się niczym szczególnym. Ma na sobie znoszone futro, grubą zimową czapkę, a na ramieniu przewieszoną niebieską torbę.

Jednak gdy otwierają się za nim drzwi i dostrzega mężczyznę zaglądającego do środka pokoju, nakazuje mu wejść i oznajmia, że od tego momentu obaj są jego zakładnikami. Stiepnicka i Belko wymieniają szybkie spojrzenie. Wystarczy jedna sekunda, by obaj zrozumieli, że napastnik się pomylił. Mężczyzna bierze dyrektora biura za samego ministra, Kirajego, ale żaden z nich nie ma zamiaru go poprawiać. Instynkt podpowiada im, że sprostowanie mogłoby tylko pogorszyć sytuację. a ta pomyłka może paradoksalnie pomóc im wyjść z opresji. Szybko okazuje się też, że sytuacja, w której przez przypadek się znaleźli, jest znacznie bardziej niebezpieczna niż mogło im się wydawać na początku. Belko dostrzega bowiem coś jeszcze, detal, który rzuca na sytuację całkiem inne światło.

I to działa. Głos Ondreja mięknie, a on sam zdaje się cieszyć, że w końcu ktoś traktuje go poważnie. Na kilka chwil sytuacja znów zdaje się być pod kontrolą. W tym samym czasie na korytarzach ministerstwa zaczyna panować coraz większe poruszenie. Zaraz po tym, jak nieznajomy mężczyzna wtargnął do gabinetu, sekretarka, ta sama, która jako pierwsza z nim rozmawiała, biegnie prosto do gabinetu ministra. Opowiada Pawlowi Kirajemu, że coś niedobrego dzieje się kilka pomieszczeń dalej. Nie widziała jednak, czy i w jaki sposób napastnik jest uzbrojony. Minister reaguje natychmiast, ale nie tak, jak można by się spodziewać. Zamiast skontaktować się z wyspecjalizowaną jednostką, dzwoni do najbliższego posterunku policji i prosi o zwykły patrol.

Pawol Kiraj, minister sprawiedliwości, to w tamtym czasie jedna z najbardziej rozpoznawalnych i jednocześnie newralgicznych postaci w strukturach państwa. Jego kariera rozpoczęła się tuż po zakończeniu wojny. Należał wtedy do grona prokuratorów pracujących przy tzw. sądach narodowych, gdzie osądzano osoby związane z reżimem słowackiego państwa. Innymi słowy, brał udział w procesach przeciwko ludziom, którzy w czasie wojny służyli faszystowskim władzom albo brali udział w represjach. Dodatkowo w latach 60. stał się jednym z kluczowych prokuratorów odpowiedzialnych za prace rehabilitacyjne, czyli ponowną ocenę spraw sądowych, w tym także tych obciążonych politycznie. W latach 1968-70 kierował całym wydziałem zajmującym się rehabilitacją prawną w biurze zastępcy Prokuratura Generalnego dla Słowacji.

Minister Pawol Kiraj pozostał na stanowisku przez kolejnych dziewięć lat. Zmarł w 1999 roku. To jednak nie jedyna tragedia, z którą Czechosłowacja musi zmierzyć się w 1973 roku. Zaledwie kilka miesięcy po styczniowym zamachu w Ministerstwie Sprawiedliwości, w lipcowe popołudnie w Pradze rozgrywa się kolejne dramatyczne widowisko. Tym razem ofiarami padają zwykli przechodnie, ludzie czekający na tramwaj na jednym z przystanków w centrum miasta. O godzinie 14 w tłum z impetem wjeżdża zielona ciężarówka. Za kierownicą siedzi drobna, ciemnowłosa dziewczyna z papierosem w ustach. To Olga Hepnarowa. Bilans jest tragiczny. Osiem osób śmiertelnych i dwanaście rannych.