Mentionsy Mentionsy
Tłoczone z danych
Tłoczone z danych

Czy żyjemy w merytokracji?

02.08.2025 ·1 godz 12 min

Czy trzeba wierzyć w sprawiedliwość społeczną, żeby miała ona sens ekonomiczny? Na jakich przesłankach opiera się równość? Czy równo znaczy sprawiedliwie? Czy nauka dochodzi do tych samych wniosków co agenda ONZ? Jak budować sprawiedliwość i równość w zglobalizowanym świecie? O tym rozmawiamy z Kamilem Wyszkowskim z UN Global Compact Network Poland. Zapraszają red. Patrycja Maciejewicz, Wyborcza.biz, i Joanna Tyrowicz, GRAPE.Za równą pracę kobieta zarabia średnio 85 gr na każdą złotówkę zarobioną przez mężczyznę. Ta nierówność nie zmieniła się znacząco od lat 90! W tym odcinku przyglądamy się tematowi równości oraz sprawiedliwości w biznesie i społeczeństwie. Zaglądamy w statystyki i konfrontujemy je z wartościami. Rozmawiamy między innymi o tym:✅ Czy trzeba wierzyć w sprawiedliwość albo równość, by dostrzegać w niej ekonomiczną wartość? Jak sprawiać, by to co opłacalne było też “dobre”? ✅ Czy ważne dla nas wartości powinny mieć odzwierciedlenie w polityce gospodarczej i systemie zabezpieczeń społecznych? ✅ Czy samoregulacja biznesu w kontekście wartości działa? ✅ Czy i jak mechanizmy ekonomiczne mogą wspierać podejmowanie równościowych decyzji biznesowych?✅ Skąd się bierze dyskryminacja i jakie są skuteczne mechanizmy zmniejszające nierówności? ✅ Czy istnieje kraj, w którym nie ma dyskryminacji ze względu na płeć? Rozmawiamy o tym, jakie mechanizmy – od prawa międzynarodowego, przez regulacje krajowe, aż po stereotypy i realia rynku pracy – wpływają na to, ile zarabiają kobiety i mężczyźni, wykonując tę samą pracę. Zastanawiamy się, czy dążenie do równości jest opłacalne ekonomicznie i gdzie leży granica między faktyczną równością a iluzją sprawiedliwości. Poruszamy wątki takie jak gender pay gap, parytety w zarządach firm czy wyzwania stojące przed kobietami na rynku pracy – nie tylko w Polsce, ale i na świecie.Nie zabraknie także refleksji nad rolą regulacji, CSR-u, greenwashingu czy wpływu globalnych nierówności na codzienne życie. To odcinek pełen konkretów, liczb i przykładów z życia wziętych. Jakie są konsekwencje tego systemu, w którym żyjemy, dla nas wszystkich. Zapraszamy do 🎧 słuchania! ⏱ CZASÓWKA:0:00 – Intro0:40 – Co to jest sprawiedliwość społeczna?5:47 – Czy sprawiedliwość to znaczy równość?9:10 – Co rozumiemy o pojęciu "Równa praca równapłaca"?17:33 – Maksymalizacja zysku26:06 – Korporacyjne wybielanie32:53 – Szklany sufit40:53 – Stereotypy kobiet w miejscu pracy51:49 – Wpływ kobiet w miejscu pracy na produktywność1:00:23 – Na czym polega mechanizm merytokracji?1:11:09 –  Liczba odcinka Prowadzenie: Patrycja Maciejewicz i Joanna TyrowiczMontaż i postprodukcja: Maximilian NosalOpis odcinka: Marta RogalskaKierownik projektu: Marcin Bojanowski🍇 TŁOCZONE Z DANYCH to cykl podcastów i felietonów, w których dzielimy się wiedzą ze wszystkimi, którzy chcą lepiej zrozumieć otaczającą nas rzeczywistość społeczno-gospodarczą. Badamy, analizujemy i komentujemy kluczowe dane z zakresu ekonomii, socjologii oraz psychologii zachowań.Zapraszamy najlepsze polskie ekonomistki i ekonomistów, by porozmawiać o globalnych trendach, prognozach i kryzysach ekonomicznych, nierównościach, makroekonomii, społeczeństwie, rynku pracy i wielu innych tematach.Wszystkie odcinki 🎧 dostępne są 🟢 Spotify | 🟣 Apple | 🔴 YouTube | 🔵 WWW🗣 POZNAJMY SIĘ! GRAPE – unikatowy w skali kraju ośrodek badań ekonomicznych – tworzy grono ponad 20 ekonomistów i ekonomistek z polskich i zagranicznych uczelni. Więcej o naszych działaniach przeczytasz w zakładce O nas.|| LinkedIn || X || FB || www ||ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.

Ale albo cały czas w głowach myślą, że te dzieci na pewno będą, wbrew faktom, albo znajdują sobie jakieś uzasadnienie dla podtrzymania skali nierówności przy zatrudnianiu młodych pracowników. W mniejszym stopniu niż wynika to z danych biorą pod uwagę fakt, że te dziewczynki czy dziewczyny młode nie znikną z powodu urodzenia dziecka. Prędzej znajdą innego pracodawcę z innych powodów niż odejdą na urlop macierzyński, a potem wychowawczy. Możemy jeszcze na chwilę wrócić na te najwyższe stanowiska w firmach, bo rozmawialiście przez chwilę o tej dyrektywie Women on Boards, a bardzo mnie ciekawi, chciałabym żebyś powiedziała więcej na temat tych mechanizmów, które powodują, co się dzieje, jeśli mamy jedną kobietę w zarządzie albo więcej kobiet w zarządzie.

jak bardzo ta skłonność do tego, aby starać się spełnić te takie powiedzmy społeczne oczekiwania, czy to dobrze wygląda. Może część firm uznaje, że jednak już skończyły się czasy, w których rządzą sami mężczyźni i delegują do zarządu jakąś kobietę, ale poprzestają na tej pierwszej, bo uważają, że to wystarczy. A co się dzieje, kiedy jest tych kobiet więcej? To w ogóle jest fantastyczne, a propos wartości ekonomiści, nieekonomiści. Czytasz całą tą literaturę o tym, że zaczęły się pojawiać kobiety we władzach spółek. To nie tylko jest zarząd, bo to jest międzynarodowa. Są takie kraje, gdzie np. nie ma osobno rady nadzorczej zarządu, tylko się mówi, że są dyrektorzy wykonawczy i niewykonawczy. Ten board, taka rada jest jedna, więc my mówimy władze spółek, żeby tak ogólnie to obejmować.

To jest takie postępowe. Tak bym to chyba delikatnie i dyplomatycznie ujął. Czy to coś dało? Bardzo dużo, bo nagle się okazało, że dyskusja w ramach systemu ONZ na tematy równościowe ruszyła z kopyta, nawet w gronie tych dwóch trzecich państw, gdzie jest z tymi tematami dużo trudniej z uwagi na ich ustrój, czy tam poziom. niechęci do tematów wynikających z religii, tradycji czy tam innych tego typu elementów, bo zwyczajnie kobiety nie poczuły się same, bo jest ich 50% w ramach organizacji i się w ramach tej organizacji wspierają. I to jest jeden z fajniejszych przykładów, że polityka parytetów działa. I ja, jeżeli byśmy znowu sobie zadali pytanie, o co powinniśmy walczyć w ramach Women on Boards, no to właśnie o parytety, nie?

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.